Tại sao sơn máy bay lại tốn kém như vậy?

Quá trình sơn máy bay đòi hỏi sự tỉ mỉ và phức tạp. Vì vậy, chi phí để thực hiện nó cũng không hề rẻ.

Một chiếc máy bay thương mại có giá bao nhiêu? Nghe là đã thấy đắt đỏ rồi! Chẳng hạn như một chiếc Boeing 737 có giá khoảng hơn 100 triệu đô (hơn 230 tỉ đồng), còn 777 thì lên tới hơn 300 triệu đó.

Dĩ nhiên, để chế tạo hoàn thiện một chiếc máy bay đòi hỏi rất nhiều công đoạn tỉ mỉ, trong đó không thể thiếu việc phủ lên nó một lớp sơn. Và bạn có biết không, giá để sơn một chiếc máy bay thực sự không dưới 100.000 USD đâu (hơn 2,3 tỉ đồng).

Sơn máy bay - công việc phức tạp hơn bạn nghĩ

Bất kỳ ai làm việc trong một nhà máy chế tạo máy bay đều biết rằng, mọi chiếc máy bay khi ra khỏi dây chuyền lắp ráp đều được sơn màu giống nhau: màu lục cho các bộ phận kim loại, còn màu be (beige) cho các bộ phận bằng vật liệu tổng hợp.

Lớp sơn màu xanh được tạo ra từ hỗn hợp phủ chứa kẽm và chrome, có tác dụng chống ăn mòn. Điều quan trọng nhất là đảm bảo máy bay được phủ màu đồng nhất, giống nhau đến tuyệt đối.

Tuy nhiên, điều này chỉ là bước khởi đầu! Để có được một chiếc máy bay sơn hoàn hảo, cần phải thực hiện nhiều bước tiếp theo.

Sau khi hãng hàng không hoàn tất thiết kế (thường hợp tác với các đơn vị bên ngoài), họ sẽ cùng nhà máy tiến hành lớp sơn tiếp theo. Như Airbus và Boeing, hai ông lớn sản xuất máy bay nhất thế giới thường sở hữu các nhà máy đặc biệt để thực hiện công đoạn này. Họ sẽ lập kế hoạch chi tiết về quá trình sơn: từ loại sơn, mẫu thiết kế, đến nguyên liệu.

Họ thậm chí còn tạo mô hình 3D của thiết kế bằng máy tính. Mô hình này dùng để tạo giấy mẫu - những mảnh vải lớn được phủ lên bên ngoài máy bay, sau này sẽ sơn lên theo mẫu thiết kế.

Khi đã sẵn sàng, máy bay sẽ được chuyển tới khu vực sơn.

Mọi lớp sơn đều phải được tính toán

Ở khu vực sơn, ban đầu máy bay sẽ được phủ lớp sơn lót không chứa chrome, bằng chất liệu thân thiện với môi trường. Lớp này giúp lớp sơn sau bám chắc hơn.

Tiếp theo là lớp sơn nền - thường là màu trắng, nhưng cũng có thể thay đổi tùy theo thiết kế.

Bước tiếp theo là việc sử dụng nước sơn để tạo ra các đường nét thiết kế, với sự hỗ trợ của lớp giấy nến đã được tạo ra trước đó.

Cuối cùng, một lớp sơn bảo vệ trong suốt được áp dụng, giúp niêm phong toàn bộ thiết kế, ngăn không khí lưu thông gây hại cho lớp sơn và bảo vệ chúng khỏi tác động của tia UV.

Đáng lưu ý là độ dày của từng lớp sơn đều phải được tính toán kỹ lưỡng. Mỗi lớp sơn đều tăng trọng lượng cho máy bay, điều này có nghĩa là tiêu thụ nhiên liệu nhiều hơn và ảnh hưởng đến vận hành của hãng hàng không - cả về mặt kinh tế và môi trường.

Sự tỉ mỉ này là lý do mà các hãng sơn đang tập trung vào việc phát triển công nghệ mới để thực hiện quá trình sơn một cách chính xác và tiết kiệm sơn.

Chủ yếu là sơn lại

Tính tỉ mỉ trong quá trình sơn máy bay không thể phủ nhận, nhưng nó không mang lại hiệu quả lâu dài. Máy bay thương mại thường phải trải qua quá trình sơn lại nhiều lần qua nhiều năm để duy trì vẻ đẹp và ngăn chặn sự ảnh hưởng của sự oxi hóa.

'Các hãng lớn sở hữu hàng trăm máy bay - như United Airlines chẳng hạn - phải lên lịch sơn lại định kỳ, thường là 6 năm/lần,' - trích lời của Nikki Thomas, quản trị viên tại IAC - một trong những công ty sơn máy bay lớn nhất thế giới ngày nay.

Các công ty như IAC đã kí kết hợp đồng với nhiều hãng hàng không lớn để sơn các máy bay mới ra xưởng. Tuy nhiên, nguồn doanh thu chính của ngành này thường đến từ việc sơn lại các máy bay đang hoạt động. Khi hai hãng hàng không hợp tác hoặc thực hiện việc mua lại, đây là lúc IAC vào cuộc.

'Việc hai hãng hàng không sát nhập là một cơ hội tốt đẹp với chúng tôi,' - Thomas nói với nụ cười. 'Như trường hợp của United Airlines vào tháng 4 năm 2019, đã mang lại cho chúng tôi hơn 1000 chiếc máy bay cần được sơn lại.'

Tuy nhiên, việc sơn lại cũng không hề đơn giản. Quan trọng nhất là phải loại bỏ hoàn toàn lớp sơn cũ bằng cách cạo hoặc sử dụng hóa chất. Phương pháp cụ thể phụ thuộc vào tình trạng của máy bay khi đưa vào xưởng sơn.

Cần thời gian và tiền bạc đáng kể

Việc sơn hoàn chỉnh một chiếc máy bay thường mất từ 1 đến 2 tuần, với mức giá không cố định. Điều này phụ thuộc vào kích thước và độ phức tạp của máy bay.

Nikki đưa ra ví dụ, việc sơn một chiếc máy bay thương mại có thể tốn từ 150.000 đến 300.000 USD (tương đương từ 3,4 tỷ đến 6,9 tỷ đồng), nhưng nếu là máy bay nhỏ hơn thì có thể chỉ khoảng 50.000 USD. Tuy nhiên, cũng có những đơn đặt hàng đặc biệt, như chiếc chuyên cơ RAF Voyager của thủ tướng Anh có thể lên đến triệu đô. Hoặc chiếc Boeing 737 của hãng Alaska Airlines được thiết kế theo phim 'Toy Story' của Disney đã mất tới 21 ngày để hoàn thành việc sơn. Vì lý do này, thiết kế này phải được sơn thủ công thay vì sơn xịt truyền thống.

Tất nhiên, có những phương pháp sơn giúp giảm chi phí. Ví dụ, một số hãng máy bay chọn cách hoàn thiện thiết kế bằng cách sử dụng decal - chỉ cần dán lên là xong. Tuy nhiên, không nhiều hãng lựa chọn cách này, và IAC cũng hiếm khi nhận đơn hàng như vậy. Hầu hết vẫn ưa thích sơn trực tiếp lên bề mặt.

Sự khác biệt còn nằm ở loại sơn được sử dụng. Một số loại sơn không chỉ đắt hơn, mà còn khó ứng dụng, đòi hỏi kỹ thuật cao hơn. Tất nhiên, chi phí cũng tăng theo đó. Ví dụ như chiếc Airbus A350 của hãng Virgin Atlantic, họ sử dụng một loại sơn chứa phân tử nhôm để tạo sự lấp lánh và các hiệu ứng đặc biệt.

'Đây thực sự là một mẫu thiết kế khó thực hiện, nhưng kết quả là rất đẹp,' - Jean-François Paul, giám đốc trung tâm sơn của Airbus tại Pháp chia sẻ.

Nguồn: CNN