Buzz
Những thương hiệu xe điện mới đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp để cạnh tranh công bằng với đàn anh xe truyền thống.
Chắc hẳn chúng ta đã quá quen với cuộc chiến giữa taxi công nghệ và taxi truyền thống, giữa xe ôm công nghệ và xe ôm truyền thống. Nhưng liệu bạn đã nghe về cuộc chiến giữa thương hiệu xe điện và thương hiệu xe truyền thống chưa?
Mô phỏng chẳng khác gì việc này bởi sự lạc quan của các thương hiệu xe truyền thống không phải vì chúng kém hiện đại, không mạnh mẽ về công nghệ so với các đối thủ xe điện mới bùng nổ.
Nguyên nhân chủ yếu là do các thương hiệu truyền thống có nguồn gốc từ thời đại của xe xăng, hầu hết được thành lập từ thế kỷ 19, thế kỷ 20 và một phần nào đó tỏ ra kiêu ngạo, áp đảo các đối thủ mới trong cùng phân khúc.
Ngược lại, ưu điểm của các thương hiệu xe điện đến từ nền tảng công nghệ. Không chỉ thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ năng lượng hoá thạch sang năng lượng bền vững như tầm nhìn của Tesla, nền tảng công nghệ cũng giúp các thương hiệu xe điện tạo ra một 'sản phẩm máy tính' hoàn chỉnh - một cách tiếp cận khác biệt so với việc nghiên cứu, thiết kế và sản xuất một chiếc xe chạy bằng xăng hoặc dầu.
tYếu tố công nghệ ẩn sau các thương hiệu xe điện
Trong danh sách 20 mẫu xe điện hàng đầu năm 2023 trên Topgear, chỉ có 2 chiếc xe thuần điện được đánh giá cao, đó là Tesla Model Y (vị trí số 8) và Tesla Model 3 (vị trí số 2). Ở vị trí thứ 11 là mẫu Polestar 2 – nghe có vẻ 'thuần điện' nhưng thực tế lại xuất phát từ một thương hiệu xe xăng truyền thống. Polestar trước đây là một phần của đội ngũ thuộc thương hiệu xe Volvo, chuyên tập trung vào nghiên cứu và sản xuất các mẫu xe hiệu suất cao. Các mô hình như Volvo S60 Polestar Engineered hoặc Volvo V60 Polestar Engineered đều là thành quả của đội ngũ này. Sau khi bị thâu tóm bởi tập đoàn Geekly đến từ Trung Quốc, Volvo đã quyết định biến Polestar thành một thương hiệu xe điện chuyên nghiệp. Tất nhiên, chúng ta vẫn có thể thấy sự ảnh hưởng từ Volvo trong quá trình thiết kế, trang bị công nghệ và chất lượng hoàn thiện trên các chiếc xe điện Polestar.
Polestar là thương hiệu xe điện thuộc hệ thống Volvo (hình ảnh: Regit).Ngay cả các thương hiệu xe thông dụng như Honda, Kia hay Hyundai cũng giữ vững ưu thế so với những tên tuổi mới trong làng xe điện.
Tesla và nhiều đối thủ xe điện khác gặp hạn chế về lịch sử phát triển (hình ảnh: Carscoops). 
Toyota đặt mục tiêu hoàn toàn chuyển đổi sang xe điện cho dòng sản phẩm của mình vào năm 2030 (hình ảnh: The Epoch Times).
“Sở hữu” và thực sự đặc quyền nghiên cứu, sản xuất ô tô điện là hai lĩnh vực hoàn toàn riêng biệt. Hiện nay, các thương hiệu xe điện đều muốn hình thành hình ảnh mình như một công ty công nghệ, nhưng đồng thời không đánh giá sản phẩm của mình như một chiếc máy tính hoặc thiết bị công nghệ theo đúng nghĩa đen.
Sự mơ hồ giữa việc chỉ là nhà sản xuất xe điện thuần túy và việc trở thành ngôi sao hàng đầu trong thế giới công nghệ ngày càng làm khó khăn cho nhiều thương hiệu xe điện mới trong việc tạo dấu ấn của họ.
Chẳng giống như Tesla, họ không coi chiếc xe của mình như những chiếc máy tính thực sự - với bánh xe và hệ thống truyền động được tối ưu hóa. Họ cũng không giống các thương hiệu truyền thống, chúng không sở hữu nền tảng là các dòng sản phẩm xe chạy bằng xăng – không cần đầu tư nhiều nguồn lực hay công nghệ để chuyển đổi thành thương hiệu điện toàn diện.
Để nhanh chóng đạt đến vị thế “đại gia” trong lĩnh vực xe điện, các thương hiệu mới phải tận dụng mọi cơ hội kết nối, hợp tác, thậm chí phải mượn công nghệ và nền tảng từ những đối thủ truyền thống.
Tự nhiên, các thương hiệu truyền thống sẽ cố gắng mọi cách để kiểm soát và giới hạn sự phát triển đột phá của những tên tuổi mới. Sự cân bằng giữa lợi ích thương hiệu và khả năng phát triển của các thương hiệu mới là chìa khóa quan trọng.Thương hiệu xe điện mới đối mặt với thách thức lớn trong việc cạnh tranh giành thị phần
Có thể thấy rõ ràng rằng tình hình thị trường xe hơi Việt Nam phản ánh đúng và mô tả chính xác những diễn biến toàn cầu. Thực tế là người dân ngày nay có cơ hội sở hữu ô tô dễ dàng hơn, không chỉ nhờ vào các chính sách vay mua xe từ ngân hàng, mà còn do người tiêu dùng có nhiều lựa chọn hơn trong tay. Ngay cả khi không chọn mua xe mới từ đại lý chính hãng, khách hàng ở Việt Nam vẫn có nhiều sự lựa chọn tốt hơn về giá cả, chi phí, cũng như mẫu mã khi quay sang thị trường xe đã qua sử dụng. Chỉ cần vài trăm triệu đồng, thậm chí không đến 100 triệu đồng nếu vay ngân hàng, người dùng Việt có thể sở hữu một chiếc ô tô. Thực tế này khác biệt hoàn toàn so với thập kỷ đầu 2000, khi chỉ có những đại gia 'cỡ lớn' mới có khả năng mua ô tô - đặc biệt là các biểu tượng sang trọng như BMW hoặc Mercedes Benz, mà thậm chí còn là một điều hiếm có. Còn nhiều thương hiệu xe hạng sang đang nỗ lực mở rộng thị trường bằng cách giới thiệu các mẫu xe với giá cả thân thiện hơn so với mặt bằng chung. Ví dụ như Mercedes Benz C180, đã giảm bớt một số tiện ích so với phiên bản C200 để cạnh tranh trực tiếp với Honda Accord, Toyota Camry,... Một trường hợp khác là Volkswagen, giảm giá toàn bộ các mẫu xe để đối đầu mạnh mẽ với các đối thủ từ Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc.
Những mẫu xe như C180 là đối thủ không phải dạng vừa của các thương hiệu xe điện (hình ảnh: danhgiaXe).
Sự cạnh tranh trong thị trường xe xăng ngày càng gay gắt, khiến cho những người có khả năng sở hữu xe xăng trở nên 'chật chội' hơn, đồng thời làm thu hẹp cơ hội chiếm lĩnh thị phần của các thương hiệu xe điện mới nổi.
Điều này cũng được ông Elon Musk – Nhà sáng lập và CEO của Tesla thể hiện trong cuộc phỏng vấn trực tuyến với The Kilowatts vào năm 2022. Ông Elon Musk cho rằng nguồn lợi nhuận chính của các thương hiệu truyền thống không nằm ở việc bán xe.
Thay vào đó, các thương hiệu danh tiếng như Toyota, Ford, BMW, Mercedes Benz,... có ít nhất 80% số xe đang lưu thông trên đường đã 'hết bảo hành.'
Điều này có nghĩa là khi loại bỏ khoảng 20% xe mới đang còn trong thời hạn bảo hành, các thương hiệu truyền thống có thể tăng doanh thu từ việc bán phụ tùng, linh kiện thay thế cho hầu hết các chiếc xe cũ mà họ đã bán. Đây thực sự là nguồn thu quan trọng nhất đối với các thương hiệu này.
Với sự đa dạng và mở rộng nguồn thu, các thương hiệu truyền thống có thể tự tin bán xe mới với lợi nhuận gần như bằng 0%.
Elon Musk nhận ra nhược điểm của các thương hiệu xe điện mới nổi (hình ảnh: Gadget360).
Thực tế này đặt nhiều thương hiệu xe điện vào tình thế khó khăn: bán xe giá cao, họ tự hạn chế khả năng cạnh tranh với các thương hiệu truyền thống; nhưng bán giá thấp, họ không đáp ứng được yêu cầu khoa học kỹ thuật của một công ty công nghệ.
Bản chất của một công ty công nghệ là sử dụng sức mạnh nghiên cứu và tận dụng nguồn lực khoa học hiện có để liên tục tạo ra các sản phẩm đột phá. Chúng được bán với giá cao ban đầu và giảm dần theo thời gian nếu quy trình thương mại hoá tiến triển thuận lợi, đồng thời nhận được sự đánh giá tích cực từ thị trường để kích thích sản xuất hàng loạt.
Chúng ta có thể nhìn thấy thực tế này ở một đại diện nổi tiếng trong ngành công nghệ, đó là Apple. Những chiếc máy tính Mac của Apple từng có giá lên đến 6 ngàn đô - trong giai đoạn cuối thế kỷ 20.
Hiện nay, Macbook không còn là sản phẩm “quá đắt đỏ” nữa, chỉ cần khoảng 1 ngàn đô la, bạn đã có thể sở hữu và sử dụng - thậm chí thị trường máy cũ và linh kiện thay thế cũng đa dạng hơn nhiều so với việc chọn mua một chiếc máy tính chạy hệ điều hành Windows.
Chẳng xa lạ gì, thương hiệu xe Tesla cũng là một ví dụ điển hình. Mặc dù đã gần 20 năm tuổi, nhưng Tesla Model 3 hay Tesla Model Y vẫn là biểu tượng của đẳng cấp, sự sang trọng tại nhiều quốc gia phương Tây.
Thương hiệu xe điện Tesla vẫn là biểu tượng của sự giàu có (hình ảnh: Carwow).
Trong tương lai, nếu xe điện Tesla trở thành những “Macbook hay iPhone tiếp theo” của thế giới công nghệ, thách thức cho các thương hiệu xe điện mới sẽ ngày càng lớn.
Khác biệt với phần lớn thế giới xe điện, Tesla là người tiên phong và thống trị các công nghệ điện hoá xe cơ giới quan trọng nhất. Có thể nói rằng trong lịch sử của ngành xe hơi, đã chứng kiến nhiều cuộc “đại nhảy vọt” ở quá khứ.
Ví dụ, vào năm 1907, Henry Ford đã thành công với chiếc Model N có 4 xy-lanh, giá bán chỉ khoảng 600 đô la. Ông được biết đến như Ông Hoàng Xe Hơi khi ông biến ô tô từ một sản phẩm xa xỉ thành một sản phẩm tiện ích phù hợp với túi tiền của đa số người tiêu dùng.
Hoặc vào năm 1959, khi Volvo giới thiệu tiện ích dây đai an toàn 3 điểm, thương hiệu Thụy Điển không giữ cho mình mà để công khai sáng chế. Bất kỳ hãng xe nào sau đó cũng có thể học hỏi và áp dụng trên các mẫu xe tương lai như một tiêu chuẩn bắt buộc.
Năm 2004, thương hiệu xe điện Tesla đã tạo ra một cuộc “đại nhảy vọt” trong thế giới xe. Với tầm nhìn thúc đẩy tốc độ chuyển đổi của thế giới sang năng lượng bền vững, Tesla hướng đến việc tạo ra “những chiếc máy tính” đặt trên bốn bánh xe và hệ thống lái theo đúng nghĩa đen.
Thương hiệu xe điện Tesla là biểu tượng của cuộc đại nhảy vọt trong thế giới xe (hình ảnh: MotorTrend).
Để đạt được mục tiêu đó, nhóm Tesla tận dụng tối đa nguồn lực và làm chủ công nghệ sản xuất pin. Họ phát triển công nghệ tự lái Autopilot để tạo ra một “hệ thống tự lái” thực sự – không chỉ bán như nhiều mẫu xe điện và thương hiệu thuần điện khác trong cùng phân khúc.
Mặc dù nhóm Tesla còn phải làm nhiều để hoàn thiện hệ thống Autopilot, đảm bảo chất lượng vận hành tuyệt đối, trong đó có việc tăng tốc quá trình thương mại hoá. Nhưng với giá trị hơn 66 tỷ đô, đây là một tình huống mà các thương hiệu mới nên nghiên cứu, học hỏi và áp dụng nếu muốn có những ước mơ tương tự.
Để cạnh tranh và chiếm thị phần với các thương hiệu lớn, trước khi mơ cao hơn là trở thành ngôi sao hàng đầu trong phân khúc, các thương hiệu xe điện mới cần kiểm soát công nghệ và nâng cao khả năng sản xuất tự động hóa.
Nhiều kinh nghiệm từ các thương hiệu mới chỉ ra rằng, việc vay mượn hoặc tái sử dụng công nghệ cũ từ thương hiệu tiền nhiệm là một chiến lược thiếu khôn ngoan.
Với tính chất là một sản phẩm liên quan đến trải nghiệm, sức khỏe, thậm chí là tính mạng của người tiêu dùng, xe ô tô nói chung và xe ô tô điện nói riêng không nên là sản phẩm được tạo ra từ quy trình ghép ráp chấp vá, lắp ráp từng thành phần từ quá nhiều nhà cung cấp khác nhau.
Cảm ơn bạn đã đọc bài viết.
Nguồn bài viết gốc: https://vudigital.co/vi-sao-thuong-hieu-xe-dien-moi-kho-thanh-cong.html
