Tại sao lại có xe tăng, tàu chiến, thậm chí cả quân phục mang màu hồng?

Có một truyền thuyết kể rằng: trong trận đấu tăng lớn nhất trong lịch sử nhân loại tại vùng cung Kursk trên đất Liên Xô, đã có những chiếc xe tăng màu hồng của phát xít Đức.

Có một sự thật ít người biết về Chiến tranh thế giới thứ hai, đó là trong chiến trường Bắc Phi, rất nhiều phương tiện quân sự mặt đất và máy bay của cả hai phe tham chiến đã được sơn màu hồng.

Vậy rốt cuộc ý nghĩa của màu hồng ngụy trang trên các phương tiện quân sự là gì? Liệu người ta làm như vậy có phải chỉ để cho đẹp hay không?

Người đầu tiên đề xuất việc sử dụng sơn ngụy trang màu hồng là Louis Mountbatten. Louis Mountbatten (sinh ngày 25 tháng 6 năm 1900, mất ngày 27 tháng 8 năm 1979) có tên đầy đủ là Louis Francis Albert Victor Nicholas Mountbatten. Ông là một sĩ quan và chính khách Hải quân Hoàng gia Anh, chú của Hoàng thân Philip, Công tước xứ Edinburgh, và người em họ thứ hai từng bị Nữ hoàng Elizabeth II chối từ. Trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, ông giữ chức Tư lệnh Đồng minh Tối cao, Bộ Tư lệnh Đông Nam Á.

Năm 1940, khi hộ tống một đoàn tàu vào buổi chiều tối, Mountbatten nhận thấy rằng một con tàu trong đoàn đã biến mất khỏi tầm nhìn sớm hơn nhiều so với những chiếc khác vì ánh sáng đỏ hồng tràn ngập bầu trời đại dương vào hầu hết các buổi sáng và buổi tối. Đó là một chiếc tàu chở khách Union-Castle được sơn màu xám pha giữa hoa cẩm quỳ và hoa oải hương.

Mountbatten nghĩ rằng hình thức ngụy trang thông minh này sẽ đem lại lợi thế cho tàu của mình trước kẻ thù vào lúc bình minh và hoàng hôn, vì đây là những thời điểm nguy hiểm đối với tàu bè. Do đó, ông ra lệnh sơn tất cả các tàu khu trục của hạm đội dưới quyền bằng loại sơn có chất màu tương tự do chính ông tạo ra bằng cách trộn màu xám trung tính với một lượng nhỏ sơn đỏ Venice.

Kết quả là một màu hồng ngả tím được đặt tên là màu hồng của Mountbatten.

Một thời gian sau, màu hồng ngụy trang của Mountbatten được cải tiến bằng cách sử dụng tông màu sáng hơn một chút để sơn những cấu trúc ở phần trên của tàu. Đến cuối năm 1942, tất cả các tàu có kích thước từ khu trục hoặc tương đương trở lên đều được sơn màu hồng Mountbatten.

Hải quân Đức quốc xã (Kriegsmarine) và hải quân Mỹ cũng rất nhanh chóng 'bắt trend' và thử nghiệm sơn một số tàu của họ bằng màu hồng nhạt, điển hình là chiếc USS Winslow của hải quân Mỹ.

Vào tháng 4 năm 1944, một chiếc tàu Schnellboot (E-boat) S 147 của hải quân Đức quốc xã bị chìm ở eo biển Anh. Thủy thủ đoàn đã được Hải quân Hoàng gia Anh cứu rồi sau đó bắt giam. Báo cáo thẩm vấn tù binh cho biết họ tin rằng về tổng thể thì màu hồng của con thuyền có đem lại hiệu quả ngụy trang.

Một trong những câu chuyện mang tính giai thoại (hay thậm chí có thể là 'ngụy ngôn' – tương tự câu chuyện tắt động cơ máy bay núp trong mây để lừa địch) được kể để ủng hộ màu hồng Mountbatten là về tàu tuần dương HMS Kenya (biệt danh vào thời điểm đó là 'The Pink Lady' do được sơn màu hồng Mountbatten). Trong Chiến dịch Bắn Cung (Operation Archery), vào ngày 27 tháng 12 năm 1941, màu sơn hồng đã giúp che đậy một cuộc đột kích của biệt kích Anh nhắm vào các vị trí của quân Đức trên đảo Vågsøy, Na Uy.

Các khẩu pháo bố trí ven biển của quân Đức đã nã đạn vào HMS Kenya trong vài phút liên tục nhưng chỉ khiến cho chiếc tàu bị thiệt hại nhẹ. Người ta kể rằng do lớp ngụy trang màu hồng Mountbatten của HMS Kenya hòa trộn với màu hồng của thuốc nhuộm đánh dấu mà người Đức sử dụng trong đầu đạn pháo nên đã khiến cho các máy bay Đức từ trên cao không phân biệt được đâu là con tàu và đâu là các vệt màu do đạn pháo gây ra.

Màu hồng Mountbatten không chỉ được sơn cho tàu chiến mà nó còn được áp dụng cho các phương tiện và khí tài quân sự trên mặt đất, mà cụ thể là tại sa mạc Bắc Phi*. Ở đây, người ta nhận thấy rằng màu hồng hòa quyện rất tốt với cát trên sa mạc, và gần như không thể phân biệt được trên mặt đất vào thời điểm bình minh và hoàng hôn.

Lực lượng lục quân và các phi công cảm thấy khá lạ lẫm xen lẫn phấn khích khi sử dụng kiểu ngụy trang mới có tên Mountbatten Pink hay còn gọi là Báo Hồng (Pink Panther). Đã có một vài chiếc máy bay được sơn màu hồng, và chúng cũng chỉ được sử dụng vào những thời điểm nhất định trong ngày mà màu này cho hiệu quả tốt nhất là buổi sáng và buổi tối.

Sau đó, kiểu ngụy trang 'màu hồng' cũng đã được người Mỹ và các lực lượng Ý-Đức tham gia chiến dịch châu Phi áp dụng. Có một giai thoại đồn rằng: trong trận đấu tăng lớn nhất lịch sử nhân loại tại vòng cung Kursk, người ta đã bắt gặp những chiếc xe tăng màu hồng của phát xít Đức. Do yêu cầu cấp thiết của tình hình lúc bấy giờ mà số xe tăng này đã bị điều động gấp rút từ châu Phi xa xôi đến Mặt trận phía Đông, thậm chí còn chưa kịp sơn lại. Tuy nhiên, không có thông tin nào xác nhận hoặc phủ nhận điều này.

Một chiếc xe đặc biệt dựa trên series Land Rover IIА 109 SAS (Special Air Service) cũng trở nên nổi tiếng với màu hồng, được sử dụng để ngụy trang trên sa mạc và được gọi là 'The Pink Panther'. Tổng cộng có 72 chiếc xe được sơn màu này.

Xe có ba thành viên trong phi hành đoàn, trang bị ba khẩu súng máy, súng phóng lựu đạn khói, thùng nhiên liệu mở rộng, đủ đạn và nước dự trữ để du ngoạn trên sa mạc trong nhiều ngày mà không cần tiếp tế.

Tổng trọng lượng của xe khi sẵn sàng chiến đấu là 3 tấn.

Những chiếc 'Báo Hồng' ban đầu được tạo ra để hỗ trợ các hoạt động đặc biệt trên sa mạc Oman. Chúng trở nên phổ biến trong lực lượng đặc nhiệm sa mạc.

Cho đến ngày nay, màu hồng vẫn được sử dụng trong các kiểu ngụy trang đặc biệt cho địa hình sa mạc, đáp ứng các điều kiện và thời điểm cụ thể trong năm hoặc trong ngày.

Alpenflage (quân phục ngụy trang của Thụy Sĩ: màu rất sáng, gồm đỏ, nâu đỏ, đen, xanh lá cây) được sử dụng trong các chiến dịch trên dãy núi Alps vào tháng ba-tháng tư, khi cây trái bắt đầu nở hoa.

(*): Mặt trận Bắc Phi là một trong những trận địa quan trọng trong Chiến tranh thế giới thứ hai, diễn ra tại sa mạc Bắc Phi từ ngày 10 tháng 6 năm 1940 đến ngày 13 tháng 5 năm 1943 giữa phe Đồng Minh và phe Trục. Các quốc gia tham chiến chủ yếu bao gồm Anh, Mỹ, Pháp tự do ở phe Đồng Minh, và Đức, Ý và Pháp Vichy ở phe Trục.

Các chiến dịch quan trọng và trận đánh đáng chú ý tại mặt trận Bắc Phi bao gồm Hành quân Bó Đuốc, Trận El Alamein lần thứ hai và Chiến dịch Tunisia. Mặt trận này đã ghi danh tên tuổi của thống chế Đức Erwin Rommel, được biết đến với biệt danh 'Cáo sa mạc', cũng như tướng Anh Bernard Law Montgomery nhờ chiến thắng quân Đức tại El Alamein. Thành công của quân Đồng minh tại mặt trận này mở đường cho cuộc xâm lược đảo Sicilia của Ý vào tháng 7 năm 1943 và đẩy lùi nước này khỏi vòng chiến sau đó, đồng thời giảm áp lực lên Liên Xô tại mặt trận Xô-Đức.