
Khi mua một ổ SSD để gắn vào máy tính xịn xò của bạn, thường bạn sẽ thấy rằng dung lượng hiển thị trên máy tính luôn ít hơn so với số được nhà sản xuất quảng cáo. Ví dụ, một ổ SSD 8TB có thể chỉ còn khoảng 7TB dung lượng khi gắn vào máy tính. Vì sao có sự khác biệt này, tại sao dung lượng SSD thấp hơn thực tế?Lý do 1: Windows và nhà sản xuất sử dụng cách đo khác nhau
Đối với phần lớn các nhà sản xuất, họ sử dụng như sau: 1 kilobyte = 1.000 byte, 1 megabyte = 1.000 kilobyte, 1 gigabyte = 1.000 megabyte, và 1 terabyte = 1.000 gigabyte.
Trong khi đó, Windows lại sử dụng chuẩn “nhị phân”, có nghĩa là 1 kilobyte = 1.024 byte, 1 megabyte = 1.024 kilobyte, 1 gigabyte = 1.024 megabyte, và 1 terabyte = 1.024 gigabyte.
Lý do 2: Overprovisioning
Trước khi tiếp tục, hãy cùng nhau nhớ lại cách hoạt động của các ổ SSD một chút.
Ổ SSD mà bạn thấy thực chất là một chuỗi các chip nhớ được gộp lại thành một ổ. Mỗi chip nhớ này sẽ tổ chức dữ liệu thành các “trang”. Một số nhà sản xuất có thể sử dụng kích thước 2K, 4K, 8K, hoặc 16K cho mỗi trang tùy thuộc vào thiết kế của họ.
Nhiều trang sẽ được tổ chức thành 1 khối, thường là có 128 đến 256 trang mỗi khối. Do đó, kích thước mỗi khối sẽ từ 256KB đến 4MB.

Vấn đề hiện nay là mỗi khi ổ SSD xóa dữ liệu, nó chỉ có thể xóa từng khối một. Ghi mới thì không vấn đề gì, vì bạn chỉ cần ghi vào. Nhưng nếu cần cập nhật các file hiện tại hoặc ghi đè lên file cũ, thì sao? Hệ điều hành thường xử lý điều này bằng cách: sao chép dữ liệu của cả khối vào RAM, xóa khối đó, sau đó ghi mới nội dung của khối cũ kèm theo những nội dung cần cập nhật.
Nếu ổ đĩa bị đầy và không còn trang trống, SSD phải quét ổ đĩa để tìm các khối được đánh dấu là xóa (nhưng chưa thực sự xóa). Lúc này SSD mới thực sự xóa các khối đó và ghi dữ liệu mới vào. Đây là lý do vì sao SSD sẽ chậm lại khi sử dụng một thời gian mà không còn nhiều dung lượng trống (vì SSD phải quét lại cả quy trình đó). SSD có một quy trình gọi là thu gom rác. Quy trình này giúp giảm thiểu tác động đến hiệu suất ghi cũng như tuổi thọ ổ SSD bằng cách chuyển một số tác vụ sang chạy ngầm.
Để đảm bảo quá trình ghi dữ liệu diễn ra nhanh chóng, ổ SSD cần chừa ra một số khối trống dành cho việc này, điều này được gọi là overprovisioning. Ngoài ra, overprovisioning còn giúp SSD giải quyết vấn đề các khối có thể bị hỏng (vì vẫn còn khối dự phòng) cũng như phục vụ cho quy trình thu gom rác.
