
Theo bác sĩ giải phẫu thần kinh tại Đại học Stanford, Tiến sĩ James Doty chia sẻ câu chuyện về việc thực hiện phẫu thuật khối u não cho một cậu bé. Trong quá trình làm ca phẫu thuật, một nhân viên đang hỗ trợ đã gây phân tâm và vô tình đâm vào tĩnh mạch, làm máu đổ khắp nơi. Doty đã phải đối mặt với tình huống nguy hiểm này một cách mù quáng để cứu cậu bé.
Cuộc sống của cậu bé đang gặp nguy hiểm, Doty không có lựa chọn nào khác ngoài việc tiếp cận khu vực bị ảnh hưởng một cách mù quáng, hy vọng có thể xác định vị trí và kẹp tĩnh mạch. May mắn thay, anh đã thành công trong cuộc cứu giúp này.
Dù không phải ai cũng là bác sĩ phẫu thuật não, nhưng tất cả chúng ta đều phải đối mặt với tình huống mà một nhân viên gây ra sai lầm nghiêm trọng có thể làm hỏng một dự án quan trọng.
Câu hỏi đặt ra là: Chúng ta nên phản ứng như thế nào khi một nhân viên không hoàn thành công việc một cách tốt đẹp hoặc gây ra lỗi lầm?
Thất vọng, một phản ứng tự nhiên và phổ biến mà chúng ta đều có thể nhận ra. Đặc biệt là khi sai lầm gây tổn thương cho một dự án quan trọng hoặc ảnh hưởng xấu đến chúng ta.
Tiếp cận truyền thống thường là khiển trách nhân viên. Hy vọng rằng việc trừng phạt sẽ xảy ra, điều này sẽ là bài học cho nhân viên. Thể hiện sự thất vọng cũng có thể giúp giảm bớt căng thẳng và tức giận. Cuối cùng, nó có thể giúp nhóm tránh sai lầm trong tương lai.
Một số nhà quản lý chọn phản ứng khác khi đối mặt với nhân viên không hiệu quả: lòng trắc ẩn và sự tò mò. Họ không hẳn không thất vọng, nhưng có thể họ lo lắng về cách họ được thể hiện qua lỗi lầm của nhân viên. Họ có thể dừng lại để suy nghĩ và thậm chí tận dụng thời gian này để huấn luyện.

Nghiên cứu cho thấy, phản ứng từ bi mang lại kết quả tốt nhất.
Lòng trắc ẩn và sự tò mò tăng lòng trung thành và tin tưởng của nhân viên. Nghiên cứu chỉ ra rằng cảm giác ấm áp và mối quan hệ tích cực tại nơi làm việc ảnh hưởng lớn hơn đến lòng trung thành của nhân viên so với mức lương.
Đặc biệt, một nghiên cứu của Giáo sư Jonathan Haidt tại Đại học New York đã chỉ ra rằng khi nhân viên ngưỡng mộ và cảm kích sự đạo đức và lòng tốt của người lãnh đạo, điều này gọi là trạng thái tinh thần cao cả, họ sẽ dễ dàng trung thành hơn với họ.
Vì vậy, nếu bạn đối xử với nhân viên của mình một cách nhân từ, không chỉ họ sẽ trung thành hơn với bạn mà còn khiến mọi người khác cảm thấy được tôn trọng và quý trọng hơn với bạn.
Ngược lại, phản ứng với sự tức giận hoặc thất vọng sẽ làm suy giảm lòng trung thành. Theo Giáo sư Adam Grant, từ Trường Kinh doanh Wharton và tác giả của cuốn sách bán chạy nhất “Cho và Nhận”, nếu bạn quá khắt khe hoặc đổ lỗi cho nhân viên, hành động của bạn có thể gây hậu quả nghiêm trọng. Anh ấy nói với tôi rằng: “Khi bạn cần sự hỗ trợ của nhân viên đó, bạn có thể đã mất một phần lòng trung thành từ trước đó.
Chúng ta đặc biệt nhạy cảm với những dấu hiệu tin cậy từ người lãnh đạo và lòng trắc ẩn giúp tăng sự tin tưởng của chúng ta. Nói một cách đơn giản, bộ não của chúng ta phản ứng tích cực với những người đã thể hiện sự đồng cảm, như các nghiên cứu về hình ảnh não đã chứng minh. Sự tin tưởng này cũng giúp cải thiện hiệu suất làm việc của nhân viên.

Doty, người cũng là Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Giáo dục về Lòng trắc ẩn và Vị tha tại Đại học Stanford, đã chia sẻ ký ức về lần đầu tiên bước vào phòng mổ. Ông lo lắng đến mức mồ hôi đổ ròng, một giọt mồ hôi rơi xuống bệnh nhân. Mặc dù cuộc phẫu thuật diễn ra suôn sẻ và tính mạng của bệnh nhân không hề bị đe dọa, nhưng sự việc này khiến cho một trong những bác sĩ hàng đầu trong lịch sử phẫu thuật tức giận và đuổi Doty ra khỏi phòng mổ. Sau đó, Doty đã về nhà và rơi vào nước mắt vì sự đau đớn và bất công đó.
Để hiểu một cách đơn giản, Doty nói trong một cuộc phỏng vấn rằng nếu một bác sĩ phẫu thuật có phản ứng khác biệt, anh ta sẽ nhận được lòng trung thành vĩnh cửu từ Doty. Nếu bác sĩ phẫu thuật, thay vì tức giận, nói điều gì đó như: “Nghe này, bạn trẻ, hãy nhìn vào những gì vừa xảy ra, bạn vô tình đã làm ô nhiễm lĩnh vực này. Tôi biết bạn đang lo lắng. Bạn không thể lo lắng nếu bạn muốn trở thành một bác sĩ phẫu thuật. Tại sao bạn không ra ngoài và thư giãn một chút. Điều chỉnh mũ sao của bạn để không bị mồ hôi như vậy. Sau đó, quay lại và tôi sẽ cho bạn thấy điều gì đó.” Rồi anh ấy sẽ là anh hùng của Doty mãi mãi.
Một phản ứng tức giận không chỉ làm suy giảm lòng trung thành và sự tin tưởng, mà còn ngăn chặn sự sáng tạo bằng cách tăng cường căng thẳng cho nhân viên. Như Doty giải thích, “Việc tạo ra một môi trường mà mọi người cảm thấy sợ hãi, lo lắng và không tin tưởng sẽ khiến mọi người im lặng.
Khi mọi người cảm thấy sợ hãi và lo lắng, chúng ta biết từ nghiên cứu về hình ảnh não rằng phản ứng của họ với mối đe dọa ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát nhận thức của họ. Kết quả là, năng suất và sự sáng tạo của họ sẽ giảm đi. Ví dụ, các nghiên cứu về hình ảnh não cho thấy rằng khi chúng ta cảm thấy an toàn, phản ứng căng thẳng của não sẽ giảm đi.

Grant cũng đồng ý rằng khi bạn phản ứng với sự tức giận, nhân viên sẽ ít có khả năng chấp nhận rủi ro hơn trong tương lai vì họ lo lắng về hậu quả tiêu cực của việc phạm sai lầm. Nói cách khác, bạn đang hủy hoại văn hóa thử nghiệm, một phần quan trọng của việc học hỏi và đổi mới.
Grant trích dẫn nghiên cứu của Fiona Lee tại Đại học Michigan cho thấy rằng việc khuyến khích văn hóa an toàn, thay vì lo sợ hậu quả tiêu cực, cũng khuyến khích tinh thần thử nghiệm, một yếu tố quan trọng đối với sự sáng tạo.
Đương nhiên, luôn có lý do khiến chúng ta trở nên tức giận. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng cảm giác tức giận có thể đem lại những kết quả tích cực, như khích lệ ta đứng lên chống lại sự bất công.
Hơn thế nữa, tức giận khiến ta trở nên mạnh mẽ hơn. Tuy nhiên, với vai trò lãnh đạo, việc thể hiện những cảm xúc tiêu cực như tức giận có thể khiến nhân viên cảm thấy bạn không hiệu quả. Ngược lại, sự thân thiện và ấm áp thường mang lại lợi thế khác biệt, như Amy Cuddy của Harvard Business School đã chỉ ra.
Vì vậy, bạn sẽ phản ứng thế nào khi nhân viên phạm lỗi nghiêm trọng lần tới? Đó là điều mà bạn cần xem xét.
Hãy dành ít thời gian để kiểm soát cảm xúc của mình, như sự tức giận, thất vọng hoặc bất kỳ cảm xúc nào khác có thể nảy sinh. Bạn cần đứng lại một bước và kiểm soát phản ứng của mình vì nếu bạn hành động theo cảm tính, bạn sẽ không suy nghĩ thấu đáo về vấn đề của mình.
Bằng cách dành thời gian để suy ngẫm và tập trung vào tâm trí của mình, bạn sẽ có khả năng phản ứng một cách hợp lý và sáng suốt hơn. Thực hành thiền và tinh thần ổn định có thể giúp bạn cải thiện khả năng tự nhận thức và kiểm soát cảm xúc của mình.
Không nên giả vờ không tức giận, nghiên cứu cho thấy hành động này không chỉ làm tăng nhịp tim của bạn mà còn của nhân viên. Thay vào đó, hãy dành thời gian để bình tĩnh để bạn có thể đối diện với tình huống một cách khách quan hơn.
Hãy đặt mình vào vị trí của nhân viên, đó là cách bạn có thể đồng cảm với họ. Tại sao Tiến sĩ Doty, dù trong hoàn cảnh đau khổ, lại có thể đối xử với bệnh nhân một cách nhân ái? Nhờ kỷ niệm về trải nghiệm của mình, anh ấy có thể hiểu và cảm thông với họ.
Khả năng hiểu được quan điểm của người khác là một kỹ năng quý giá. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng điều này giúp ta nhìn thấy các khía cạnh mà ta có thể đã bỏ qua và dẫn đến kết quả tích cực trong các cuộc giao tiếp và đàm phán.

Tha thứ và đồng cảm có thể giúp bạn và người khác cảm thấy nhẹ nhàng hơn.
Sự tha thứ không chỉ củng cố mối quan hệ mà còn mang lại lợi ích cho sức khỏe. Trong khi mang theo mối hận thù làm tổn thương trái tim, sự tha thứ lại giúp giảm căng thẳng và cảm xúc tiêu cực, tạo cơ hội cho hạnh phúc và sự hài lòng trong cuộc sống.
Khi niềm tin, lòng trung thành và khả năng sáng tạo cao, nhân viên sẽ làm việc hiệu quả hơn và mang lại doanh thu cao hơn. Tương tác tích cực còn giúp cải thiện sức khỏe và giảm tỉ lệ nghỉ ốm của nhân viên.
Doty từng chia sẻ rằng anh ấy luôn chọn cách đối xử nhân ái khi nhận thức được lỗi lầm của nhân viên, điều này thúc đẩy họ học từ sai lầm và cố gắng cải thiện hơn.
Bài viết được tham khảo từ Emma Seppala, giảng viên tại Trường Quản lý Yale và tác giả của Con đường Hạnh phúc.
Tác Giả: Ngô Trần Phương Uyên
