Tại sao khỉ đột lại đi ngủ, cá heo nằm lặng trên mặt nước và rùa giao phối khi nhật thực toàn phần xảy ra?

Trong các lần nhật thực toàn phần trước đó, nhiều loài động vật đã có những phản ứng kỳ diệu khiến các nhà khoa học rất ngạc nhiên.

Nhật thực toàn phần là một hiện tượng thiên văn tuyệt vời, khi Mặt trời, Mặt trăng và Trái Đất nằm trên cùng một đường thẳng. Trong thời gian này, Mặt trăng che kín Mặt trời, tạo ra vùng tối và bóng nửa tối trên Trái Đất. Với con người, đây là cơ hội để chiêm ngưỡng một hiện tượng thiên văn độc đáo. Tuy nhiên, một số loài động vật lại có những phản ứng lạ đối với sự kiện này. Nguyên nhân tại sao lại như vậy?

Phản ứng đặc biệt của động vật

Có nhiều bằng chứng cho thấy động vật trong tự nhiên thường có những phản ứng đặc biệt khi nhật thực toàn phần diễn ra. Trong lần nhật thực toàn phần gần đây nhất ở Mỹ vào năm 2017, các nhà khoa học đã ghi nhận nhiều hành vi kỳ lạ của động vật tại nhiều vườn thú khác nhau.

Tại Riverbanks ở Nam Carolina (Mỹ), các hươu cao cổ đã tụ tập lại và thực hiện các hành động không thường thấy khi bầu trời trở nên tối sầm vào ban ngày. Sự kiện này khiến cho du khách cảm thấy thú vị và ngạc nhiên.

Hơn nữa, tại đây, các con rùa Galápagos bắt đầu giao phối khi Mặt trời bị che kín. Điều này là một hành vi đặc biệt của loài rùa này.

Trong khi đó, các con khỉ đột lại tụ tập lại để ngủ khi diễn ra hiện tượng nhật thực toàn phần.

Chia sẻ với Los Angeles Times, Elise Ricard, giám sát viên chương trình công cộng tại Học viện Khoa học California ở San Francisco, Mỹ nói rằng: 'Tôi đang ngồi trên bãi biển gần rừng. Ngày thường, khu rừng vẫn ồn ào nhưng khi nhật thực toàn phần diễn ra, đột nhiên mọi tiếng chim hót đều ngừng lại.'

Doug Duncan, giám đốc Cung thiên văn Fiske tại Đại học Colorado, Boulder, Mỹ kể lại cảnh tượng lạ khi thấy nhiều lạc đà đứng quây quần bên nhau trong lúc nhật thực diễn ra ở Bolivia.

Trong một trường hợp quan sát khác, khi đang trên chiếc thuyền gần quần đảo Galapagos, Duncan đã thấy hàng chục con cá voi và cá heo nằm yên trên mặt nước khoảng 5 phút trước khi nhật thực bắt đầu. Chúng tiếp tục ở đó thêm 5 phút sau khi nhật thực kết thúc, rồi mới bơi xuống vùng nước sâu.

Các ghi chú đầu tiên về nhật thực toàn phần được ghi lại từ năm 1544. Vào thời điểm đó, các nhà nghiên cứu đã ghi lại thông tin về việc chim hót ngưng hót trong khoảng thời gian mặt trời bị che kín.

Một sự kiện nhật thực khác xảy ra vào năm 1560 đã ghi nhận rằng hầu hết các loài chim đã ngừng bay và hạ xuống mặt đất.

Tổ chức nghiên cứu lịch sử tự nhiên ở Boston đã tổng hợp dữ liệu từ những lần chứng kiến nhật thực vào năm 1932 và thu được thông tin về một số loài như cóc, ếch nghiến răng ộp ộp, muỗi tập trung bay thành đàn, bầy ong trở về tổ, gà nhắm mắt chuẩn bị đi ngủ…

Trong sự kiện nhật thực năm 1991, các nhà khoa học đã quan sát thấy những con nhện đã tháo gỡ mạng của chúng.

Nguyên nhân của những hành động kỳ lạ

Mặc dù thời gian Mặt Trời bị Mặt Trăng che phủ hoàn toàn chỉ kéo dài vài phút, nhưng các nhà khoa học cho biết nó vẫn ảnh hưởng đến một số loài động vật. Theo những nhà khoa học, có hai nguyên nhân giải thích cho việc động vật có những phản ứng kỳ lạ trong nhật thực toàn phần:

Thứ nhất, một số loài động vật phản ứng theo độ mờ của ánh sáng tự nhiên và độ giảm nhiệt khi Mặt trời 'biến mất' trong nhật thực toàn phần. Khi thấy ánh sáng mờ đi trong nhật thực toàn phần, nhiều loài nhầm lẫn rằng đã đêm tối nên hành động theo thói quen hàng ngày của chúng.

Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Fish Biology năm 1998, cá là một trong số các loài động vật phản ứng với sự thay đổi ánh sáng trong quá trình nhật thực. Cụ thể, khi xảy ra nhật thực toàn phần, một số loài cá hoạt động vào ban ngày tìm nơi trú ẩn ở các rạn san hô hoặc đá ngầm, trong khi cá ăn đêm hoạt động khá tích cực.

Thứ hai, khi bị nhốt trong vườn thú, việc tất cả mọi người xung quanh đột nhiên reo hò một cách bất thường có thể khiến chúng hoảng loạn.

Động vật sẽ phản ứng như thế nào trong lần nhật thực toàn phần sắp tới

Theo trang Space.com, hàng triệu người ở miền bắc Mexico, Mỹ và đông nam Canada sẽ được chứng kiến ​​nhật thực toàn phần với bóng tối bao trùm bầu trời ban ngày vào ngày 8-4 tới.

Năm 2017, độ tối đạt 1,03 và đường đi của nhật thực toàn phần rộng khoảng 113km. Bầu trời sẽ tối đến mức có thể nhìn thấy sao Kim. Vào ngày 8-4 tới, độ tối dự kiến là 1,05 và đường đi sẽ rộng khoảng 185km, lộ ra cả sao Mộc và sao Kim.

Trang GreatAmericanEclipse.com ghi nhận rằng, khoảng 31 triệu người sống trong 15 bang tại Mỹ sẽ chứng kiến nhật thực toàn phần năm nay. Đối với các nhà khoa học Mỹ, đây là cơ hội tốt để họ tìm hiểu thêm về tác động của nhật thực toàn phần lên hành vi của động vật.

Đặc biệt, họ sẽ tiếp tục thu thập hình ảnh, video về các biểu hiện bất thường của động vật trong suốt nhật thực toàn phần. Các nhóm nghiên cứu hi vọng rằng, với sự hỗ trợ của điện thoại thông minh, họ sẽ thực hiện dự án này ở các khu vực địa lý rộng lớn hơn trên khắp nước Mỹ.

*Nguồn: Los Angeles Times, Times, Live Science