Tại sao không có cơn bão nào hình thành ở dọc xích đạo?

(Tổ Quốc) - Đây là lý do tại sao không có cơn bão nào hình thành ở vùng xích đạo và tại sao chúng ít khi di chuyển qua ranh giới giữa Bắc và Nam bán cầu.

Những luồng gió mạnh mẽ của cơn bão được gọi là xoáy thuận nhiệt đới tại một số điểm trên thế giới. Vì vậy, bạn có thể nghĩ rằng chúng sẽ quét qua toàn bộ khu vực nhiệt đới. Nhưng có một vùng của khu vực nhiệt đới mà bão hiếm khi hình thành: xích đạo.

Các bản đồ ghi lại lịch sử các vị trí của các cơn bão nhiệt đới (còn được gọi là bão và cuồng phong, tùy thuộc vào vị trí) cho thấy ' chúng rất hiếm khi hình thành trong phạm vi vài độ so với xích đạo,' Gary Barnes, một nhà khí tượng học hiện đã nghỉ hưu tại Đại học Hawaii, cho biết. (Một vĩ độ bao gồm khoảng 69 dặm, hoặc 111 km.)

Nhưng tại sao không có bão nào hình thành ở xích đạo? Về cơ bản, những luồng gió xoáy mạnh mẽ của cơn bão là kết quả của sự bảo toàn momen động lượng được truyền bởi sự tự quay của Trái Đất. Tại xích đạo, ngay cả khi không khí ổn định, Trái Đất và bầu khí quyển phía trên đang di chuyển với tốc độ hơn 1.000 dặm/giờ (1.600 km/giờ). Chuyển động này theo hướng quay của Trái đất, từ tây sang đông.

Đường kính của Trái đất lớn nhất ở xích đạo. Điều này có nghĩa là bất cứ thứ gì nằm trên xích đạo sẽ di chuyển nhanh hơn, với khoảng cách lớn hơn về phía Đông, so với bất cứ thứ gì nằm xa xích đạo - như ở phía Bắc hoặc phía Nam trên bề mặt Trái đất, trong cùng một khoảng thời gian.

Nếu không khí di chuyển về phía Bắc từ xích đạo, nó vẫn sẽ di chuyển nhanh về phía Đông so với môi trường xung quanh. Điều này có nghĩa là không khí từ xích đạo khi di chuyển về phía Bắc sẽ rẽ sang phải. Ngược lại, không khí từ xích đạo khi di chuyển về phía Nam sẽ đi lệch sang trái.

Hiện tượng này, gọi là hiệu ứng Coriolis, giúp kiểm soát hướng xoáy của các cơn bão nhiệt đới. Ở Bắc bán cầu, không khí xoáy sang phải sẽ tạo ra chuyển động quay theo chiều kim đồng hồ và ngược lại ở Nam bán cầu.

Các cơn bão quay do chuyển động của môi trường xung quanh. Sự chuyển hướng của gió tự nhiên sẽ yếu ở gần xích đạo, nhưng tăng lên ở vĩ độ cao.

Đó là lý do vì sao xoáy thuận nhiệt đới hiếm khi hình thành gần xích đạo. Ở vĩ độ cao (xa xích đạo), không khí chuyển động nhanh hơn, gió mạnh hơn, thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của xoáy thuận nhiệt đới.

Tuy nhiên, vẫn có những trường hợp ngoại lệ kỳ lạ, như cơn bão nhiệt đới Vamei xuất hiện vào năm 2001 ở Biển Đông. Cơn bão này tăng cường trong vòng 2 độ từ xích đạo, trong khi vận tốc xoáy của nó thực sự hình thành sớm hơn và xa xích đạo. Các nhà khoa học cho rằng tương tác gió với địa hình của quần đảo Indonesia đã tạo ra vòng xoáy của bão Vamei.

Nếu một cơn bão nhiệt đới đi qua xích đạo, nó sẽ bắt đầu hút không khí xoáy theo hướng ngược lại, có thể khiến cơn bão suy yếu và tan rã. Tuy nhiên, một cơn bão cũng có thể đi qua xích đạo ở khoảng cách nhỏ, vì vòng quay ngược vẫn nhỏ khi ở vị trí xích đạo. Tuy nhiên, một cơn bão cũng không thể vượt xa vài độ về phía bên kia bán cầu.

Tham khảo Live Science