Tại sao chiếc xe điện này bán với giá 250 triệu/chiếc vẫn mang lại lợi nhuận? Chuyên gia phân tích 4 lý do

BYD Seagull được bán với giá khoảng 250 triệu đồng nhưng vẫn thu về lợi nhuận cho nhà sản xuất. Làm thế nào?

Một tin nhắn từ Giám đốc Nhà cung cấp của Ford, bà Liz Door, gửi tới các đối tác đã tiết lộ rằng Ford đang nỗ lực giảm chi phí sản xuất cho các chiếc xe điện bán với giá cao mà vẫn gánh lỗ. Ford hy vọng các đối tác có thể đóng góp ý kiến và hỗ trợ hãng trong việc giảm chi phí sản xuất.

Ford gánh lỗ khoảng 100.000 USD cho mỗi chiếc ô tô điện bán ra.

Thư từ Ford tới các nhà cung cấp có đoạn: 'Chúng ta đã đầu tư nhiều cho tương lai của xe điện, chúng ta cần phải chia sẻ khó khăn và thành công. Để giá xe có thể hợp lý hơn, điều quan trọng là chi phí nguyên liệu cho việc sản xuất xe điện của chúng ta phải được tối ưu hóa hơn nữa'.

Nhận xét về việc Ford 'van xin' các nhà cung cấp, phóng viên Richard Truett của tờ Automotive News cho biết đây là điều dễ hiểu và không có gì sai. Ông Truett cũng cho rằng Ford có thể học hỏi mô hình giảm chi phí từ một công ty cách nhà máy Dearborn, Michigan (Mỹ) của Ford chỉ 20km.

Tại một nhà máy xử lý sản phẩm từ sữa ở Livonia, Michigan, các kỹ sư tại Caresoft Global Technologies thường xuyên tháo rời các ô tô từ các nhà sản xuất khác nhau trên thế giới. Nhiệm vụ chính của họ là nghiên cứu cách các chiếc xe được lắp ráp, ước lượng chi phí sản xuất cho từng bộ phận, để đề xuất các cải tiến tiết kiệm chi phí.

Những phát hiện gần đây của Caresoft cho thấy Ford và nhiều nhà sản xuất khác đang tụt lại so với Tesla và các nhà sản xuất Trung Quốc trong việc tối ưu sản xuất. Một số đã học từ Tesla, một số đã tự tìm ra cách của mình.

Cảnh báo rằng nếu các nhà sản xuất truyền thống không đổi mới, họ sẽ đối diện với nguy cơ. Lợi nhuận từ xe bán tải và SUV sẽ không thể duy trì mãi mãi.

LÀM SAO XE 250 TRIỆU VẪN LỜI?

Một nghiên cứu của MIT Technology Review Paper chỉ ra rằng chính phủ Trung Quốc đã tạo điều kiện cho ngành công nghiệp ô tô phát triển, thông qua các chính sách tài chính và thuế, thúc đẩy tiêu dùng trong nước.

Tuy nhiên, Chủ tịch Terry Woychowski của Caresoft, người từng là Giám đốc Sản xuất của General Motors, cho rằng sự hỗ trợ từ chính phủ không đủ để các hãng xe Trung Quốc đạt được thành tựu như hiện nay.

Ví dụ, với một chiếc hatchback hạng A hoàn toàn điện như BYD Seagull: Xe này được bán với giá khoảng 250 triệu đồng ở thị trường Trung Quốc, hoặc khoảng 280 triệu đồng tại một số thị trường quốc tế.

Mặc dù có giá dưới 300 triệu đồng, BYD Seagull vẫn mang lại lợi nhuận cho BYD với 4 yếu tố sau:

(1) Các hãng xe Trung Quốc thiết kế xe sao cho có thể sử dụng chung linh kiện một cách tối đa. Các linh kiện như động cơ, dây điện, máy nén điều hòa... sẽ được mua hoặc sản xuất với số lượng lớn, giúp giảm chi phí đầu vào và hạ giá bán xe.

(2) Nhiều hãng xe Trung Quốc áp dụng chiến lược tích hợp dọc (Vertical Integration), tức là mua lại nhiều công ty con trong chuỗi cung ứng. Từ đây, hãng có thể tự chủ sản xuất nhiều linh kiện, giảm phụ thuộc vào đối tác bên ngoài.

(3) Một số chi phí liên quan đến nhân công, đãi ngộ có chính sách khác biệt, ít tốn kém hơn các hãng ngoài Trung Quốc.

(4) Nhiều hãng xe áp dụng phương pháp sản xuất Gigacasting của Tesla để cắt giảm số lượng chi tiết, bộ phận trên một chiếc xe, đây cũng là một trong những cột mốc chính giúp giảm chi phí.

Thực ra, nhiều hãng xe Trung Quốc có thể tạo ra một mẫu xe có giá bán thấp hơn các đối thủ phương Tây đơn giản vì họ có kỹ năng tốt hơn. Trong khi nhiều hãng xe truyền thống trên thế giới đang bắt đầu áp dụng Gigacasting, các hãng xe Trung Quốc đã tiến xa hơn.

Ông Terry Woychowski chia sẻ: 'Đội của chúng tôi vừa từ Triển lãm Xe hơi Bắc Kinh trở về, và toàn đội đều rất ngạc nhiên với những gì họ thấy và nghe. Sản phẩm của Gigacasting có chất lượng hoàn thiện cao, đẹp ở mọi góc nhìn. Đó là lý do ngành xe đang có một từ mới nổi: 'Nhanh như Trung Quốc'. Họ tiến bộ với tốc độ cực kỳ nhanh'.

Ông Terry Woychowski cũng cho rằng BYD Seagull là một mẫu xe điện giá rẻ mẫu mực:

'Mẫu xe đó là một bài học đắt giá cho các nhà sản xuất lâu dài. Đó là một chiếc xe tốt với mức giá khoảng 10.000 USD. Làm thế nào họ có thể sản xuất một chiếc xe như thế khi một chiếc xe điện chạy trên sân golf có giá cao hơn? Chưa có bất kỳ phát kiến mới nào. Nhưng những gì họ làm, họ làm với hiệu suất cao'.

Mức độ tích hợp dọc mà chúng ta đang thấy thực sự là điều kinh ngạc. BYD tự sản xuất pin, động cơ, hệ thống điện tử, thân xe, thiết kế đầu và đuôi xe, khu vực trung tâm, viền cửa, bảng điều khiển, đèn trần. Trong khi đó, các công ty khác phải chi một khoản tiền lớn cho các nhà cung cấp để mua các bộ phận này'.

CÁC NHÀ SẢN XUẤT PHƯƠNG TÂY GẶP KHÓ KHĂN?

Dù đang thụt lùi nhưng các hãng xe truyền thống vẫn có điều gì đó để học hỏi từ những thành công đã đạt được.

Mẫu Tesla Model Y sản xuất năm 2023 tại nhà máy ở Austin, tiểu bang Texas, Mỹ có ít hơn khoảng 370 bộ phận so với mẫu sản xuất năm 2020 tại nhà máy ở Fremont, tiểu bang California.

So với tổng số linh kiện trên một chiếc xe hoàn chỉnh, 370 có vẻ nhỏ bé; nhưng nếu nói về tiết kiệm chi phí thì con số 370 là khá lớn. Với 370 linh kiện đó, Tesla không cần phải sản xuất, không tốn công cụ, không mất chi phí vận chuyển, không cần kiểm tra và lắp ráp.

Nhà tư vấn Al Kammerer từng là Giám đốc Phát triển Sản phẩm tại Jaguar cho biết nếu mỗi linh kiện giúp tiết kiệm 1 USD thì 370 linh kiện sẽ giảm 370 USD cho mỗi chiếc xe. Ông cũng cho rằng con số 1 USD mỗi linh kiện là ước tính thấp hơn nhiều so với thực tế.

Một điều nữa cần nhớ là ít chi tiết hơn cũng giúp tiết kiệm không gian lưu trữ, nhân công và trang thiết bị sản xuất xe.

Ông Terry Woychowski cho biết với một nhà sản xuất lâu đời đã có một dây chuyền sản xuất hoàn chỉnh, việc theo kịp tốc độ của Tesla hoặc áp dụng chiến lược cắt giảm bộ phận như vậy sẽ rất khó khăn. Vấn đề chủ yếu là tiền đầu tư để phát triển mới hoặc chỉnh sửa các mẫu xe hiện có rất lớn.

Quay lại với thư của Ford được đề cập ở đầu bài. Các nhà cung ứng có thể giúp Ford giảm chi phí linh kiện, nhưng điều này vẫn chưa đủ. Để thực sự thay đổi về giá bán, Ford cần phải thực hiện những thay đổi mạnh mẽ trong quá trình phát triển sản phẩm và công nghệ sản xuất.