Trong hai năm gần đây, có một xu hướng đáng chú ý trên thị trường xe mô tô, đó là doanh số bán tăng đột biến. Đại dịch COVID-19 đã thúc đẩy nhu cầu của người tiêu dùng, khiến cho thị trường xe mô tô adventure trở nên sôi động hơn bao giờ hết.Thế giới xe mô tô được chia thành ba nhóm chính: cruiser, sport bike, và tiêu chuẩn (standard), với nhiều dòng xe con như naked bike, neo-retro, dual sport, và ADV (adventure). Trong nhóm tiêu chuẩn, naked bike và neo-retro chiếm ưu thế, nhưng gần đây, dòng xe ADV đã nổi lên với nhiều mẫu xe ấn tượng và doanh số bán tăng cao. Điều này chứng tỏ sức hút đặc biệt của dòng xe adventure trong thời gian qua.
Một cái nhìn lại về quá khứ
“Xe phiêu lưu”, “du lịch phiêu lưu”, và “phiêu lưu địa hình” là những thuật ngữ mới và đang rất hot trong cộng đồng đam mê mô tô. Dòng xe cruiser đã tồn tại từ thời xa xưa, có thể coi như là người tiên phong trong thế giới mô tô. Tiếp theo là các loại xe thể thao, và cuối cùng, người Nhật đã đưa ra khái niệm xe tiêu chuẩn (standard bike) và phát triển từ đó đến ngày nay. Cho đến đầu những năm 1980, chiếc xe phiêu lưu thông minh đầu tiên mới được ra mắt.
Chiếc xe đó là BMW R80 G/S 1980, được trình làng tại triển lãm mô tô IFMA ở Cologne, Đức. Nó khiến mọi người phải trầm trồ với động cơ boxer thấp và nhỏ gọn, thiết kế chạy trên mọi loại địa hình rất đặc biệt, đồng thời cũng có yên xe đậm chắc, chiều cao dễ dàng đặt chân và ghi-đông thoải mái. R80 G/S được quảng cáo là chiếc xe thích hợp cho mọi cuộc phiêu lưu, phản ánh qua cái tên G/S (Gelände/Straße - Đường đất/Đường nhựa) của nó. Đúng với sự miêu tả, R80 G/S là chiếc xe đầu tiên bước chân vào thế giới phiêu lưu. Tuy nhiên, mặc dù được đánh giá cao ở châu Âu, R80 G/S lại không nhận được sự yêu mến đặc biệt từ phía những tay lái mô tô ở bên kia đại dương, bởi họ cho rằng giá của nó, ngang với ⅓ giá một chiếc BMW Series 3 vào thời kỳ kinh tế khó khăn, là hơi quá lố.
Trên lục địa cổ xưa, một làn sóng mới về xe phiêu lưu địa hình đang nổi lên. BMW R1100GS ra mắt vào năm 1994, bán được hơn 40.000 chiếc chỉ trong 5 năm. Phiên bản tiếp theo R1150GS cũng bán được gần 60.000 chiếc trong thời gian đó. Aprilia ra mắt mẫu Tuareg 600 Wind vào cuối những năm 80, nhưng chỉ thành công tại Ý và không được ưa chuộng ở các thị trường khác. Moto Guzzi cũng tham gia với mẫu Quota 1000 ra mắt vào năm 1990. Nhưng yếu tố then chốt cho sự phát triển của xe phiêu lưu chính là KTM, một thương hiệu nổi tiếng về xe địa hình, khi họ giới thiệu mẫu 640 Adventure vào cuối những năm 90. Chiếc xe này ngay lập tức thành công bởi sự kết hợp hoàn hảo giữa sức mạnh off-road của KTM với động cơ thân thiện khi chạy trên đường nhựa.
Thành công của mẫu 640 đã thúc đẩy KTM ra mắt 950 Adventure vào năm 2003 và 990 Adventure vào năm 2006. Hai mẫu xe này là động lực cho sự mở rộng của thị trường xe phiêu lưu địa hình, không chỉ vì chúng mạnh mẽ hơn 640 Adventure, mà còn vì chúng là hai mẫu xe đầu tiên sử dụng động cơ V-twin được KTM sản xuất riêng cho xe địa hình (động cơ này đã trở thành huyền thoại với mã LC8). 950 Adventure là mẫu xe cuối cùng của KTM sử dụng bình xăng côn, trong khi 990 Adventure chuyển sang sử dụng phun xăng trực tiếp, giúp giảm tiêu hao nhiên liệu và tăng công suất.
Vào năm 2004, Ewan McGregor và Charley Boorman thực hiện chuyến hành trình phiêu lưu mang tên Long Way Round với cặp đôi BMW R 1150 GS Adventure. Loạt phim về chuyến đi này mở ra một góc nhìn mới cho những người chưa quen với thế giới xe phiêu lưu. BMW đã ghi nhận doanh số bán hàng khổng lồ sau khi loạt phim ra mắt. Với nhiều người, BMW trở thành một trong những tên tuổi lớn trong ngành xe phiêu lưu sau loạt phim này, khi các mẫu GS của họ trở thành biểu tượng có thể mang theo hàng loạt hành lý, vượt qua mọi khó khăn trên đường và vẫn an toàn trở về.
Kể từ đó, nhiều anh em biker đã khao khát một chuyến phiêu lưu dài như Long Way Round, mở ra cơ hội mới cho thế giới xe địa hình. Và trào lưu này vẫn tiếp tục đến ngày nay.
Nhìn về tương lai
Năm 2021 là một năm khó khăn và đáng nhớ đối với toàn bộ thế giới. Tác động kinh tế từ những đợt phong tỏa năm 2020 đã gây ra những vết thương không thể xóa nhòa trên hàng triệu con người. Gần như toàn bộ nhân loại trong thời kỳ đại dịch covid-19 đã phải ở trong nhà. Và sau một thời gian dài như vậy, lòng người luôn mong muốn được tự do, dù chỉ là một ngày duy nhất. Anh em biker cũng không ngoại lệ, chỉ muốn rời bỏ mọi gánh nặng và cảm giác bức bối, đi đâu đó với chiếc xe của mình. Và không có gì tuyệt vời hơn khi có những chiếc xe phiêu lưu, có thể đưa chúng ta đến những nơi hoàn toàn xa lạ, rời xa sự ồn ào của thế giới bên ngoài.
Chưa kể đến Ducati. Dòng xe Multistrada của hãng xe Ý đã trở thành một trong những chiếc xe phiêu lưu hạng nặng phổ biến nhất trong những năm gần đây. Năm nay, sự ra mắt của Desert X, một chiếc xe phiêu lưu thực sự với sự kết hợp hoàn hảo giữa hai thế giới đường đất và đường nhựa, cùng với công nghệ hàng đầu của Ducati.
Nếu phải liệt kê và phân tích các dòng xe phiêu lưu thì bài viết này sẽ rất dài. Có thể kể thêm như dòng xe Tiger của Triumph, Tuareg của Aprilia, 901 Norden của Husqvarna, Pan America của Harley Davidson, và một số dòng xe phiêu lưu điện. Thị trường xe phiêu lưu chưa bao giờ nổi như vậy, và điều này cũng thúc đẩy các hãng xe cũ cải tiến dòng xe phiêu lưu của mình hoặc các hãng mới đầu tư vào nghiên cứu để tham gia vào thị trường này. Trái ngược với thị trường xe thể thao, thị trường xe phiêu lưu chỉ mới bắt đầu sôi động.