Suốt 12 năm qua, pin kẽm của startup Eos vẫn tỏ ra rất mạnh mẽ trong thị trường pin li-ion.

Trong hành trình tìm kiếm công nghệ thay thế cho pin li-ion, pin kẽm của Eos là một lựa chọn xuất sắc.

Công ty Eos Energy Storage đã dành 12 năm nghiên cứu để tìm ra công nghệ lưu trữ điện lưới có thể cạnh tranh với pin lithium-ion. Mặc dù nhiều startup đã thất bại, Eos vẫn tồn tại đến ngày nay và đang chuẩn bị phát hành cổ phiếu lần đầu.

B. Riley Principal Merger Corp. II sẽ sáp nhập với Eos trong quý 4 năm nay, giúp Eos có tên trên sàn giao dịch chứng khoán New York. Sự hợp tác này sẽ giúp Eos nhanh chóng có một vị thế trên thị trường.

'Eos đã thu hút sự chú ý của B. Riley từ vài năm trước', CEO của BPRM II nói. 'Chúng tôi tin rằng Eos có tiềm năng lớn và sẽ mang lại lợi ích cho các cổ đông'.

Nikola Motor, một startup không thải khí nhà kính, đã phát hành cổ phiếu thông qua sáp nhập SPAC với giá trị vốn hóa lớn hơn cả Ford. Eos và B. Riley đang muốn huy động khoảng 225 triệu USD để hỗ trợ sản xuất pin của mình.

Tuy nhiên, Eos đang đối mặt với một thị trường khó khăn khi muốn thay thế pin li-ion. Họ muốn bước vào ngành lưu trữ năng lượng, trong bối cảnh thế giới đang chuyển sang các giải pháp năng lượng sạch.

Eos đã có kế hoạch thay đổi thị trường bằng giá lưu trữ điện rẻ: từ năm 2017, họ quảng cáo mô hình lưu trữ của mình chỉ tốn khoảng 95 USD/kilowatt-giờ. Sau đó, Eos đã thay đổi lãnh đạo và đạt được vài dự án thí điểm cùng với một cơ sở sản xuất ở Pittsburgh, Pennsylvania, Hoa Kỳ.

Thị trường lưu trữ năng lượng đang phát triển mạnh mẽ, và các công ty công nghệ đang đầu tư hàng tỷ đô la vào nghiên cứu lưu trữ năng lượng mới. Trong cuộc đua này, các công ty mới đã có được những hợp đồng lớn.

Các công ty lớn như Highview Power và Hydrostor đang xây dựng những nhà máy thử nghiệm ở quy mô megawatt. Trong khi đó, Eos tập trung vào việc xây dựng nhà máy nhỏ hơn, với tổng công suất chỉ hơn 1 megawatt.

Theo CEO Joe Mastrangelo, sau 12 năm phát triển và đầu tư 160 triệu USD, Eos cần chuyển hướng đầu tư. Họ cần một nguồn tài chính linh hoạt hơn để phát triển pin theo kiểu công nghiệp.

'Chúng tôi tự hỏi, 'Cách nhanh nhất và kinh tế nhất để tăng quy mô công ty, dây chuyền sản xuất và tiếp cận thị trường là gì?' và câu trả lời là đây', Mastrangelo giải thích quyết định phát hành cổ phiếu. 'Cách này sẽ giúp chúng tôi có đủ khả năng tài chính để thực hiện những dự án lớn hơn'.

Hiện tại, Eos cần thuyết phục các nhà đầu tư về giá trị của tài sản trí tuệ, dây chuyền sản xuất, dự án thí điểm và mô hình kinh doanh mới của họ, ước tính là trị giá 290 triệu USD.

Công nghệ pin độc đáo với những khẳng định đầy ấn tượng

Ở thời điểm hiện tại, quyết định đầu tư vào phát triển pin là một sự lựa chọn sáng suốt, tuy nhiên cách tiếp cận của Eos có một số rủi ro.

Cả ngành công nghiệp xe điện lẫn thiết bị điện tử đều sử dụng pin li-ion, dù giá thành của chúng đang giảm dần. Tuy nhiên, công nghệ lưu trữ năng lượng lithium-ion vẫn đắt đỏ và không phù hợp cho việc lưu trữ điện dư lượng từ lưới điện quốc gia, có thể gặp phải nguy cơ cháy nổ.

Eos đang tìm kiếm một giải pháp khác biệt.

Trong suốt 12 năm qua, họ đã nỗ lực phát triển thiết bị “cực âm lai kẽm - zinc hybrid cathode”. Mỗi cell năng lượng bao gồm một cực âm carbon, được phủ titan và kẽm, tất cả nằm trong dung dịch điện phân. Đây là một hệ thống tĩnh, ngược lại với pin thông thường với dòng điện liên tục.

Khác với pin li-ion, loại pin này không cần hệ thống HVAC để vận hành ở nhiệt độ an toàn. Một số startup khác cũng sử dụng kẽm để sản xuất pin vì giá thành rẻ, nhưng Eos là nhà nghiên cứu đầu tiên phát triển cực âm lai kẽm, và họ cần thuyết phục khách hàng về sự độc đáo của công nghệ này.

Trong những năm qua, công ty liên tục khẳng định sự độc đáo và giá thành cực kỳ hấp dẫn của sản phẩm của mình. Năm 2017, Michael Oster - CEO của Eos và Philippe Bouchard - phó chủ tịch phụ trách phát triển kinh doanh của Eos, tuyên bố với báo chí rằng họ đang cung cấp dịch vụ lưu trữ điện năng với giá chỉ 160 USD/kilowatt-giờ, thấp hơn nhiều so với công nghệ pin li-ion vào thời điểm đó. Tuy nhiên, Eos chỉ đề cập đến dòng điện một chiều DC, chưa tính đến chi phí vận chuyển điện cũng như lắp đặt hệ thống.

Vài tháng sau đó, Eos tiếp tục tuyên bố mạnh mẽ hơn. Họ công bố hệ thống lưu trữ điện với giá chỉ 95 USD/kilowatt-giờ, nhưng điều này chỉ áp dụng vào năm 2022. Tuy nhiên, khi Greentech Media kiểm tra tài liệu nội bộ của Eos vào năm 2019, họ phát hiện rằng giá thành hệ thống DC là 222 USD/kilowatt-giờ, cao hơn nhiều so với thông báo ban đầu vào năm 2017. Oster và Bouchard hiện đã rời khỏi công ty.

Trong một cuộc phỏng vấn vào năm 2017, ban quản trị Eos nói rằng họ sẽ ra mắt hệ thống quy mô megawatt đầu tiên vào mùa hè của năm đó, được tài trợ và phát triển bởi một bên thứ ba. Mặc dù dự án này chưa thành công, Eos đã ký hợp đồng cung cấp pin 10 megawatt/40 megawatt-giờ với một công ty khác, nhưng CEO Mastrangelo xác nhận rằng Eos không còn liên quan đến dự án này nữa.

Thay vào đó, họ đã ký hợp đồng với công ty dầu mỏ Motor Oil của Hy Lạp, cung cấp pin 1 megawatt/4 megawatt-giờ cho một nhà máy lọc dầu ở Athens. Motor Oil đánh giá cao tính an toàn và khả năng giảm nguy cơ cháy nổ của pin do Eos cung cấp. CEO Mastrangelo nói rằng nếu mọi thứ diễn ra thuận lợi, đây sẽ là cơ hội để họ mở rộng vào ngành công nghiệp dầu và khí đốt.

Thay đổi lãnh đạo, không còn những lời hứa hẹn như trước

Mastrangelo đã trở thành CEO vào năm 2019, sau một năm giữ cương vị cố vấn ban giám đốc. Hầu hết các nhà lãnh đạo hiện tại của Eos đều có liên quan đến General Electric, với nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và lưới điện thông minh.

Sau khi có sự thay đổi ở ban lãnh đạo, Eos không còn công bố những tuyên bố táo bạo về giá thành sản phẩm, thay vào đó họ tập trung vào việc phát triển sản phẩm thực tế và tiến bộ trong khả năng sản xuất. Hiện tại, Eos cho biết họ đã có khả năng sản xuất thiết bị chứa 75 megawatt-giờ điện mỗi năm, dự định tăng lên 500 megawatt-giờ/năm trong vòng 12 tháng tới.

Khó tin rằng Eos không bao giờ gặp khó khăn về vốn, điều mà nhiều startup lưu trữ năng lượng khác đã phải đối mặt. “Công ty này đã vượt qua những thời kỳ mà nhiều nơi khác không thể, và giờ đây là thời điểm cho sự phát triển, để giúp ngành công nghiệp năng lượng có những hệ thống lưu trữ rẻ, an toàn và có thể mở rộng dễ dàng”, Mastrangelo nhấn mạnh.

Eos sẽ đối mặt ra sao với pin li-ion?

Trong thời gian từ khi Eos ra đời đến khi họ ra mắt cổ phiếu, giá thành pin li-ion vẫn tiếp tục giảm. Gần đây, Mastrangelo chỉ nhấn mạnh rằng pin của Eos “cạnh tranh cao” về giá với pin li-ion, không còn khẳng định rằng giá của họ rẻ hơn nhiều lần. 

Eos cũng không tập trung vào lĩnh vực lưu trữ năng lượng dài hạn, nơi mà pin li-ion vẫn còn yếu về khả năng mở rộng kinh tế. Eos chỉ tạo ra các hệ thống xả điện trong khoảng 4 giờ, mà lại là mạnh điểm của pin li-ion. Tuy nhiên, Eos có thể xả điện liên tục trong 10 giờ mà không ảnh hưởng nhiều tới tuổi thọ của pin. 

Điều này cho phép Eos cạnh tranh với pin li-ion ở các khía cạnh như an toàn, tái chế và tốc độ giảm hiệu suất của pin.

Eos khẳng định rằng hệ thống của họ chứa chất điện phân có tính nước, do đó không thể bắt lửa. Điều này làm cho họ vượt trội hơn so với pin li-ion, mà thường dễ cháy nổ.

Tuy nhiên, câu hỏi vẫn còn là: người tiêu dùng nghĩ gì về điều này? Mặc dù các vụ việc về pin li-ion cháy nổ gây tai họa, nhưng vẫn chưa khiến khách hàng từ bỏ sử dụng chúng. Doanh nghiệp vẫn mua pin li-ion, và các tập đoàn vẫn đầu tư hàng tỷ vào công nghệ này. Tuy nhiên, Eos cho rằng khách hàng chỉ dùng pin li-ion vì thói quen và không có công nghệ thay thế tốt hơn.

Eos tin rằng khi càng nhiều doanh nghiệp biết về và sử dụng sản phẩm của họ, pin li-ion sẽ đối diện với đối thủ mạnh mẽ hơn.

Khách hàng quan trọng đầu tiên: Duke Energy

Năm ngoái, Duke Energy lắp đặt hệ thống 30 kilowatt/120 kilowatt-giờ của Eos, nhằm thử nghiệm công nghệ điện lưới có tiềm năng lớn. Công nghệ của Eos chỉ là một trong nhiều công cụ hỗ trợ cho công nghệ điện lưới, và theo Tom Fenimore, chuyên gia công nghệ mới của Duke Energy, pin của Eos vẫn chưa thể thay thế pin li-ion.

Tuy nhiên, pin của Eos vẫn cạnh tranh được với pin li-ion về chi phí ban đầu, với những lợi ích trong vận hành và bảo dưỡng, ví dụ như không cần hệ thống điều hòa nhiệt độ hay chống cháy nổ.

“Pin của Eos phù hợp cho việc sạc và xả hàng ngày, có khả năng tận dụng 100% năng lượng xả”, chuyên gia Fenimore phát biểu. Tuy nhiên, anh vẫn nhấn mạnh về nhược điểm của pin kẽm, đó là cần phải sạc-xả hàng ngày để giảm thiểu tổn thất năng lượng nếu pin không được sử dụng.

Duke Energy sẽ xem xét việc mở rộng hệ thống lưu trữ điện từ Eos khi công ty này ra mắt thế hệ sản phẩm mới. Điều này làm cho một nhãn hàng mới nổi như Eos cảm thấy hạnh phúc và là thông điệp mà họ muốn truyền đạt đến khách hàng tiềm năng.

Bước tiếp theo của Eos: họ phải thu hút được sự quan tâm của các cổ đông hiện tại trước khi đối đầu với pin li-ion.

Tham khảo Greentech Media