Tại sao các nhà khoa học biết động vật có thể mơ trong giấc ngủ?

Con người có khả năng mơ trong khi động vật cũng có thể mơ như con người hay không?

Giấc mơ là trải nghiệm tâm lý xảy ra khi chúng ta ngủ. Không chỉ con người mà cả động vật có vú và một số loài chim cũng có thể mơ. Thông thường, giấc mơ thường không theo logic hoặc không giống với thực tế, và thường không được kiểm soát bởi người mơ. Tuy nhiên, ở những trường hợp giấc mơ tỉnh táo, người mơ có thể nhận ra mình đang mơ và thậm chí làm thay đổi nội dung của giấc mơ. Mọi người thường mơ khoảng một đến hai giờ và có thể có bốn đến bảy giấc mơ mỗi đêm. Mặc dù mọi người đều mơ, nhưng chỉ một số ít nhớ rõ nội dung giấc mơ của mình. Ngày nay, với công nghệ hiện đại, chúng ta có thể quan sát bộ não của con người trong khi ngủ, giúp chúng ta hiểu rõ hơn về giấc mơ. Trong những năm 1950, các nhà khoa học đã phát hiện ra giai đoạn giấc ngủ đặc biệt, được gọi là REM, nghĩa là Rapid Eye Movement (Sự di chuyển nhanh của mắt).

Khi nghiên cứu về thói quen ngủ của hươu cao cổ ở môi trường tự nhiên và trong vườn thú, các nhà khoa học đã phát hiện rằng chúng có phân biệt giữa giấc ngủ nông và giấc ngủ sâu. Trong giấc ngủ nông, mặc dù cơ thể của hươu cao cổ nằm ngang nhưng cổ dài của chúng vẫn giữ nguyên tư thế đứng, và một phần của não vẫn duy trì trạng thái hưng phấn, khiến người quan sát có thể nghĩ rằng chúng chưa ngủ. Chỉ khi chúng chuyển sang giấc ngủ sâu, hươu cao cổ mới cho phép đầu nằm trên phần đuôi, tuy nhiên thời gian này không quá 20 phút.

Dựa trên khảo sát về hành vi ngủ của hươu cao cổ, các nhà khoa học đã giải thích rằng do sư tử là mối đe dọa chính của chúng, hươu cao cổ đã tiến hóa một cơ chế ngủ đặc biệt để bảo vệ bản thân khỏi sự tấn công bất ngờ của sư tử. Hươu cao cổ thường 'vươn cổ khi ngủ' kết hợp với 'ngủ sâu trong thời gian ngắn' để đề phòng sự tấn công nhanh chóng từ sư tử.

Trong quá trình nghiên cứu về hươu cao cổ ở khu vực Đông Nam Châu Phi, các nhà sinh vật học đã ghi nhận một trường hợp đặc biệt khi một con hươu cao cổ bất ngờ thức dậy từ trạng thái ngủ sâu, di chuyển một cách lồng lộn và kinh hoàng. Ban đầu, các nhà khoa học suy đoán có thể có sự xung đột nào đó trong môi trường gây ra tình trạng này. Tuy nhiên, sau khi kiểm tra kỹ lưỡng, họ không tìm thấy dấu hiệu nào của sự xung đột. Họ chỉ có thể giải thích sự việc này bằng việc rằng con hươu cao cổ này đã trải qua một trải nghiệm ác mộng liên quan đến việc bị sư tử tấn công trong quá khứ.

Trong quá trình nghiên cứu về hươu cao cổ ở khu vực Đông Nam Châu Phi, các nhà khoa học đã ghi nhận một trường hợp đặc biệt khi một con hươu cao cổ bất ngờ thức dậy từ trạng thái ngủ sâu, di chuyển một cách lồng lộn và kinh hoàng. Ban đầu, các nhà khoa học suy đoán có thể có sự xung đột nào đó trong môi trường gây ra tình trạng này. Tuy nhiên, sau khi kiểm tra kỹ lưỡng, họ không tìm thấy dấu hiệu nào của sự xung đột. Họ chỉ có thể giải thích sự việc này bằng việc rằng con hươu cao cổ này đã trải qua một trải nghiệm ác mộng liên quan đến việc bị sư tử tấn công trong quá khứ.

Với cơ thể có chiều dài vượt trội và đôi chân dài, hươu cao cổ gặp nhiều khó khăn khi ngủ. Sự tiến hóa đã làm cho chúng khó khăn trong việc nằm và đứng dậy, do đó chúng ít khi nằm xuống. Hươu cao cổ con thường tự hạ mình xuống sàn đất, thu gọn chân dưới cơ thể và đặt đầu lên lưng để ngủ. Điều này cũng là cách hươu cao cổ trưởng thành ngủ. Vì tư thế ngủ khá cồng kềnh, những động vật cao nhất trên trái đất này ngủ rất ít, thường chỉ vài phút mỗi lần. Thậm chí, chúng có thể ngủ đứng, giữ trạng thái báo động để phòng thủ trước sự tấn công của kẻ thù. Trong môi trường nuôi nhốt, chúng có thể ngủ liên tục từ 4 đến 6 giờ mỗi ngày, chủ yếu là vào ban đêm.

Sau những nghiên cứu sâu rộng, các nhà khoa học đã phát hiện rằng, khi động vật ngủ, đại não của chúng có hoạt động điện từ tương tự như đại não của con người trong khi mơ màng. Họ đã sử dụng máy đo điện não để quan sát và tìm ra rằng giữa các loài động vật có sự khác biệt trong việc nằm mơ, có loài mơ nhiều và kéo dài thời gian hơn so với các loài khác.

Ví dụ, sóc và dơi thường có nhiều giấc mơ, trong khi loài chim thì hầu như không mơ. Các nhà khoa học giải thích rằng điều này có thể liên quan đến việc chúng phải luôn giữ khoảng cách với kẻ thù tự nhiên để có thể nhanh chóng chạy trốn.