'Tại sao Nhật Bản gây ấn tượng mạnh mẽ trên toàn cầu': 3 quyển sách để bạn hiểu sâu hơn về đất nước của Doremon

'   Tóm tắt về triết lý văn minh - Fukuzawa Yukichi   '

Ông tiếp tục định nghĩa chi tiết hơn về khái niệm văn minh khi cho rằng, “Có thể nói về việc ăn uống, mặc mát mẻ và gọi đó là văn minh không? Mục đích của con người không chỉ là ăn, mặc. Nếu chỉ muốn ăn uống, mặc mát mẻ thì con người cũng chỉ như con kiến, hay như con ong vậy. Hoặc nếu chỉ nói về tâm hồn cao quý, có thể gọi là văn minh không? Chẳng hạn như người ở trong hẻm nhỏ chỉ uống nước. Khi tinh thần và thể chất của con người không được đáp ứng đầy đủ những điều cần thiết thì không thể nói là văn minh. Sự sống an lành, hoặc phẩm cách cao đẹp chính là sự tiến bộ. Có thể nói, văn minh là sự tiến bộ của tri thức và đạo đức”.

Yukuzawa Yukichi viết cuốn sách này vào năm 1875, gần 10 năm sau khi Bản Đại Tân bắt đầu ở Nhật. Chứng kiến những phản đối từ bên trong, tư tưởng thủ cực Nho giáo của Nhật lúc đó, Fukuzawa Yukichi tin rằng, việc lý giải rõ hành trình mà Nhật Bản phải đi qua để xây dựng một nền văn minh mới cho một quốc gia hiện đại là điều cần thiết.

Cuốn sách này nói về quá trình này qua nhiều khía cạnh như kỹ thuật, giáo dục, thương mại. Các yếu tố cơ bản của một nền văn minh bao gồm sự khai sáng, tự do, công bằng, những điều tốt đẹp cho xã hội đã được ông đề cập một cách liên tục trong tác phẩm.

“Tóm tắt về triết lý văn minh” là cuốn sách giúp chúng ta có câu trả lời cho câu hỏi vì sao lại có một Nhật Bản như ngày nay. Tất cả phụ thuộc vào “tinh thần văn minh” của dân tộc. Đây là cuốn sách giới thiệu quan trọng cho những ai muốn hiểu về con đường phát triển văn minh của Nhật Bản.

'   Nhật Bản Đại tiến 30 năm – Đào Trinh Nhất   '

Theo tác giả, thành công ấn tượng của Nhật Bản bắt nguồn từ ba nguyên nhân sau:

Thứ nhất, đó là những tính cách đặc biệt, tạo nên quyết tâm duy tân không gì có thể lay chuyển được của người Nhật như kính trọng, tự hào, coi trọng danh dự, kiêng nhẫn, coi cái chết như không và đặc biệt là sự hoà giải tốt.

Thứ hai, nhờ vào nền văn hoá của Nhật Bản. Danh lợi cử nhân, tiến sĩ không làm cho dân tộc này trở nên phóng túng. Họ cũng không mê tín, không tiêu tiền vô ích, không tin vào ma quỷ. Vì vậy, khi tiếp xúc với văn minh phương Tây, họ không ngần ngại mà ngay lập tức chấp nhận.

Thứ ba, ngay từ đầu, tầng lớp tinh hoa của Nhật Bản nhận ra rằng, chìa khóa của cải cách phải bắt nguồn từ học thuật. Tư tưởng lợi ích công cộng của người Anh và người Mỹ đã được Fukuzawa Yukichi nỗ lực truyền bá, khiến cho những người học trở nên quan tâm đến kiến thức thực tiễn, và nhân dân được đào tạo về tự do và độc lập.

Người đọc sẽ thấy thú vị khi các giải thích của tác giả dựa trên các sự thật, không mơ hồ, không ảo tưởng. Hơn nữa, ông còn so sánh Nhật Bản với các quốc gia trong khu vực như Trung Quốc, Việt Nam… để minh chứng rõ ràng về lý do tại sao chúng ta không thể thay đổi mạnh mẽ như Nhật Bản.

'   Tự truyện của Phúc Ông - Fukuzawa Yukichi   '

“Tự truyện của Phúc Ông” kể về những thăng trầm trong cuộc đời của Fukuzawa Yukichi, một nhà chính trị vĩ đại, tinh thần của Cuộc cách mạng Duy tân từ khi ông còn trẻ đến những năm tháng tuổi già.

Không chỉ vậy, cuốn sách còn tái hiện lại bối cảnh xã hội phức tạp của Nhật Bản trong thời kỳ biến động mạnh mẽ vào nửa sau của thế kỷ XIX. Khác biệt hoàn toàn so với các sách giáo khoa cứng nhắc về lịch sử, những biến cố lớn trong lịch sử của Nhật Bản được mô tả một cách chân thành và sống động qua giọng kể trung thực và văn phong phong phú của Fukuzawa Yujichi.

Có thể thấy, những ý tưởng về chính trị, xã hội, kinh tế mà Fukuzawa Yukichi truyền bá là nguồn gốc của sự phát triển của Nhật Bản hiện đại. Do đó, việc tìm hiểu về cuộc sống, sự nghiệp cũng như tư tưởng của Fukuzawa Yukichi là cần thiết, không chỉ giúp chúng ta hiểu lại những thử thách trong lịch sử gần đây của Việt Nam mà còn hữu ích cho sự phát triển hiện tại.

Về tựa đề của cuốn sách, “Phúc Ông” trong tên sách có ý nghĩa là ông Voltaire của Nhật Bản. Voltaire trong chữ Hán được phiên âm là Phúc Lộc Nhĩ, tức là “Ông Phúc”). Người Nhật coi Fukuzawa Yukichi như một nhân vật vĩ đại như Voltaire, tức là Joan Francois Marie Aruet (1694-1778), nhà văn, nhà triết học nổi tiếng của Pháp, người đã tiên phong trong phong trào Chiếu sáng ở thế kỷ XVIII, có ảnh hưởng to lớn đến cách mạng tư bản Pháp (1789), đến văn hoá và triết học của châu Âu.

Mặc dù đã được viết cách đây hơn 100 năm (1899), nhưng cuốn sách vẫn đong đầy các sự kiện quan trọng, những tâm sự sâu thẳm và nhiều câu chuyện hấp dẫn… vẫn thu hút độc giả hiện đại không ngừng.

Minh Phương