Tại sao lại gây ra bong gân? Cách chẩn đoán và phương pháp điều trị bong gân hiệu quả

1. Tổng quan về hiện tượng bong gân

Bong gân là tình trạng khi cấu trúc nối giữa hai hoặc nhiều xương quanh một khớp bị rách hoặc căng quá mức, khiến cơ thể cảm thấy đau mỗi khi vận động các khớp. Chấn thương này có thể xảy ra ở nhiều bộ phận trên cơ thể, nhưng phổ biến nhất là ở đầu gối, mắt cá chân, cổ hoặc khuỷu tay.

Bong gân xảy ra thường xuyên trong các hoạt động hàng ngày

2. Các nguyên nhân dẫn đến bong gân là gì?

Chấn thương này có thể xảy ra với bất kỳ ai. Tuy nhiên, nguy cơ bị bong gân sẽ cao hơn nếu bạn thuộc một trong những trường hợp sau đây. Khi phát hiện có các dấu hiệu này, hãy tìm hiểu cách điều trị bong gân phù hợp và hiệu quả nhất cho bản thân:

• Vận động viên thể thao như bóng rổ, bóng chuyền, bóng đá thường gặp nguy cơ bị bong gân ở cổ chân, bàn chân và gối do thường xuyên nhảy mạnh khi tập luyện và thi đấu.

• Vận động viên tennis, thể hình, gôn có thể bị bong gân ở bàn tay, ngón tay, cổ tay, vai, khuỷu tay,...

• Những người tham gia các môn thể thao đối kháng cũng dễ gặp chấn thương này ở bất kỳ phần nào của cơ thể.

• Những người thường xuyên chạy hoặc đi bộ cũng cần cẩn trọng vì đây là các hoạt động đòi hỏi sức bền, dễ gây chấn thương ở cổ chân, bàn chân, gối hoặc háng,…

• Các môn thể thao trong nhà cũng tăng nguy cơ bị chấn thương.

• Chọn giày dép phù hợp là rất quan trọng khi tập luyện hoặc thi đấu để tránh chấn thương.

• Không nên bỏ qua bước khởi động trước khi tập luyện.

Khởi động trước khi tập luyện giúp giảm nguy cơ bị bong gân

• Vận động quá mạnh khi tham gia vào các hoạt động thể thao.

• Nguy cơ bị bong gân cao hơn ở những vùng cơ thể đã từng chịu chấn thương này trước đó.

• Người béo phì hoặc thừa cân có nguy cơ bị bong gân cao hơn so với người bình thường.

• Các buổi tập đầu tiên khi thử sức với một môn thể thao mới thường là thời điểm dễ gặp chấn thương.

• Những người mắc các vấn đề về cân bằng và tập trung có nguy cơ bị bong gân cao hơn thông thường.

• Việc tập luyện hoặc tham gia hoạt động trong môi trường ẩm ướt hoặc trơn trượt có thể dẫn đến chấn thương này khi bạn di chuyển hoặc nhảy.

3. Cách chẩn đoán chấn thương bong gân

Thường thì các bác sĩ sẽ sử dụng phương pháp loại trừ để chẩn đoán tình trạng bong gân của bạn. Họ sẽ loại trừ từ từ các trường hợp như khối u tiềm ẩn hoặc gãy xương gây ra triệu chứng đau ở bạn, từ đó chẩn đoán rằng bạn bị bong gân. Ngoài ra, họ cũng có thể áp dụng một số kỹ thuật đặc biệt như: Kiểm tra Lachman, kiểm tra vẹo trong, kiểm tra ngăn kéo trước, vẹo ngoài khớp để kiểm tra từng vị trí của khớp bị tổn thương.

Trước khi đưa ra phương pháp điều trị bong gân hiệu quả cho bạn, các bác sĩ sẽ thực hiện chụp X-quang để xác định xem bạn có bị gãy xương hay không. Nếu cần, họ sẽ sử dụng các kỹ thuật hiện đại như chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc cộng hưởng từ hạt nhân (MRI) để có hình ảnh chi tiết hơn về xương khớp, kể cả những tổn thương nhỏ.

Chụp cắt lớp giúp phát hiện những tổn thương nhỏ

Tích hợp thông tin về cơ chế chấn thương, thói quen vận động, và các hoạt động thể thao của bạn cùng với hình ảnh từ các kỹ thuật như chụp X-quang, cộng hưởng từ, và chụp cắt lớp vi tính, các chuyên gia y tế sẽ đưa ra đánh giá về tình trạng chấn thương hiện tại của bạn, bao gồm cả bong gân và đề xuất phương pháp điều trị phù hợp nhất.

4. Phương pháp điều trị bong gân nào hiệu quả?

Tuỳ thuộc vào mức độ và tình trạng của từng trường hợp, bác sĩ sẽ đề xuất cách điều trị bong gân phù hợp nhất. Một số phương pháp thường được áp dụng để chữa trị chấn thương này bao gồm:

• Đề xuất cho bệnh nhân nghỉ ngơi và sử dụng thuốc tại nhà để giảm đau và chống viêm.

• Áp dụng biện pháp PRICES (bảo vệ, nghỉ ngơi, chườm đá, băng ép, giữ cao, và sự hỗ trợ) là phương pháp được AAOS khuyến nghị để trị bong gân:

  • BẢO VỆ - Sử dụng các dụng cụ như nẹp, đại bột để cố định và bảo vệ khớp.

  • NGHỈ NGƠI - Hạn chế hoạt động vùng khớp bị bong gân, ví dụ như hạn chế đi lại nếu bị bong gân cổ chân,…

  • CHỖM ĐÁ - Giúp giảm sưng và viêm cho khớp.

  • BĂNG ÉP - Công cụ hỗ trợ giảm sưng.

  • GIỮ CAO - Giữ cho vùng bị bong gân ở vị trí cao hơn vị trí tim.

  • HỖ TRỢ - Được hỗ trợ từ nhân viên y tế trong quá trình điều trị từ khi bị bong gân đến khi hồi phục hoàn toàn.

Chườm đá lá là biện pháp phổ biến để điều trị bong gân

• Thuốc giảm đau và chống viêm như NSAID, Paracetamol hoặc thuốc dạng bôi tiện lợi là phương pháp trị bong gân phổ biến.

• Một số loại thuốc hỗ trợ giúp tăng tuần hoàn máu, giảm đau và thúc đẩy quá trình phục hồi như Chondroitin, Glucosamine, beta-carotene, Vitamin C, kẽm,…

• Các liệu pháp truyền thống và vật lý như massage, châm cứu, giác hơi, nắn chỉnh,… cũng có thể giảm đau do bong gân. Tuy nhiên, hãy thảo luận với bác sĩ để được tư vấn điều trị phù hợp nhất cho từng giai đoạn của chấn thương.

• Sau khoảng 2 tuần từ thời điểm chấn thương, khi sưng đau do bong gân giảm đi, khả năng di chuyển và vận động của khớp cũng sẽ được cải thiện.

Việc giữ vị trí bong gân giúp tăng tốc độ phục hồi

• Khi áp dụng cách phục hồi chức năng sau chấn thương bong gân, cần chú ý các yếu tố sau:

  • Phục hồi khả năng di chuyển của khớp.

  • Phục hồi sức mạnh cơ bắp.

  • Phục hồi tự tin và cân bằng cho bệnh nhân.

  • Phục hồi khả năng tham gia hoạt động và thể thao,…

Bong gân thường gặp và có thể gây hậu quả nghiêm trọng. Hãy đến ngay cơ sở y tế đáng tin cậy để được điều trị kịp thời. Bài viết này về cách điều trị bong gân hy vọng sẽ hữu ích cho bạn.