Buzz
Ở những ao nhỏ không kết nối với các sông hồ lân cận, nhưng sau nhiều năm vẫn xuất hiện nhiều cá. Chúng ta biết rằng hầu hết các loài cá không thể rời nước, thậm chí không thể hít thở oxy trong không khí. Vậy những loài cá này đến từ đâu?
Thiên nhiên luôn có những bí ẩn, với những ao tù gần các sông lớn, việc này không khó hiểu vì vào mùa lũ, nước sông có thể tràn vào các ao và cá sẽ theo đó mà bơi vào. Ngoài ra, ở một số quốc gia như Mỹ, Úc, Anh, Philippines, cá cũng có thể đi theo gió để đến các ao. Điều này là thực tế, vì những quốc gia này đã từng chứng kiến 'cá trên trời', khi cá bị lốc xoáy hút lên trời cùng với nước. Nếu một số cá bị cuốn ra khỏi sông và rơi vào ao, chúng hoàn toàn có thể sống trong đó.
Tuy nhiên, cũng có một số loài cá không phải là do các yếu tố bên ngoài mang lại. Ví dụ, khi nước cạn, cá lóc có thể ngủ trong bùn và đợi cho đến khi ao đầy nước mới ra ngoài di chuyển. Tuy nhiên, cá lóc chỉ có thể sống trong trạng thái này một thời gian ngắn, và chỉ có thể ngủ trong bùn ẩm chứ không thể sống trong môi trường khô hoàn toàn trong thời gian dài.
Nhiều người cho rằng trứng của một số loài cá có thể tồn tại trong môi trường khô và đợi đến khi gặp nước mới nở ra.
Tuy nhiên, trứng cá không có vỏ cứng và màng bảo vệ dày đặc như trứng chim và bò sát (gọi là trứng có vỏ cứng). Ngoài ra, trứng cá chỉ có thể trao đổi khí trong nước và sẽ chết nhanh chóng khi tiếp xúc với không khí khô. Quá trình phát triển và nở của trứng đòi hỏi lượng oxy cao, cũng như nhiệt độ và lượng oxy trong nước để nở thành công.
Thật đúng là một số loài cá có thể tạo ra trứng ngủ đông, có khả năng ngủ đông trong đất và tiếp tục phát triển rồi nở khi tiếp xúc với nước, đây là cách thích nghi với hạn hán và thiếu nước trong môi trường khắc nghiệt. Tuy nhiên, không nhiều loài cá có khả năng sinh sản như vậy, chỉ có một số loài cá killifish. Ngay cả những trứng ngủ đông cũng chỉ có thể sống trong đất khô tối đa vài tháng.
Tuy nhiên, việc cá xuất hiện từ những nguồn kể trên trong các ao hồ tù động không phổ biến. Mưa lớn chỉ có thể đưa cá đến các ao gần sông, nhưng một số ao tù nằm ở vị trí xa sông cũng có thể có cá, tại sao vậy? Quá trình tái sinh cá ngủ đông và trứng cá chỉ xảy ra ở những ao khô cạn nước nhất định, nhưng nếu sau vài tháng không có nước thì cá và trứng cá có thể chết hoàn toàn.
Và lúc này, câu trả lời cho câu hỏi trên đã được tìm ra. Có thể nói rằng các loài thủy cầm là phương tiện phổ biến để các loài cá nước ngọt có thể di chuyển. Thủy cầm ăn cá và trong quá trình này có thể dính trứng cá và mang chúng từ vùng nước này sang vùng nước khác. Ngay từ thế kỷ 19, các nhà khoa học tự nhiên đã tin rằng thủy cầm là nguyên nhân chính gây ra cá sống trong các ao tù.
Các nhà khoa học Đức đã thực hiện thí nghiệm vào năm 1925 và chứng minh rằng trứng cá không dễ vỡ như chúng ta vẫn nghĩ, việc trứng cá dính vào lông thủy cầm và phát tán là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Thực tế, đã quan sát được trứng cá dính trên lông của các loài chim nước. Họ đã tìm thấy một số trứng cá trên mặt của các con vịt, và cá con nở trên mặt con vịt vài ngày sau đó.
Vào năm 2013, Oulton và 3 nhà khoa học khác đã phát hiện qua thí nghiệm rằng khi trứng cá tiếp xúc trực tiếp với không khí, chúng sẽ chết sau 15 phút, nhưng nếu trứng cá dính vào lông thủy cầm ẩm thì 20% trong số chúng sẽ sống sót sau một giờ. Vì vậy, trứng cá mặc dù không thể sống lâu trong không khí nhưng vẫn có thể tồn tại một thời gian nếu gặp môi trường ẩm, và lông của thủy cầm lại là môi trường hoàn hảo để duy trì sự sống cho trứng cá khi được mang ra khỏi mặt nước.
Vào năm 2019, các nhà khoa học như Giliandro đã phát hiện ra rằng một số trứng của một số loài cá có thể đi qua đường tiêu hóa của các loài thủy cầm và sẽ tiếp tục phát triển rồi nở sau khi chúng thải ra theo phân vào môi trường nước. Ngay cả khi những trứng này đã ở trong bụng của thủy cầm hơn 30 giờ thì chúng vẫn có thể nở thành cá con.
Các nghiên cứu gần đây đã phát hiện ra rằng thủy cầm đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng môi trường sống của tôm càng và tôm sông.
