'Mọi khách hàng đều có thể sở hữu chiếc xe sơn màu họ mong muốn, miễn là nó là màu đen' - câu tuyên bố lừng danh của Henry Ford từ năm 1909 đang được các nhà sản xuất ô tô áp dụng lại khi cắt giảm các tùy chọn kèm theo xe.

Xu hướng cắt giảm tùy chọn đang ngày càng phát triển - Ảnh: Carfax
Hơn một thế kỷ sau câu nói nổi tiếng của người sáng lập hãng xe Ford, ngành công nghiệp ô tô đang quay lại với việc đơn giản hóa quá trình sản xuất và bán hàng.
Xu hướng 'cắt giảm tùy chọn'
François Bailly, giám đốc kế hoạch của Nissan châu Âu, cho biết: 'Trong những năm qua, chúng tôi không ngừng mở rộng danh sách tùy chọn kèm theo xe nhưng chỉ có một số ít khách hàng lựa chọn. Chúng tôi không muốn vậy. Bằng cách giảm bớt các tùy chọn ở mức hợp lý, chúng tôi có thể giảm thiểu hàng tồn kho, rút ngắn thời gian giao xe và tránh lãng phí nguồn lực nghiên cứu để phát triển những tính năng mà không ai muốn mua'.
Tập đoàn Stellantis cũng giảm số lượng tùy chọn trên các mẫu ô tô, từ động cơ cho đến các gói trang trí. Năm 2019, thương hiệu Vauxhall trực thuộc có tới 362 sự kết hợp giữa các tùy chọn trang trí, động cơ và hộp số. Nhưng hiện nay, con số chỉ còn là 66.
Người phát ngôn của thương hiệu cho biết: 'Chúng tôi đang cố gắng giảm độ phức tạp của các phiên bản để tạo ra một quy trình đơn giản hơn cho khách hàng'. Chẳng hạn, tất cả các mẫu xe của Vauxhall đều có các tùy chọn phổ biến như nhau.

Năm 2019, Vauxhall có tới 362 tùy chọn, nhưng hiện chỉ còn 66 - Ảnh: Vauxhall
Peugeot cũng đang thực hiện cách tiếp cận tương tự. Ngoại trừ tùy chọn màu sơn, Peugeot 308 SW Allure chỉ có 6 tùy chọn khác.
Cắt giảm tùy chọn nhưng tăng cường tính năng sẵn có
Tuy vậy, điều này không có nghĩa là các nhà sản xuất ô tô đang 'chặt chém' khách hàng. Một số tính năng bây giờ đã được tích hợp sẵn vào xe, thay vì là tùy chọn phụ.
Ví dụ, Dacia Duster, một mẫu SUV cỡ nhỏ của Renault, được trang bị tính năng mở khóa không cần chìa (Keyless entry). Điều này giúp giảm chi phí sản xuất xe so với việc chỉ sản xuất xe với các tính năng cơ bản và phụ kiện tùy chọn phong phú.
Thierry Pieton, giám đốc tài chính của Tập đoàn Renault, cho biết việc này sẽ giảm khối lượng công việc kỹ thuật, tăng năng suất sản xuất mỗi bộ phận, từ đó giảm giá thành và tăng khả năng bán xe.

Các mẫu xe như Dacia Duster nâng cao tính năng có sẵn và giảm số lượng option - Ảnh: Renault
Kumar Galhotra, chủ tịch bộ phận động cơ đốt trong Ford Blue, cũng tin rằng việc cắt giảm option sẽ cải thiện chất lượng xe do giảm thiểu khả năng sai sót.
Ford đã bắt đầu con đường này với Puma, bằng cách loại bỏ phiên bản ba cửa của Ford Fiesta và phiên bản hiệu suất ST2. 'So với Ford Focus, điểm khác biệt lớn nhất là lượng công việc được đầu tư vào việc sản xuất những chiếc xe đó', Stuart Rowley, chủ tịch Ford châu Âu, giải thích.

Ford Fiesta không còn phiên bản ba cửa - Ảnh: Ford
Tesla đã áp dụng chiến lược này từ lâu. Ngân hàng đầu tư Jefferies ước tính có khoảng 60 tùy chọn cho Model 3. Trong khi đó, Volkswagen ID.3 có đến 1.120 tùy chọn, còn BMW 3-Series có 5.760 tùy chọn cho máy xăng và 9.600 tùy chọn cho máy dầu.
Ngay cả thương hiệu xe sang như BMW cũng đang hướng tới sự đơn giản hóa. Giám đốc tài chính của BMW Nicholas Peter nói: 'Chúng tôi sẽ giảm số lượng các tùy chọn có sẵn, vì một số tùy chọn không có ý nghĩa và không bao giờ được lựa chọn'. Tương tự, Mercedes-Benz cũng đang thực hiện điều này.

Cả các thương hiệu xe sang như BMW, Mercedes-Benz cũng không tránh khỏi xu hướng này - Ảnh: BMW
Tuy nhiên, Aston Martin lại đi ngược lại. Số lượng các tùy chọn tăng lên đến 20%. Bentley và Rolls-Royce cũng có cùng xu hướng với lý do làm xe theo ý thích cá nhân. Bentley hứa hẹn có đến 24 tỉ lựa chọn trên một mẫu xe sắp ra mắt vào cuối tháng 5.

Trong khi đó, các thương hiệu sang trọng như Rolls-Royce đang mở rộng tùy chọn mềm mại - Ảnh: Rolls-Royce
Xu hướng tăng 'tùy chọn mềm'
Một yếu tố giúp các hãng ô tô có thể cắt giảm tùy chọn là khả năng cập nhật qua mạng. Henrik Fisker, CEO của start-up sản xuất xe điện Fisker, đưa ra ví dụ: Nếu tất cả các xe Fisker đều được trang bị vô lăng trợ lực điện, các chủ xe có thể lựa chọn nâng cấp (hoặc không) trang bị này qua mạng. Điều này giúp hãng không cần phải bán các tùy chọn vô lăng có mức độ cao cấp khác nhau một cách riêng lẻ, giảm bớt sự phức tạp trong quá trình sản xuất. Ví dụ khác, với công nghệ E Ink trên iX, BMW không cần phải cung cấp các tùy chọn màu sơn khác nhau vì màu sơn có thể thay đổi chỉ bằng cách nhấn nút.

BMW chỉ cung cấp một màu xe nhưng khách hàng có thể thay đổi màu bằng cách kỹ thuật số - Ảnh: Jalopnik
Điều này có thể là xu hướng tương lai của các tùy chọn ô tô. Các nhà sản xuất chỉ cần tạo ra một chiếc xe cơ bản với đầy đủ các phần cứng cần thiết, sau đó bán các bản nâng cấp qua mạng.
Sự thiếu hụt trong ngành
Một lý do khác đẩy các nhà sản xuất ô tô cắt giảm tùy chọn là vấn đề thiếu chip, 'bộ não' điều khiển hầu hết các tính năng mới trên các chiếc xe hiện đại. Càng nhiều tùy chọn thì càng cần nhiều chip.
Các khách hàng của BMW phàn nàn về việc xe không có Apple CarPlay/Android Auto, trong khi MINI ngừng sản xuất phiên bản thủ công. Trên các diễn đàn của Range Rover Evoque, các khách hàng chỉ trích Land Rover vì loại bỏ màn hình tương tác của lái xe do thiếu chip.

Range Rover Evoque bị chỉ trích vì bị giảm tính năng - Ảnh: Land Rover
