Buzz
Mưa cũng có nhiều loại. Có những cơn mưa êm đềm lạ kỳ, và có những trận mưa giống như toàn bộ bầu trời đổ xuống.
Những trận mưa thực sự có thể gây ra nhiều cảm xúc khác nhau. Có những cơn mưa nhẹ nhàng, mang lại cảm giác thư thái. Nhưng cũng có những ngày mưa, toàn bộ nước trên trời trút xuống, dài dằng, kéo dài cả ngày, giống như những trận mưa ở Sài Gòn trong vài ngày qua.
Tại sao những cơn mưa lại khác nhau như vậy?
Tất cả các cơn mưa trên thế giới đều phụ thuộc vào hai yếu tố: độ ẩm trong không khí - tạo thành mây, và dòng không khí hướng lên. Khi không khí ẩm lên cao vượt qua các đám mây, nhiệt độ giảm xuống, ngưng tụ và tạo thành hạt mưa.
Cơ chế này tương tự như việc bạn thở ra khói khi trời lạnh. Sự thay đổi nhiệt độ từ nóng (trong cơ thể) sang lạnh (ngoài trời) tạo ra hạt nước nhỏ, giống như làn khói trắng.
Trong đám mây, hơi nước rất nhẹ, đủ để nổi lên trên không khí và tiếp tục leo lên cao. Nhưng khi càng cao, chúng càng lớn và nặng hơn. Khi đủ nặng, chúng sẽ rơi xuống đất, tạo thành mưa.
Hiện tượng bão khí lạnh
Không khí lạnh giữ hơi ẩm ít hơn so với không khí nóng. Điều này làm cho các đám mây mùa đông ít nước hơn. Chúng mỏng và nhẹ. Hơn nữa, không khí lạnh thường xuống dưới, làm cho không khí mùa đông khó bay lên cao hơn.
Vì bay hơi chậm, đám mây mùa đông ít nước. Trước khi chúng phát triển đủ lớn, chúng đã bị trọng lực kéo xuống. Vì vậy, mùa đông thường ít mưa.
Cơn mưa to từ bão: nhanh và đặc
Cơn mưa lớn xảy ra khi không khí chứa đủ hơi ẩm và di chuyển nhanh lên trên. Ví dụ như cơn mưa từ bão mùa hè.
Không khí ấm và ẩm nhanh chóng leo lên cao như một quả khí cầu, với tốc độ lên tới vài chục kilomet mỗi giờ. Hơi ẩm ở đây nhiều hơn đáng kể so với mây mùa đông, có thể gấp nhiều lần.
Tất cả các yếu tố này tạo ra đám mây cao, dày và đầy hơi nước. Các giọt nước nhanh chóng hình thành khi không khí đi qua các đám mây. Với gió thổi lên, các giọt nước sẽ tụ lại tạo thành một cơn mưa lớn trước khi rơi xuống đất.
Khi trọng lượng của những giọt nước trở nên quá lớn so với sức chịu đựng của gió, dòng chảy sẽ sụp đổ và toàn bộ khối nước sẽ đổ sập xuống đất - tạo ra những cơn bão sét hoặc mưa dông - vào mùa hè.
Một cơn bão mùa hè có thể gây ra lượng mưa lớn hơn 70mm chỉ trong chưa đầy 1 giờ. Con số này đủ để gây ngập lụt ở nhiều nơi, làm nước sông dâng lên nhanh chóng và gây ra nhiều thảm họa.
Thường thì, một cơn bão sét có thể rất mạnh nhưng lại có quy mô nhỏ, do đó không kéo dài lâu. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, không khí tiếp tục được đẩy lên và kéo mây từ các vùng khác tới, tạo ra những trận mưa lớn kéo dài. Như ở Sài Gòn và các tỉnh Nam Bộ gần đây, một vùng xoáy thấp có xu hướng di chuyển vào đất liền, tăng dần cường độ vào ban đêm, gây ra những trận mưa dông kéo dài.
Nguồn: Science Alert, The Conversation
