Buzz
Tôi bắt đầu hành trình học tập tại khoa Lịch sử Đại học Sư phạm Hà Nội vào tháng 9 năm 2000 và tốt nghiệp vào tháng 6 năm 2004. Sau khi trải qua hai năm làm trợ giảng ở đây, tôi quyết định sang Nhật Bản du học.
Tôi nhớ rõ ngày đó là ngày 3 tháng 10 năm 2006. Sau khi hoàn thành chương trình cao học vào tháng 4 năm 2011, tôi quyết định trở về nước từ Nhật Bản. Ba năm sau đó, vào mùa hoa anh đào nở, tôi quay lại Nhật Bản.
Tôi tiếp tục ở lại thêm ba năm nữa trước khi quyết định trở về nước và rời khỏi giảng đường đại học để trở thành một “người bán sách rong”.
Hơn mười năm - một hành trình dài, chỉ nhìn qua thôi đã thấy những dấu ấn của giảng đường và thế giới mở ra qua từng trang sách. Nhưng, khi tự đánh giá, tôi nhận thấy đó là thời kỳ của sự biến đổi mạnh mẽ, không chỉ về kiến thức mà còn về cuộc sống.
Trong suốt khoảng thời gian tám năm ở Nhật Bản, tôi đã trải qua nhiều trải nghiệm khác nhau từ việc học hành, làm việc, đến sống chung với nhiều không gian khác nhau như trường học, nhà máy, doanh nghiệp, thậm chí cả trại giam và nhà tù. Tôi đã đi qua hầu hết các tỉnh thành ở Nhật Bản.
Trong quá trình đó, tôi đã khám phá và nhận ra nhiều điều về xứ sở mặt trời mọc mà nếu chỉ dựa vào sách vở ở Việt Nam, tôi không thể nhận thấy được. Một trong những điều đó là tầm quan trọng và sức mạnh của văn hóa đọc.
Ở khắp mọi nơi mà tôi đặt chân đến, người Nhật đều có thói quen đọc sách, kể cả trong những nơi như trại giam và nhà tù. Và khi tôi nghiên cứu sâu hơn về hệ thống giáo dục của Nhật Bản, tôi càng nhận ra rằng sự tiến bộ trong giáo dục chính là yếu tố quan trọng đẩy mạnh văn hóa đọc.
Những giai đoạn quan trọng đánh dấu sự tiến bộ văn minh của Nhật Bản thường đi kèm với những cuộc cách mạng về văn hóa đọc. Từ lâu, giáo dục và văn hóa đọc đã trở thành trọng tâm của sự quan tâm của tôi, cả trong nghiên cứu và cuộc sống hàng ngày.
Trong cùng thời kỳ ấy, ở Việt Nam, phong trào 'sách hóa nông thôn' do anh Nguyễn Quang Thạch khởi xướng đã phát triển mạnh mẽ và lan rộng. Tôi tự nhiên trở thành bạn của nhiều người hoạt động tích cực trong lĩnh vực khuyến đọc qua mạng xã hội Facebook.
Chúng tôi đã cùng nhau đi khắp nơi trên cả nước để tổ chức các hoạt động đọc sách cho trẻ em, trò chuyện, gặp gỡ bạn đọc và tặng sách cho nhiều đối tượng, nhiều thư viện. Dù khởi điểm và nghề nghiệp khác nhau, chúng tôi đều hướng tới mục tiêu chung là thúc đẩy văn hóa đọc phát triển, tăng cường sự quan tâm và nhận thức sâu sắc về việc đọc sách.
Và đương nhiên, chúng tôi đồng lòng nhận thức: văn hóa đọc là nền tảng không thể thiếu để xây dựng một quốc gia văn minh, mang lại cơ hội cuộc sống hạnh phúc cho mọi người.
Những hoạt động ấy đã mang lại cho tôi nhiều trải nghiệm thú vị và có ích. Trong mỗi lần tham gia, tôi thường được mời tham gia nói chuyện cùng bạn đọc. Nội dung của những cuộc trò chuyện đôi khi tự nảy ra, đôi khi được chuẩn bị kỹ lưỡng.
Trong thời gian đó, với tư cách là một nhà nghiên cứu, bình luận về giáo dục, tôi đã có cơ hội tiếp xúc với nhiều nhà báo chuyên mảng giáo dục thuộc các tờ báo.
Các bài phỏng vấn của tôi về các vấn đề giáo dục từ đó đã được đăng trên nhiều tờ báo. Tại đó, tôi đã thảo luận về triết lý giáo dục, đào tạo giáo viên, giáo dục lịch sử... và đặc biệt là về việc khuyến khích đọc sách, đặc biệt là trong trường học.
Trong thời gian đó, tôi cũng đã viết và dịch khoảng 50 cuốn sách cùng với 200 bài báo cho truyền thông. Tôi đã đi khắp nơi trong cả nước để giới thiệu và bán sách của mình. Tôi tự nhận mình là 'người bán sách rong' và dần dần, bạn bè xung quanh cũng gọi tôi bằng cái tên đó.
Đối với tôi cá nhân, giáo dục và văn hóa đọc đã luôn đi cùng và gắn kết với nhau qua con đường mà tôi đã chọn.
Với hi vọng rằng những thông tin, ý tưởng mà tôi đã chia sẻ trong các cuộc phỏng vấn và giao lưu có thể lan tỏa đến nhiều người hơn, tôi đã tổng hợp chúng thành cuốn sách nhỏ này, mang tựa đề: “Đọc sách và hành trình khó khăn hàng vạn dặm - Câu chuyện về giáo dục và văn hóa đọc từ góc nhìn của một người bán sách rong”.
Phần một - Đọc sách, trải nghiệm và tri thức của tuổi trẻ - bao gồm các bài nói chuyện của tôi trong các buổi giao lưu với độc giả trên toàn quốc.
Phần hai - Giáo dục trường học và 'cải cách từ cơ sở' - bao gồm các bài phỏng vấn của tôi trên các tờ báo.
Phần ba - Kinh nghiệm phát triển văn hóa đọc ở Nhật Bản thể hiện quan điểm và phân tích của tôi về các bài học từ sự phát triển văn hóa đọc tại Nhật Bản kể từ năm 1945. Ngoài ra, tôi cũng sẽ dịch và giới thiệu các luật, văn bản liên quan đến văn hóa đọc ở Nhật Bản.
Trong phần phụ lục, tôi sẽ đưa ra một số hình ảnh ghi lại các hoạt động giáo dục và khuyến đọc của mình trong hai năm qua, từ khi tôi trở về Việt Nam, để độc giả có thể hình dung dễ dàng hơn.
Cuối cùng, tôi muốn giới thiệu đến quý độc giả các cuốn sách mà tôi đã dịch, viết và được xuất bản tại Việt Nam cho đến nay. Mặc dù biết rằng khả năng và tài năng của bản thân có hạn, nhưng tôi vẫn hy vọng rằng cuốn sách này sẽ mang lại cho bạn đọc những thông tin hữu ích và những suy nghĩ tích cực.
Nguyễn Quốc Vương
