Xuyên suốt quãng thời gian dài đến nay, phương thức và cách tiến hành giao dịch vẫn giữ nguyên. Gọi chợ này là phiên chợ bạc tỷ không hề là quá lời, vì tất cả những gì có ở đây đều là đá quý.
Chợ đá Lục Yên tọa lạc tại một vị trí tuyệt vời, bên cạnh bờ hồ nước lấp lánh ở Thị trấn Yên Thế. Chợ chỉ hoạt động trong vài giờ sáng hàng ngày.


Từ lúc bình minh, khi những tia sáng đầu ngày len lỏi qua màn sương, hàng trăm thương nhân đổ về khu chợ nhỏ này từ các bãi khai thác đá quý.
Họ chuẩn bị hàng hóa một cách chậm rãi. Không có lều chõng, không có quầy kệ phức tạp, mà chỉ đơn giản như thế này. Toàn bộ chợ có khoảng ba bốn mươi sạp hàng, và tất cả đều do phụ nữ quản lý, hầu hết đã có mặt từ khi chợ mới bắt đầu hoạt động.
Bãi đá ở đây không giống như bãi vàng, nó rải rác khắp núi rừng. Có lẽ chính sự đa dạng về màu sắc của đá ở Lục Yên đã mang đến cho vùng đất này một hương vị đặc biệt so với những trung tâm đá như Quỳ Hợp hay Đăk Nông.
Theo lời kể của bản địa, chợ này phát triển mạnh mẽ từ những năm 1991, 1992, là thời kỳ đầu khi người ta khám phá ra mỏ đá quý ở Lục Yên. Mọi người từ khắp nơi hội tụ về để khai thác đá. Những người dân xứ này thậm chí bỏ nghề làm ruộng để rong ruổi trong rừng tìm đá quý. Những ai có chút ít đá sau mỗi lần đào lại mang đến chợ để bán.


Thời điểm đó, chợ đá Lục Yên sôi động với hàng trăm quán hàng lớn nhỏ. Người dân từ mọi nơi, thậm chí từ các quốc gia láng giềng như Thái Lan, Singapore cũng đổ về mua sắm. Những người nông dân, những người lao động vất vả hàng ngày đào, đãi đá không ngừng trên những bãi đá và suối sâu ở Lục Yên đã tạo ra nguồn cung ổn định cho chợ đá quý.
Ngoài những nhà kinh doanh đá quý, còn có những thợ chế tác tìm mua nguyên liệu. Không ít người nghe về chợ đá quý và đến đây để chiêm ngưỡng, mua những sản phẩm đá quý làm kỷ niệm. Trong khoảng hai, ba tiếng đồng hồ, không khí sôi động với người bán và người mua, rồi chợ lại yên bình. Theo những người bán, có những phiên giao dịch với số tiền hàng trăm triệu đồng, nhưng cũng có những phiên ít khách, giá trị giao dịch chỉ vài triệu đồng.
Hàng hóa được trưng bày trên bàn thành từng đống. Có những mảnh đá đã được chế tác, còn những mảnh để nguyên gốc. Tuy nhiên, bất kể dạng nào, những sản phẩm ở chợ đều tỏa sáng và lấp lánh. Không có cảnh tranh áp đảo, không lo lắng về mất cắp, thậm chí người ta có thể mang theo viên đá quý của ai đó từ đầu chợ đến cuối chợ để kiểm tra xem đó có phải hàng thật hay không, nhưng chủ nhân vẫn vui vẻ.



Người bán hàng cho biết, đá quý được thu mua từ những người đi núi về. Có những người có thời gian chế tác thành mặt đá cho nhẫn, dây chuyền, hoa tai... Cũng có những mảnh đá được bán theo đơn vị cân, đơn vị lạng.
Từng viên đá xanh, đỏ, tím, vàng, trắng, đen với nhiều kích cỡ và hình dáng độc đáo được trưng bày, đánh giá bởi những người đam mê đá quý. Giá bán phụ thuộc vào chất lượng từng loại đá. Mức giá có thể vài chục nghìn, vài trăm nghìn, thậm chí hàng triệu, chục triệu đồng, nhưng việc bán hay mua là do quá trình đàm phán.
Đây là nơi duy nhất trên toàn quốc nơi có nghề làm tranh từ đá quý. Tại đây, bạn cũng có cơ hội khám phá nghệ thuật làm đá quý và chiêm ngưỡng những bức tranh độc đáo, có giá trị lên đến vài trăm triệu đồng.
Các bức tranh được sao chép từ một nguyên tác nào đó, bao gồm cả tranh dân gian và tranh hiện đại. Mọi màu sắc đều được tạo ra từ đá tự nhiên. Người ta có thể nhầm lẫn rằng màu sắc được nhuộm, nhưng thực tế không phải vậy. Trong quá trình gắn đá làm tranh, dung môi của keo 502 sẽ hoà tan tất cả các loại màu nhuộm.
Mỗi buổi sáng tươi mới, hàng trăm người dân trong thị trấn lại leo lên núi, lang thang dọc theo suối, thu thập từng viên đá quý. Sự khan hiếm của đá đôi khi buộc họ phải vào những hang động sâu, chiếu đèn pin để tìm kiếm.
Nếu tìm thấy saphia, ruby chính hiệu (to, trong suốt, màu chuẩn, không có rạn) thì có thể bán với giá vài trăm triệu đồng. Tuy nhiên, phần lớn thời gian, họ chỉ tìm thấy đá màu, trong đó có ruby, saphia cấp thấp, vỡ nát, kích thước nhỏ... những viên đá này được mang về để sử dụng trong tranh. Đô sometimes, để tìm ra loại đá màu phù hợp (đặc biệt là đá đen để vẽ tóc, đá xanh để tái tạo màu nước...), họ phải lang thang trên núi suốt cả tháng.
***
Nguồn: Thông tin du lịch Mytour.com – Thông tin từ Dân trí
VỊNHVỤ.comNgày 23 Tháng Mười Hai, 2013