Buzz
Có nhiều người biết rằng cá voi là động vật có vú, nhưng liệu chúng có mối quan hệ gì với các thành viên trong 'đại gia đình' đang sống trên cạn không?
Hãy nhìn vào một chú cá voi - những sinh vật khổng lồ nhất hành tinh, việc nghĩ đến mối quan hệ của chúng với các loài động vật có vú trên cạn thực sự là một điều khó tin. Tuy nhiên, các nhà khoa học đã phát hiện ra một mối liên hệ bất ngờ giữa chúng và một loài động vật mà ít người nghĩ tới, và từ đó mở ra một cái nhìn mới về 'cây phả hệ' của loài động vật đặc biệt này.
Cụ thể, 'người anh em' gần gũi nhất trên cạn của cá voi chính là hà mã. Dựa vào các tài liệu hóa thạch, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng tổ tiên của cá voi là các loài động vật có vú sống trên cạn cách đây 47-52 triệu năm.
Tổ tiên của cá voi thời đó đã dần thích nghi với cuộc sống ở cả hai môi trường, trên cạn và dưới nước. Chúng sử dụng nước để trốn tránh kẻ thù và tìm kiếm thức ăn. Quá trình chuyển đổi này diễn ra từ từ nhưng dần dần, chúng đã 'di cư' hoàn toàn vào thế giới dưới nước và định cư lâu dài.
Tổ tiên của cá voi thời đó thực sự không giống với hậu duệ đại dương của chúng. Loài này được biết đến với tên gọi Pakicetus, sống hoàn toàn trên cạn nhưng có khả năng bơi lội tốt không kém so với chó hoặc gấu ngày nay.
Tổ tiên của cá voi trông như một loài động vật nhỏ bé với cái mõm dài, không có vẻ mạnh mẽ như các vị thần của biển cả.
Tuy nhiên, có mối liên hệ gì giữa tổ tiên của cá voi và một loài động vật lưỡng cư có móng guốc như hà mã không nhỉ? Từ những năm cuối thế kỷ 18, các nhà khoa học đã phát hiện ra sự tương đồng giữa cơ quan sinh sản của hai 'người anh em' này, tuy nhiên họ chỉ coi đó là một sự trùng hợp.
Phải đến gần 200 năm sau đó, vào những năm 1980, khi bộ xương hóa thạch của Pakicetus được khám phá và cho thấy những phần xương chỉ tồn tại ở cá voi (bộ Cetacea) và động vật có móng guốc (Artiodactyla) như lạc đà, hươu cao cổ, lợn,... và đương nhiên là hà mã.
Bộ xương của Pakicetus.
Cụ thể, phần xương tai của Pakicetus có hai đặc điểm chỉ có ở hai bộ này, cung cấp cho cá voi khả năng nghe dưới nước. Phần xương cổ chân của chúng cũng đặc biệt, với những móc chỉ tồn tại ở các loài động vật có móng guốc, không phải ở những loài có móng lẻ như ngựa hay tê giác.
Các nghiên cứu về DNA của cá voi và động vật có móng guốc cũng đã phần nào giải đáp thêm các câu hỏi. Kết quả cho thấy chúng có sự tương đồng trong các đoạn gene. Hơn nữa, cá voi có một đoạn gene chỉ tồn tại ở một loài động vật khác - và không ai khác ngoài hà mã.
Theo các nhà khoa học, quá trình tiến hóa từ Pakicetus đến hình dáng hoàn toàn mới mẻ như cá voi hiện đại chỉ diễn ra chủ yếu trong vòng 10 triệu năm - một kỳ tích đáng kinh ngạc trong thế giới động vật. Việc khám phá mối liên hệ giữa cá voi với hà mã và các loài động vật có móng guốc khác cũng giúp chúng ta hiểu rõ hơn về quá khứ của chúng và thúc đẩy ý thức bảo vệ môi trường trong tương lai.
Nguồn: ROM
