Chúng ta đều biết rằng, đứng dưới tán cây sẽ cảm nhận được sự mát mẻ vào những ngày nắng nóng. Nhưng ít ai tò mò về lí do và cách mà cây xanh lại hiệu quả trong việc làm mát không khí? Lý thuyết cho rằng, cây xanh làm mát không khí xung quanh bằng cách ngăn chặn ánh sáng Mặt trời và tạo ra không khí mát thông qua quá trình thoát hơi nước. Bài viết này sẽ giải thích chi tiết hơn về hai quá trình này.Che nắng, hay ngăn chặn ánh sáng, là một trong những cách thông thường mà mọi người hay nhắc đến.Mặt đất, đường phố và các tòa nhà có khả năng hấp thụ nhiệt rất tốt và phản xạ ít nhiệt đó. Đó là lý do tại sao không nên đi bộ trên bề mặt bê tông. Một số người đã rất ngạc nhiên khi đế giày của họ gần như bị chảy sau khi đi nhiều ở ngoài trời vào ban ngày.
Trong khi đó, cây cối với tán lá rộng và dày có khả năng ngăn chặn nhiệt truyền đến các bề mặt này. Thực tế, tán cây có thể cản đến 90% ánh sáng từ Mặt trời và cả nhiệt lượng đi kèm. Một số loài cây có tán rộng hơn với phần lá dày hơn và mật độ lá cao hơn sẽ hiệu quả hơn. Ví dụ, cây nhiệt đới với lá khổng lồ có thể cản ánh sáng Mặt trời rất hiệu quả, chỉ để lại 1-2% ánh sáng chiếu xuống mặt đất.Quá trình thoát hơi nước
Cây lấy nước từ rễ và chuyển đến lá thông qua quá trình quang hợp. Tuy nhiên, gần 99% nước được chuyển đến lá thì bị thoát ra ngoài qua khí khổng (những lỗ trên lá) để trao đổi khí CO2 và Oxy. Quá trình này gọi là “thoát hơi nước” và cũng là yếu tố làm mát của cây.
Cây có thể tiêu thụ từ 70-120 lít nước mỗi ngày, phụ thuộc vào kích thước của tán và diện tích lá. Ví dụ, cây liễu hoặc cây dương có tán lên đến 83,6 m2, có thể mất đến 82 lít nước mỗi ngày qua quá trình thoát hơi.
Thường, hiệu quả làm mát thường chỉ giới hạn ở bề mặt nơi nước bay hơi. Tương tự như cơ thể con người, mồ hôi bay hơi từ da, khiến chúng ta cảm thấy mát mẻ. Nhưng với cây cối, tác dụng làm mát có thể cảm nhận được ở khu vực xung quanh tán cây.Lý do chính là tất cả các lá hình thành một tán cây lớn. Một lượng nước lớn bốc hơi từ tán cây, từ 70-120 lít mỗi ngày, hút năng lượng nhiệt từ môi trường xung quanh tán cây.Lý do thứ hai, có nhiều khí khổng hơn ở phía dưới của lá, điều này làm tăng hiệu suất làm mát.Hiệu quả làm mát của cây trong các thành phốVailshery, Jaganmohan và Nagendra đã tiến hành nhiều nghiên cứu từ năm 2009 trên 10 con đường chính ở Bengaluru, Ấn Độ. Nghiên cứu đánh giá nhiệt độ xung quanh và trên mặt đường suốt cả ngày ở các đoạn có và không có cây. Ví dụ, trên đường Bellary, đoạn nối với sân bay, nhiệt độ không khí lúc 2 giờ chiều là 34,5 độ C ở đoạn không có cây, so với 29,8 độ C ở khu vực có cây.
Nhiệt độ mặt đường có sự chênh lệch rõ rệt. Lúc 3 giờ chiều, dưới ánh nắng Mặt trời là 51,5 độ C và dưới bóng cây là 32,5 độ C, chênh lệch lên đến 19 độ C. Nhiều nghiên cứu khác cũng cho thấy cây có thể làm mát không khí từ 2-10 độ C.
Nếu các cây được trồng gần nhau hoặc tạo thành một tập thể, chúng có thể làm mát nhiệt độ lên đến 5-10 độ C. Việc trồng cây dọc theo đường phố hoặc xây dựng khu vườn trên tầng thượng của các tòa nhà cũng có thể làm mát thành phố một cách hiệu quả, chống lại hiệu ứng Đảo nhiệt đô thị.Theo thông tin từ trang web Eco-Intelligent.