Tà Vờng – hình ảnh thu hút giữa dãy núi rừng

 Từ TP Đồng Hới (Quảng Bình), theo đường mòn Hồ Chí Minh ngược lên quốc lộ 12A, rẽ vào một con đường uốn lượn vượt qua hàng chục ngọn núi sẽ đưa bạn lên đỉnh núi Chà Cáp. Ngay giữa thung lũng dưới chân núi này, bản Tà Vờng hiện lên mờ ảo trong sương.

Tà Vờng – bức họa lôi cuốn giữa núi rừng

Tà Vờng là một trong ba bản thuộc vùng Lòm, xã Trọng Hóa, huyện Minh Hóa, Quảng Bình, nằm ven đường biên giới Việt – Lào. Với vẻ đẹp hoang sơ đặc trưng và nền văn hóa độc đáo, gần đây Tà Vờng đã thu hút một lượng lớn du khách đến khám phá.

Dân bản sống gần với bốn phương trời

Anh Bùi Xuân Hoàng, cán bộ Sở Du lịch Quảng Bình, là một người trải qua những chuyến hành trình khám phá nhiều nơi xa xôi nhất của vùng đất này. Tuy nhiên, khi lần đầu tiên đặt chân lên đỉnh Chà Cáp, anh Hoàng vẫn ngạc nhiên trước vẻ đẹp của thung lũng bên dưới.

Sau cơn mưa rào, Tà Vờng tựa như buổi sớm cuối thu tại Đà Lạt. Một chiếc xe trong đoàn muốn lao xuống, nhưng Hoàng ngăn lại: “Ở đây để thưởng thức đi. Sau mưa, Tà Vờng thật tuyệt vời” – Hoàng chia sẻ.

Ở đỉnh Chà Cáp, nhóm nhìn hơi đá trôi dọc sườn những ngọn núi cao. 25 mái nhà hiện rõ trên đỉnh đồi.

Từ trên cao, mái nhà sàn ở Tà Vờng như những nốt nhạc vẽ trên bức tranh núi rừng. “Nghe nói là đẹp, nhưng không ngờ lại tuyệt đến vậy” – Hoàng nói.

Dưới ánh nắng, nhóm đi qua ba ngọn núi thấp và đến ngay Tà Vờng. Con đường lên được dân bản chia thành bậc dọc theo đồi. Tà Vờng tạo ấn tượng riêng từ mọi góc nhìn.

Nhìn từ trên cao, bản làng này như bức tranh sắc nét. Khách bước vào và bất ngờ với sự sạch sẽ và ngăn nắp kỳ lạ.

Những căn nhà gỗ sạch sẽ, mỗi gia đình có vườn rau riêng, tạo nên một bức tranh vùng biên giới không thể nhận ra từ trên cao.

Hàng rào bao quanh 25 ngôi nhà trên đồi, chỉ để mở một lối đi về con đường lớn. Một tờ giấy vô tình rơi xuống sân nhà sàn, được một phụ nữ trong nhóm nhặt và bỏ vào bao rác sau nhà.

Hồ Khiên, trưởng bản, nói rằng dân bản sống gần như chung với mây. Mỗi chiều hoặc sáng, mây xuống gần đỉnh núi. Theo ông, sống trong cảnh đẹp như vậy mà không giữ gìn, sạch sẽ, như phạm tội với thiên nhiên. Họ thường tụ họp đều đặn để nhắc nhở về cách sống, trở thành một thói quen dần dần.

Hồ Khiên nói, 'Dân bản có thể thiếu thốt, thiếu mặc nhưng không được thiếu ý thức. Đó là lý do vì sao nhiều du khách khi đến Tà Vờng không thể quên'

Thưởng thức cá nướng bên bờ suối

Nhà của Hồ Khiên cùng với hai ngôi nhà khác là nơi ở của du khách theo mô hình du lịch cộng đồng. Mặc dù du lịch đã mấy năm, nhưng văn hóa bản địa vẫn rất sâu đậm trong người dân tộc Mã Liềng và Mày ở Tà Vờng.

Theo Hồ Khiên, du lịch ở Tà Vờng chính là để du khách sống cuộc sống bình thường của dân bản. Chính điều này khiến du khách cảm thấy gắn bó và yêu quý nơi này nhất.

Đêm buông xuống bản làng, gió thổi mạnh. Hồ Khiên và con trai mang theo lưới, dẫn nhóm khách xuống suối Tà Leng sau làng. Đến đoạn suối, con trai thả lưới, Hồ Khiên tìm củi với đèn, sáng lửa bên suối. Chẳng bao lâu, mớ cá suối đã vào bếp.

Hồ Khiên rút ra hũ rượu gạo tự nấu từ túi. Trong nháy mắt, không khí bừng lên. Du khách bắt đầu thưởng thức cảm giác hoang dã của núi rừng.

Cá nướng ngay bên suối, cùng rượu. Không gian lặng im, lo lắng mất đi cảm xúc. 'Thực sự là một trải nghiệm khó quên,' - Thành, một du khách trong nhóm, nói.

Sáng sớm, tiếng giã chày liên tục đánh thức du khách. Gần như cả làng đều vang lên âm thanh đó. Hai phụ nữ say sưa vung chày giã gạo nếp, sắn và ngô. Sau khi giã, hỗn hợp này sẽ hấp chín, làm cơm Pồi - món ăn chính của người Tà Vờng. Du khách được tham gia làm cơm Pồi cùng hai phụ nữ.

Để cơm Pồi ngon, ba loại nguyên liệu phải được giã đều rồi hấp chín trong ống tre. 'Từng nghe về món này ở nhà, nhưng không ngờ lại cần nhiều công sức vậy,' - Thành chia sẻ.

Bếp lửa sáng trên bờ suối, khiến không khí vùng bản trở nên sống động. Du khách tham gia làm món cơm Pồi cảm thấy gần gũi hơn với văn hóa ẩm thực của người dân Tà Vờng.

Món cơm này, theo Hồ Khiên, là hồi tưởng thời xa xưa của người Mày, Mã Liềng, gắn bó từ lâu với người dân Tà Vờng. Khi bắt đầu khám phá du lịch, cư dân ở đây chọn món này làm biểu tượng văn hóa ẩm thực của họ để chào đón khách.

“Đây chính là thứ mà người dân ở đây tạo ra. Du khách thưởng thức để ghi nhớ về Tà Vờng,” – Hồ Khiên chia sẻ.

Xây dựng bản làng mới, tránh vùng đất xói lở

Người dân trong bản kể, Tà Vờng trước đây cách nơi này hơn 2km, sâu trong rừng, bên kia con suối Tà Leng. Do địa hình dốc, mùa mưa lũ gây nguy hiểm khiến đất bị xói lở, vì vậy năm 2012 chính quyền và bộ đội biên phòng đã di dời người dân khỏi vùng nguy hiểm để xây dựng bản mới trên ngọn đồi này.

Ông Đinh Tiến Dũng, cán bộ văn hóa xã Trọng Hóa, tiết lộ rằng Tà Vờng không chỉ đẹp về cảnh quan mà còn mang đậm nét văn hóa đặc biệt. Nếu phát triển du lịch cộng đồng thành công, đây sẽ không chỉ là điểm du lịch hấp dẫn mà còn giúp cải thiện đời sống của người dân tộc.

Theo Quốc Nam/Tuổi trẻ

***

Tham khảo: Hướng dẫn du lịch từ Mytour.com