Tại sao biến thể COVID-19 Omicron đang gây lo ngại toàn cầu?

Buzz

Ngày cập nhật gần nhất: 1/5/2026

Đọc tóm tắt

- WHO xác định biến thể virus Omicron là mối lo ngại mới.
- Omicron có nhiều đột biến trên protein gai virus.
- Nhiều quốc gia châu Âu ghi nhận ca nhiễm biến chủng mới.
- Dữ liệu về Omicron còn ít, chưa biết khả năng lây lan và tác động của vaccine.
- Omicron có 30 đột biến trên protein gai, tăng khả năng lây lan và giảm hiệu quả của vaccine.
- Xét nghiệm PCR vẫn phát hiện được Omicron.
- Omicron lây lan nhanh ở miền nam châu Phi, gây lo ngại về nguy cơ lây nhiễm.
- Truy vết và xét nghiệm là biện pháp hạn chế lây lan hiệu quả nhất.

Hôm thứ Sáu vừa qua, Tổ chức Y tế Thế giới đã chính thức xác định một biến thể mới của virus SARS-CoV-2, gọi là Omicron, đồng thời coi đây là một mối lo ngại mới và đặt tên cho nó là Omicron. Điểm đặc biệt của biến thể Omicron là sự tăng số lượng biến đổi trên protein gai trên bề mặt của virus. Nếu như ban đầu có vẻ như Omicron bắt nguồn từ châu Phi, thì hiện tại nhiều quốc gia châu Âu cũng đã ghi nhận những ca bệnh nhiễm biến chủng mới này, và bộ máy y tế của các nước này đang nhanh chóng làm việc để giới hạn tốc độ lây lan thông qua việc theo dõi và truy vết tiếp xúc.

Một phần lý do Omicron khiến thế giới lo ngại là tính đến thời điểm hiện tại, những dữ liệu về biến thể này vẫn còn rất ít. Chúng ta hiện chưa biết khả năng lây lan của biến thể này so với những đột biến trước đó của SARS-CoV-2, và cũng chưa hiểu rõ khả năng vaccine hay miễn dịch tự nhiên sau khi đã nhiễm COVID-19 trước đó sẽ bảo vệ con người ra sao trước biến chủng mới. Những tuyên bố của WHO sẽ giúp thế giới tập trung nguồn lực nghiên cứu kỹ hơn Omicron cũng như tốc độ lây lan của chủng virus này.

Để so sánh, chủng Delta của SARS-CoV-2 có 9 thay đổi trong chuỗi protein gai trên virus, trong khi Omicron có đến 30 sai khác. Trong số đó, có những đột biến mà các nhà khoa học chưa từng thấy trước đó, nhưng cũng có những đột biến đã xuất hiện trên các chủng virus đột biến đã được ghi nhận trong quá khứ. Mỗi đột biến chuỗi protein gai này đều có những tác động riêng. Trong số đó, đáng quan ngại nhất là khả năng lây lan của virus, khi những thay đổi này cũng làm tăng mối tương quan giữa protein gai của virus và protein trên tế bào của con người trong quá trình lây nhiễm.

Những thay đổi khác cũng được nhận diện ở những protein thường bị kháng nguyên tấn công trong quá trình cố gắng vô hiệu hóa virus. Hệ quả là khả năng kháng nguyên tạo ra từ vaccine hay nhờ vào việc bị nhiễm COVID-19 trước đó sẽ ít hiệu quả hơn trong việc giúp con người chống lại việc bị biến thể mới tấn công. Tuy nhiên, tất cả những điều trên đều là dự đoán của các nhà khoa học. Để biết chính xác, chúng ta cần đợi kết quả từ nghiên cứu dựa trên dữ liệu lây lan trên toàn thế giới, giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về hành vi của biến chủng Omicron.

Thật tiếc, ở thời điểm này, chúng ta chưa đủ thông tin để làm điều đó.

May mắn thay, biến thể Omicron khá dễ phát hiện. Theo WHO, phần lớn biến dị gen trong protein gai của Omicron có khả năng can thiệp vào quy trình nhận diện gen, tiền đề của giải pháp xét nghiệm PCR phổ biến hiện nay. Các phép thử vẫn phát hiện virus nhờ vào việc nhận diện các vùng gen khác của virus. Do đó, dù không phát hiện protein gai trong xét nghiệm PCR, kết quả vẫn dương tính và sau đó có thể được xác nhận bằng kiểm tra trình tự gen.

Các xét nghiệm đã chỉ ra Omicron đang lây lan nhanh chóng ở một số quốc gia miền nam châu Phi. Mặc dù tổng số ca nhiễm biến thể Omicron ở Botswana và Nam Phi vẫn thấp, mức độ nghiêm trọng của tình hình vẫn chưa thể đo đếm cụ thể. Một yếu tố khác là tỷ lệ tiêm vaccine ở các nước này vẫn thấp, gây khó khăn trong việc đánh giá nguy cơ mà Omicron có thể gây ra đối với những người đã có miễn dịch.

Tất cả các ca nhiễm COVID-19 ngoài khu vực miền nam châu Phi đều là du khách đã đến thăm khu vực này. Các quan chức y tế đang tiến hành truy vết để ngăn chặn lây lan của biến thể mới, không để nó lan ra khỏi cộng đồng. Một số quốc gia như Mỹ đã hạn chế di chuyển đến các quốc gia trong khu vực miền nam châu Phi.

Đến nay, xét nghiệm và truy vết vẫn là biện pháp hiệu quả nhất để hạn chế ảnh hưởng của Omicron, cho đến khi các nhà khoa học hiểu rõ hơn về chủng virus này.

Theo ArsTechnica

Các câu hỏi thường gặp

Biến thể Omicron của virus SARS-CoV-2 có điểm gì đặc biệt?

Biến thể Omicron có sự tăng số lượng biến đổi trên protein gai của virus, với 30 thay đổi khác biệt so với chủng gốc, gây lo ngại về khả năng lây lan và khả năng kháng thuốc.

Omicron có khả năng lây lan nhanh hơn các biến thể trước đó không?

Yes, Omicron có khả năng lây lan nhanh hơn so với các biến thể trước như Delta, nhờ vào các thay đổi trong protein gai giúp tăng tương quan với protein tế bào người.

Biến thể Omicron có ảnh hưởng đến hiệu quả của vaccine không?

Yes, các nhà khoa học lo ngại rằng các đột biến của Omicron có thể làm giảm hiệu quả của vaccine, do những thay đổi trên protein gai làm giảm khả năng kháng nguyên từ vaccine.

Biến thể Omicron có được phát hiện dễ dàng qua xét nghiệm PCR không?

Yes, Omicron dễ dàng được phát hiện qua xét nghiệm PCR mặc dù protein gai có biến đổi. Các xét nghiệm vẫn phát hiện virus nhờ vào các vùng gen khác của virus.

Đã có bao nhiêu quốc gia ghi nhận ca nhiễm biến thể Omicron?

Rất nhiều quốc gia, đặc biệt ở châu Âu, đã ghi nhận ca nhiễm Omicron. Tuy nhiên, các ca nhiễm ban đầu chủ yếu xuất hiện tại miền nam châu Phi và được phát hiện nhờ công tác truy vết.

Nội dung từ Mytour nhằm chăm sóc khách hàng và khuyến khích du lịch, chúng tôi không chịu trách nhiệm và không áp dụng cho mục đích khác.

Nếu bài viết sai sót hoặc không phù hợp, vui lòng liên hệ qua Zalo: 0978812412 hoặc Email: [email protected]