Tại sao ong đặt ảnh hưởng đến sự sống còn của loài người?

Cụm từ của nhà bác học Albert Einstein đã khẳng định: Nếu loài ong biến mất, có thể con người chỉ tồn tại thêm bốn năm nữa! Lý do gì khiến ong trở thành yếu tố then chốt đối với sự sống còn của chúng ta đến mức đó?

Mặc dù chưa có đủ bằng chứng khoa học để chứng minh câu nói của Einstein, nhưng nếu tất cả ong trên Trái đất biến mất đột ngột, tốc độ sản xuất lương thực sẽ giảm đáng kể, đe dọa sự sống còn của hàng tỉ người mặc dù con người chưa tuyệt chủng ngay lập tức.

Khi ong ngừng sản xuất mật

Theo các nhà nghiên cứu, tỷ lệ chết của ong hiện đang tăng lên 20-40%/năm, đặc biệt vào mùa đông, nâng cao nguy cơ loài ong biến mất khỏi hệ sinh thái trong tương lai.

Ong không chỉ mang lại mật - nguồn thực phẩm và dược phẩm quý giá, mà chúng còn tham gia quan trọng trong việc thụ phấn giữa các loài hoa, duy trì sự đa dạng sinh học.

Ong có khả năng thu thập mật từ hầu hết các loại hoa, góp phần quan trọng vào việc tăng năng suất cây trồng.

Theo thông tin khoa học, ong đóng góp cho khoảng 80% thực vật phục vụ con người, chiếm 1/3 thức ăn toàn cầu.

Hầu hết cây lương thực phụ thuộc vào quá trình thụ phấn, vì vậy mất ong sẽ gây ra khủng hoảng nghiêm trọng trong sản xuất cà phê, táo, hạnh nhân, cà chua, và ca cao. Những loại thực phẩm quen thuộc như bơ, táo, dâu tây, bưởi, dưa leo và nhiều loại đậu sẽ giảm sút và dần biến mất.

Thiếu ong, hàng triệu nông dân trên thế giới sẽ gặp khó khăn trong trồng trọt rau củ. Con người nuôi ong để thu hoạch mật ong, sáp ong, sữa ong chúa...

Mỗi tổ ong có khả năng thụ phấn hàng triệu bông hoa mỗi ngày, quan trọng trong việc duy trì sinh sản của nhiều loài thực vật. Quá trình thụ phấn không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh lương thực mà còn chịu trách nhiệm quan trọng trong việc bảo tồn sức khỏe của hệ sinh thái.

Các loài thụ phấn không chỉ đóng góp vào an ninh lương thực mà còn đóng vai trò chủ chốt trong việc bảo vệ sự đa dạng và ổn định của hệ sinh thái.

Ong đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự đa dạng của thực vật, hỗ trợ các yếu tố quan trọng khác của hệ sinh thái như kiểm soát khí hậu, làm sạch không khí và nước, xây dựng đất và tái chế chất dinh dưỡng. Thiếu ong, các hệ sinh thái đều đối diện với nguy cơ đe dọa.

Nguy cơ đối với loài ong

Loài ong tồn tại trên Trái đất hàng trăm triệu năm, nhưng hiện đang đối mặt với tình trạng suy thoái và nguy cơ tuyệt chủng. Cảnh báo này đã được nhiều nhà khoa học đưa ra.

Trên thế giới, có hơn 20.000 loài ong, mỗi quốc gia đều có loài bản địa của mình. Để sản xuất 1kg mật, một con ong cần hút sữa từ 4 triệu bông hoa và bay quãng đường tương đương bốn lần vòng quay Trái đất.

Ong, một loài côn trùng có tổ chức xã hội cao như kiến và mối, sống theo đàn trong tự nhiên hoặc trong các tổ ong nhân tạo. Mỗi đàn ong có vai trò nhất định với ong chúa, ong thợ, ong non... Trong khi có những loài thụ phấn khác như bướm, dơi và chim ruồi đóng góp, ong vẫn giữ vai trò quan trọng nhất.

Tuy nhiên, sự tồn tại của các loài côn trùng mang lại nhiều lợi ích cho con người đang ngày càng bị đe dọa bởi các hoạt động của chúng ta. Trong vòng 10 năm, từ 2007 đến 2016, số lượng ong trên toàn cầu giảm đáng kể.

Tồn tại của ong đang đối mặt với nguy cơ bị đe dọa từ ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, và sự lạm dụng các loại thuốc trừ sâu như neonicotinoide, đã gây chết chúng dần dần.

Đồng thời, sự chuyên môn hóa trong nông nghiệp, việc chỉ canh tác một loại cây để đạt hiệu suất tối đa mà không quan tâm đến không gian sống của ong, cùng với cách nuôi ong theo lối cổ truyền mà không áp dụng những tiến bộ kỹ thuật mới.

Một nguyên nhân khác là sự xuất hiện của các loại ký sinh trùng gây bệnh cho ong, đặc biệt là bệnh do ve bệt Varroa Oudemans khiến ong chết hàng loạt mà hiện vẫn chưa có phương pháp điều trị hiệu quả.

Trước nguy cơ tuyệt chủng của ong, các tổ chức đã kêu gọi chính trị và hiệp hội phải đồng lòng giảm thiểu việc sử dụng thuốc trừ sâu trong nông nghiệp. Bảo vệ ong không chỉ quan trọng cho chúng mà còn là bảo vệ sự sống còn của loài người.

Ngày ong thế giới

Theo trang web của Tổ chức Nông lương Liên Hiệp Quốc (FAO), năm 2017, các quốc gia thành viên Liên Hiệp Quốc đã đồng thuận chọn ngày 20-5 là Ngày ong thế giới (World Bee Day), và từ năm 2018, thế giới đã chính thức kỷ niệm ngày này.

Với hành động này, Liên Hiệp Quốc mong muốn tăng cường hiểu biết của cộng đồng về vai trò của ong. Đồng thời, họ kỳ vọng thế hệ trẻ sẽ phát triển ý thức về môi trường và đa dạng sinh học, từ đó thúc đẩy việc thực hiện những biện pháp mạnh mẽ để bảo vệ ong và các loài thụ phấn.