Sương khói

Sương khói là một dạng hạt mịn hoặc tinh thể băng nhỏ được nén chặt trong không khí ở mặt đất hoặc gần mặt đất. Sương khói có thể được coi là dạng mây bay thấp, thường có hình dạng của địa tầng và bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như mặt nước, địa hình và gió trong khu vực xung quanh. Ngược lại, sương khói ảnh hưởng đến các hoạt động như vận tải, du lịch và chiến đấu của con người.

Sương khói xuất hiện khi hơi nước bắt đầu ngưng tụ. Trong quá trình này, các phân tử hơi nước kết hợp lại để tạo thành các hạt nước nhỏ trong không khí. Biển sương khói, thường xuất hiện gần khu vực nước mặn, hình thành khi hơi nước ngưng tụ trên các mảnh tinh thể muối. Sương khói có thể giống với sương mù nhưng ít trong suốt hơn (bạc vụ).

Phân loại

Sương mù được hình thành qua nhiều phương thức, phụ thuộc vào cách giảm nhiệt để gây ra sự ngưng tụ.

• Sương mù bức xạ: Xuất hiện khi nhiệt độ của mặt đất giảm xuống vào hoàng hôn do sự phát ra nhiệt (hồng ngoại) trong điều kiện yên lặng với trời quang đãng. Đất lạnh làm cho hơi nước trong không khí ngưng tụ ở gần đó thông qua dẫn nhiệt. Trong điều kiện yên lặng hoàn hảo, lớp sương mù có thể dày chưa đầy 1 mét, nhưng sự di chuyển không đều có thể tạo ra lớp sương mù dày hơn. Loại này phổ biến vào mùa thu và thường không tồn tại sau khi bình minh.
• Sương mù gió: Xảy ra khi không khí ẩm di chuyển qua bề mặt lạnh do gió và bị làm lạnh. Dạng này của sương mù phổ biến trên biển khi không khí vùng nhiệt đới gặp nước lạnh hơn ở các vĩ độ cao hơn. Nó cũng phổ biến khi hai dòng không khí với đặc tính khác nhau về nhiệt độ và độ ẩm (front) đi qua khu vực lạnh.
• Sương mù hơi: Là dạng cục bộ nhất, được hình thành do không khí lạnh đi qua nước ấm hơn. Hơi nước nhanh chóng bay vào khí quyển thông qua sự bay hơi và sự ngưng tụ xảy ra khi đạt đến điểm sương, tạo ra lớp hơi mỏng và yếu. Sương mù hơi phổ biến ở các khu vực gần hai cực trái đất, cũng như xung quanh các hồ sâu và rộng vào cuối mùa thu và đầu mùa đông. Nó rất giống với hiện tượng tuyết hiệu ứng hồ hay mưa hiệu ứng hồ, và thường sinh ra sương giá hoặc đôi khi là sương muối.
• Sương mù ngưng đọng: (hay sương mù mưa) hình thành do những giọt nước ngưng đọng rơi xuống lớp không khí khô hơn ở dưới đám mây, những giọt nước bay hơi thành hơi nước. Hơi nước bị làm lạnh và tại điểm sương nó ngưng tụ và tạo ra sương mù.
• Sương mù núi: Hình thành khi gió thổi không khí qua những dốc, làm lạnh đoạn không khí khi nó được nâng lên và làm cho hơi ẩm trong không khí phải ngưng tụ. Loại này thường tạo ra sương giá trên các đỉnh núi.
• Sương mù thung lũng: Hình thành trong các thung lũng núi, thông thường vào mùa đông. Đó là kết quả của sự đảo lộn nhiệt độ do không khí lạnh nặng hơn đi vào trong các thung lũng, trong khi không khí ấm hơn đi qua các ngọn núi ở trên. Đây là sương mù bức xạ bị giữ lại bởi địa hình khu vực và có thể tồn tại trong vài ngày trong điều kiện yên lặng. Ở thung lũng trung tâm California, sương mù thung lũng được gọi là Tule fog.
• Sương mù băng: Là bất kỳ dạng sương mù nào khi những giọt nước bị đóng băng thành tinh thể nước đá nhỏ trong không khí. Nói chung, loại này yêu cầu nhiệt độ thấp hơn điểm đóng băng, làm cho nó chỉ phổ biến gần cực Bắc hoặc cực Nam. Số lượng rất nhỏ của chúng rơi xuống tạo ra sự ngưng tụ gọi là tinh thể nước đá, thường thấy ở Barrow, Alaska.

Tất cả các loại sương mù hình thành khi độ ẩm tương đối đạt 100%, và nhiệt độ không khí có xu hướng giảm xuống dưới điểm sương, khiến cho hơi nước ngưng tụ.

• Ngoài ra, còn có loại sương mù khô là hiện tượng khí quyển bị vẩn đục nhẹ do sự tồn tại của các hạt bụi, khói gây ra.

Cảnh báo

Sương mù giảm tầm nhìn. Xe cộ cần đi chậm và sử dụng ánh sáng vàng phù hợp. Đặc biệt nguy hiểm khi sương mù xảy ra bất ngờ. Sương mù cũng gây nguy hiểm trong hàng không. Có nhiều phương pháp đã được phát triển để xử lý sương mù như sử dụng nhiệt độ hay các tinh thể muối, đạt được hiệu quả nhất định ở nhiệt độ thấp hơn điểm đóng băng.

• Sương khói
• Sương muối
• Điểm sương
• Sương giá
• Sương móc
• Sương đồi (núi)

Liên kết ngoài

• Sương mù trên trang Khí tượng Thủy văn Lưu trữ 2008-09-14 tại Wayback Machine