Năm 2022, người dẫn đầu danh sách được xem nhiều nhất trên Wikipedia là một tên tuổi đầy bất ngờ: nữ vương Ai Cập Cleopatra, với hơn 50 triệu lượt xem.

Tại sao độc giả đột nhiên quan tâm đến nữ vương Ai Cập Cleopatra?
Có những thông tin về bản làm mới của bộ phim kinh điển Nữ vương Cleopatra, và quảng cáo Superbowl liên quan đến Cleopatra. Nhưng những thông tin này không đủ để giải thích về việc Cleopatra trở nên nổi tiếng trên Wikipedia.
Trong việc tìm ra lý do khiến lượt xem bài viết về Cleopatra tăng đột ngột, các nhà nghiên cứu xã hội máy tính đang thăm dò câu trả lời trên Internet.
Ngay sau đó, một người dùng trên Twitter đã đưa ra một dấu vết: Ứng dụng Google Assistant, sử dụng khả năng nhận dạng giọng nói để người dùng tương tác với điện thoại thông minh của họ, có thể là lý do.
Xuất hiện từ năm 2016, ứng dụng này hiện đang tích hợp trên ít nhất 1 tỷ thiết bị. Hiện có hơn 500 triệu người sử dụng hàng tháng.
Khi bạn cài đặt và bắt đầu sử dụng Google, ứng dụng này sẽ hiển thị ví dụ về các tìm kiếm bạn có thể thực hiện bằng cách nói các câu lệnh vào micro điện thoại. Chẳng hạn như 'Mở YouTube', yêu cầu tìm kiếm trang web hoặc hỏi 'Có bao nhiêu nước trong một ly?'.
Một trong những lệnh mà ứng dụng tìm kiếm cung cấp là “Thử nói: Tìm Cleopatra trên Wikipedia”.
Vào năm 2022, hơn 50 triệu người đã thực hiện theo đề xuất này.
Trước khi trợ lý Google trở nên phổ biến vào năm 2020, lượng tìm kiếm về Cleopatra chỉ là khoảng 2,5 triệu.
Từ Nữ hoàng Ai Cập đến thiết kế thu hút sự chú ý đông đảo
Mức độ phổ biến của bài viết về nữ hoàng Ai Cập có thể chịu tác động đáng kể từ câu lệnh ví dụ do ứng dụng Google Assistant cung cấp. Tuy nhiên, điều này không chỉ là một sự trùng hợp thú vị.
Các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học dữ liệu xã hội và phân tích trang web thường sử dụng các số liệu thống kê - như số lượt tìm kiếm trên Google và lượt xem trang Wikipedia - để nghiên cứu động lực chú ý và mức độ phổ biến.
Ngoài việc dự đoán sự thành công của các bộ phim tại rạp, họ còn sử dụng dữ liệu đó để nghiên cứu mức độ phổ biến của các sự kiện bầu cử.
Những nguồn dữ liệu mới này có thể mang lại thông tin hữu ích và thú vị. Tuy nhiên, đồng thời cũng là phương tiện tuyệt vời để theo dõi hành vi của con người trên nền tảng trực tuyến. Tuy nhiên, đôi khi chúng có thể dẫn đến phân tích không chính xác.
Vào năm 2013, các nhà nghiên cứu của Google đã thử sức trong việc dự đoán mức độ nghiêm trọng của đợt cúm bằng cách phân tích dữ liệu tìm kiếm của người dùng. Tuy nhiên, họ đã gặp thất bại.
Điều quan trọng đối với các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học xã hội máy tính là cần xem xét các phương pháp định tính và tiến hành nghiên cứu sâu rộng để hiểu câu chuyện ẩn sau dữ liệu.
Hiện tượng này cho thấy rằng một sự thay đổi nhỏ hoặc quyết định trong thiết kế có thể tạo ra ảnh hưởng to lớn. Bởi vì thiết kế đó sẽ tiếp cận hàng triệu người dùng thông qua công nghệ số.
Trong trường hợp của Cleopatra, không có thiệt hại nào xảy ra. Tuy nhiên, không nên bỏ qua sức mạnh đáng kể mà các công ty công nghệ và truyền thông có trong việc hình thành và tác động đến sự chú ý của công chúng.
Ngoài Nữ hoàng Ai Cập Cleopatra, hầu hết các bài viết ở đầu danh sách của Wikipedia liên quan đến các sự kiện quan trọng trên thế giới: chiến tranh ở Ukraine, cái chết của Nữ hoàng Anh và World Cup 2022.
Tỷ phú Elon Musk và Johnny Depp cũng xuất hiện trong danh sách này.
