Buzz
Đúng là đá đóng một vai trò quan trọng trong cuộc sống của người xưa, từ những tác phẩm nghệ thuật bằng đá đến thói quen sắp xếp đá mỗi nơi mà chân người chạm đến. Chẳng hạn như ở các công viên quốc gia hoặc việc giữ thăng bằng cho các bia mộ ở nghĩa trang, thậm chí tạo thành đống đá dưới chân các bức tượng tôn giáo. Liệu bạn đã bao giờ tự hỏi về điều này?
Các tòa đá xếp chồng thường được biết đến như tháp đá (cairn), hoặc ở các khu vực côn chất được phân loại thành tumuli (đống đá), barrow (mộ đá), hoặc stupa. Theo các chuyên gia, việc xếp đá đã trở thành một phong tục phổ biến, đánh dấu những quan điểm về tâm linh và thẩm mỹ, cũng như là cách để truyền đạt thông điệp cho những người sau đó biết rằng nơi này đã có người đến. Tuy nhiên, không phải lúc nào việc này cũng hữu ích và chính xác, vì những khối đá đặt sai lạc có thể gây nguy hiểm và tổn thương môi trường như cây cỏ và động vật ở địa phương. Nếu xếp đá không đúng cách, thậm chí có thể gây xói mòn.Đánh dấu lối đi
Nghệ thuật đá là sản phẩm của nền văn hoá trải rộng từ dân du mục cho đến các bộ lạc nông nghiệp. Ngay cả cư dân cổ đại ở Mông Cổ cũng thể hiện sự nghiệp đá, cũng như những người sống miền núi Nam Mỹ. Thông thường, những tòa đá được xây dựng với mục đích chỉ dẫn cho người trong bộ tộc, hướng dẫn đường an toàn thoát khỏi sự tấn công của thú dữ. Điều này trở nên quan trọng ở những vùng hoang vắng như sa mạc hay cực Bắc, nơi không có cây cỏ và dấu vết khó giữ lại, và người ta phải dựa vào tảng đá để tạo ra những dấu hiệu.
Thậm chí, những tháp đá còn giúp con người di chuyển từ nơi này sang nơi khác trước khi nguồn thực phẩm trở nên khan hiếm. Do đó, những tòa đá đặc biệt thường xuất hiện trên cao nguyên Tây Tạng, thảo nguyên Mông Cổ và cả trên các con đường mòn Inca dẫn đến Machu Picchu.
Trong thế kỷ 18 và 19, khi miền Tây nước Mỹ trở thành địa điểm định cư phổ biến, những khối đá thường được sử dụng để phân định biên giới tài sản. Ngày nay, vẫn còn những tảng đá khổng lồ ở vùng núi Montana và Colorado, là sự sáng tạo của cả người bản địa và những người chăn cừu di cư từ Tây Ban Nha.
Những tháp đá lớn đã từng đóng vai trò như ngọn hải đăng chỉ đường cho thuỷ thủ Bắc Âu, Celtic và Scotland cổ đại. Thường chúng có kích thước khổng lồ, cao hơn rất nhiều so với con người và được xếp đặt vững chắc. Quá trình tạo ra chúng có thể mất vài ngày trời.Địa điểm tưởng nhớ, hành hương
Các tháp đá cũng mang tính bùa hộ mệnh và là biểu tượng của đức tin. Ví dụ, trên đường hành hương Camino de Santiago, các tín đồ thường chất những tụ đá hình nón trên quãng đường đến mộ Thánh James. Trong Do Thái giáo, tín đồ thường để lại một tảng đá trên bia mộ để tưởng nhớ người đã khuất. Người cũng thường chôn cất người đã khuất dưới những tảng đá, như vòng tròn đá Clava Cairns nổi tiếng ở Scotland. Năm 2017, các nhà khảo cổ đã phát hiện ở vùng đất lửa chết hàng trăm ngôi mộ tháp có niên đại 8.000 năm, chứng tỏ rằng với người cổ đại, các tụ đá rất quan trọng trong văn hoá.Nghệ thuật
Không chỉ đóng vai trò quan trọng trong tâm linh và đời sống thực tế, người xưa còn tạo ra các tháp đá chỉ vì chúng đẹp. Cụ thể, công trình đá Opus 40 ở rừng Saugerties, Mỹ, được xây dựng trong hơn 37 năm bởi nhà điêu khắc Harvey Fite, là một kiệt tác đá phức tạp với kích thước to lớn đi qua nhiều loại địa hình.
Năm 1970, nghệ sĩ người Mỹ, Robert Smithson, đã sử dụng đến 6.000 tấn đá bazan đen để tạo ra một công trình đê chắn xoắn ốc tuyệt vời, vẫn tỏa sáng sau nhiều năm.
Theo Natgeo
