Buzz
Chất lượng hình ảnh xuất sắc của Avatar: The Way of Water đang khiến một số người xem trải qua tình trạng say tàu xe thị giác.
Avatar: The Way of Water đã thực sự là một bữa tiệc thị giác kéo dài hơn 180 phút, với mỗi chi tiết hình ảnh được đánh bại từng góc nhỏ dưới bàn tay tài năng của đạo diễn James Cameron. Điều này đã đóng góp vào việc bộ phim thu về hơn 1,5 tỷ USD chỉ sau 3 tuần ra mắt.
Điều đặc biệt đáng chú ý là James Cameron và đội ngũ sản xuất đã sử dụng nhiều công nghệ tiên tiến, đặc biệt là Performance Capture để ghi lại mọi biểu cảm của diễn viên và tạo ra những nhân vật kỹ xảo sống động. Cảnh quay dưới nước được thực hiện trong một bể nước thực để mang đến trải nghiệm chân thực nhất cho khán giả.
Mặc dù hấp dẫn, nhưng không phải ai cũng có thể thưởng thức mà không phải chịu cảm giác chóng mặt, buồn nôn, giống như khi bị say xe. Điều này đã được cảm nhận không chỉ bởi Dais Johnston, mà còn nhiều người khác, đặc biệt là khi xem ở định dạng 3D hay IMAX.
Avatar: The Way of Water và tình trạng say tàu xe thị giác
Tại sao việc chỉ ngồi yên một chỗ xem phim có thể khiến bạn chóng mặt? Tiến sĩ Bill Yates, giảng viên khoa Tai mũi họng tại Đại học Pittsburgh, giải thích rằng chứng say tàu xe xuất phát từ xung đột giữa các cơ quan tiếp nhận chuyển động trong tai và mắt.
Theo Yates, hệ thống tiền đình trong tai cảm nhận chuyển động của đầu, và thị giác gửi tín hiệu về chuyển động đến não. Hình ảnh có độ phân giải cao, đặc biệt là trên màn hình lớn, tạo tín hiệu sống động, làm não tin rằng người xem đang chuyển động, trong khi tai nói rằng họ đang yên tại chỗ.
Nói một cách đơn giản, say tàu xe khi xem Avatar: The Way of Water xuất phát từ mâu thuẫn giữa tai và mắt về việc nhận biết chuyển động. Tai cảm nhận cơ thể đang yên, nhưng mắt lại khiến não cảm thấy như đang phiêu lưu tại Pandora. Điều này gây ra cảm giác khó chịu và buồn nôn.
Tuy nhiên, không phải ai cũng gặp tình trạng chóng mặt khi xem Avatar: The Way of Water. Theo Behrang Keshavarz, chuyên gia tâm lý và nhà nghiên cứu tại trung tâm nghiên cứu KITE, trải qua cảm giác chóng mặt khi xem phim là do chứng say tàu xe do thị giác (VIMS).
VIMS là loại say tàu xe xảy ra khi không tạo ra chuyển động vật lý, chẳng hạn như khi chơi game hoặc trải nghiệm máy bay mô phỏng. Điều này giải thích tại sao có người không thể sử dụng kính thực tế ảo quá 10 phút hoặc không thể xem phim trên màn hình lớn - được gọi là “say xe điện ảnh”.
Phim Avatar đầu tiên, ra mắt vào năm 2009, cũng khiến nhiều người cảm thấy chóng mặt, đặc biệt là ở định dạng 3D. Một năm sau, tờ The New York Times đã đăng bài phản ánh về tình trạng này, và nghiên cứu chỉ ra rằng hình ảnh 3D có thể gây đau đầu và buồn nôn. 13 năm sau, với công nghệ quay phim và kỹ xảo tiến bộ, tình trạng tương tự vẫn lặp lại trong Avatar: The Way of Water.
Bên cạnh đó, Keshavarz nói rằng chứng say xe do thị giác có thể xuất hiện với mọi định dạng phim, kể cả 3D hay 2D. “VIMS bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau”, ông chia sẻ. “Thực tế, tôi thường sử dụng phim 2D để kiểm tra VIMS trong các thí nghiệm của mình”.
Hóa ra tốc độ khung hình cao không luôn là tốt
Ngoài VIMS, tốc độ khung hình quá cao cũng là nguyên nhân khiến Johnston và một số người xem cảm thấy xây xẩm mặt mày khi xem Avatar: The Way of Water. Đạo diễn Cameron chia sẻ rằng một số phân cảnh trong phim sẽ được chiếu ở tốc độ 48 khung hình/giây thay vì 24 khung hình/giây thông thường. Mặc dù hình ảnh trở nên sống động, mượt mà và dễ nhìn hơn, nhưng với những người dễ say xe và có VIMS, tốc độ khung hình cao lại gây phản ứng ngược lại hoàn toàn.
Avatar: The Way of Water được đánh giá cao về chân thật và sống động, làm cho người xem như hòa mình vào thế giới phim. Tuy nhiên, Johnston chia sẻ rằng khoảng 1/3 thời lượng cuối phim, cô ước mình có thể ngồi xa màn hình để giảm cảm giác chóng mặt, mệt mỏi.
Hình ảnh sống động với tốc độ khung hình cao có thể khiến mắt gửi đến não bộ tín hiệu chuyển động mạnh mẽ hơn, trong khi tai khẳng định người xem đang yên tại chỗ. Điều này tạo ra mâu thuẫn nghiêm trọng và có thể dẫn đến tình trạng say xe hoặc làm tăng độ nghiêm trọng của tình trạng này.
Nói một cách đơn giản, hình ảnh quá sắc nét và chân thật do tốc độ khung hình cao có thể đánh lừa não bộ và khiến người xem cảm thấy như mình thực sự tham gia vào những sự kiện trên màn ảnh lớn.
Tất nhiên, không phải ai cũng trải qua hiện tượng này khi xem Avatar: The Way of Waters hoặc các bộ phim 3D khác trên màn hình lớn. Theo chia sẻ của Keshavarz, VIMS bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau như kích thước màn hình, khoảng cách giữa màn chiếu và người xem, cũng như trạng thái thể chất của mỗi người.
Chứng say xe thị giác, giống như cơn đau đầu do 3D gây ra hơn 1 thập kỷ trước, là hậu quả không thể tránh khỏi khi công nghệ làm phim ngày càng tiên tiến, giúp tác phẩm điện ảnh trở nên sống động và chân thật. Mặc dù có thể làm mất cân bằng và gây khó chịu, đặc biệt là với phim có thời lượng dài, nhưng đây là minh chứng rõ ràng cho sự tiến bộ đáng kể của ngành điện ảnh toàn cầu.
Tham Khảo: Inverse, 20th Century Studios
