Buzz
Toyota đã từng là nhà tiên phong trong xu hướng xe lai nhằm giảm thiểu tiêu thụ nhiên liệu và khí thải ra môi trường từ hai thập kỷ trước. Nhưng hiện nay, họ lại từ chối cam kết chuyển sang sản xuất xe điện hoàn toàn như nhiều hãng ô tô khác đã thực hiện.
'Bước lùi' của gã khổng lồ
Hai thập kỷ trước, Toyota đã trở thành một trong những nhà sản xuất ô tô được yêu thích nhất bởi các nhà bảo vệ môi trường ở Mỹ và những người tiêu dùng có ý thức về bảo vệ môi trường. Thành công của họ đến từ dòng xe lai Prius, một phương tiện chạy bằng điện được coi là một trong những phương tiện sạch và tiết kiệm nhiên liệu nhất từng được sản xuất.
Tuy nhiên, khi ngành công nghiệp ô tô chuyển sang xu hướng sản xuất xe điện, nhà sản xuất ô tô Nhật Bản đã mất điểm trong mắt những người ủng hộ cốt lõi. Toyota đã từ chối cam kết chuyển hoàn toàn sang sản xuất xe điện.
“Thực tế là công nghệ lai mà Toyota đang sử dụng không hoàn toàn lành mạnh. Xe lai Prius vẫn sử dụng động cơ đốt trong gây ra ô nhiễm, điều mà có thể tìm thấy trên bất kỳ chiếc ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch nào”, Katherine García, một nhà hoạt động vì môi trường, chia sẻ.
Trong tuần vừa qua, tổ chức Greenpeace đã xếp Toyota ở vị trí cuối cùng trong nghiên cứu của họ về nỗ lực giảm khí carbon của 10 doanh nghiệp sản xuất ô tô. Lý do là Toyota chậm trong việc chuyển đổi sang sản xuất xe điện, khi mà doanh số bán của loại phương tiện này chỉ chiếm dưới 1% tổng doanh số bán hàng của họ.
Trái ngược với các nhà sản xuất ô tô như General Motors, Volkswagen… đầu tư hàng tỷ USD để phát triển xe điện, Toyota lại tụt lại. Họ chỉ mới công bố các khoản đầu tư tương tự gần đây. Họ cũng tiếp tục đầu tư vào danh mục các phương tiện 'điện khí hóa', những mẫu xe lai sở hữu động cơ đốt trong.
Toyota không phải là trường hợp đơn độc. Nhiều doanh nghiệp sản xuất khác như Stellantis, Ford và các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản khác cũng đang tăng cường đầu tư vào các dòng xe lai. Điều này tạo ra một sân chơi cạnh tranh không nhỏ và đặt ra câu hỏi về cam kết của Toyota trong việc trở thành công ty trung hòa khí thải carbon vào năm 2050.
Lý do đằng sau quyết định của Toyota
Tuy nhiên, các lãnh đạo của Toyota có lý do của riêng mình. Trong khi tăng cường đầu tư cho các xe hoàn toàn điện, họ cho biết không phải ở mọi nơi trên thế giới, xe điện có thể thay thế xe xăng một cách nhanh chóng như vậy. Nguyên nhân là chi phí cao và thiếu hạ tầng hỗ trợ.
'Mặc dù mọi người muốn nói về xe điện, nhưng thị trường vẫn chưa đủ sẵn sàng ở mức độ mà chúng tôi hy vọng để có thể chuyển đổi đồng loạt', Jack Hollis, phó chủ tịch điều hành kinh doanh của Toyota Motor North America, nói trong một cuộc họp trực tuyến tháng trước.
Tháng trước, Toyota đã công bố kế hoạch đầu tư 4.000 tỷ yên, tương đương 28 tỷ USD, vào dòng sản phẩm gồm 30 loại xe chạy điện vào năm 2030. Đồng thời, hãng tiếp tục đầu tư các dòng xe lai như Prius và các lựa chọn thay thế khác.
“Chúng tôi muốn cung cấp cho mỗi người một lựa chọn để họ có thể đóng góp nhiều nhất vào việc giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu. Chúng tôi biết rằng điều quan trọng là không đối xử với mọi người một cách giống nhau”, Gill Pratt, trưởng nhóm khoa học kiêm Giám đốc Điều hành viện nghiên cứu Toyota, nói hồi tháng trước.
Vài tuần trước, công ty đã tuyên bố sẽ dành 5,6 tỷ USD để hỗ trợ cam kết của họ ở Mỹ và Nhật. Mặc dù con số này nghe có vẻ lớn nhưng không đáng kể so với cam kết của GM và VW.
Ví dụ, GM đã đặt mục tiêu cung cấp hoàn toàn các loại xe không phát thải vào năm 2035, với hạn chót cho các thương hiệu Cadillac và Buick là năm 2030. Một số nhà sản xuất ô tô khác cũng đưa ra cam kết tương tự hoặc đặt mục tiêu 50% doanh số bán hàng của họ ở Bắc Mỹ là xe điện.
Toyota mục tiêu bán 3,5 triệu xe điện mỗi năm vào năm 2030, chiếm hơn 1/3 doanh số tổng cộng. Doanh số bán hàng này bao gồm 1 triệu chiếc từ thương hiệu Lexus sang trọng, dự định cung cấp hoàn toàn xe điện ở châu Âu, Bắc Mỹ và Trung Quốc vào thời điểm đó.
Paul Waatti, giám đốc phân tích ngành tại AutoPacific, tin rằng Toyota là kẻ bảo thủ khi nói về xe điện nhưng điều đó không phải là không tốt cho nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới.
“Tôi nghĩ họ đang phòng ngừa rủi ro với các khoản đầu tư của mình. Từ quan điểm toàn cầu, các thị trường có độ thích ứng khác nhau với xe điện. Mỹ chậm hơn châu Âu và Trung Quốc trong việc chuyển sang xe điện nhưng còn nhiều thị trường khác, cơ sở hạ tầng vẫn chưa thích hợp cho phương tiện mới này. Thực hiện cách tiếp cận đa dạng có vẻ có nhiều ý nghĩa với một nhà sản xuất ô tô toàn cầu”, ông Waatti nhận định.
Trong năm 2021, Toyota bán được 10,5 triệu xe tại khoảng 200 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhiều hơn bất kỳ nhà sản xuất ô tô toàn cầu nào khác.
Xe điện chỉ là một phần của giải pháp
Toyota tin rằng việc sử dụng xe chạy hoàn toàn bằng điện chỉ là một phần của giải pháp, không phải là giải pháp duy nhất để công ty có thể đạt được mục tiêu trung hòa carbon.
Mẫu xe lai Prius của Toyota.
“Trong tương lai xa, chúng tôi sẽ không đầu tư với giả định rằng xe điện sẽ chiếm 100% thị trường. Tôi không nghĩ như vậy mà thực tế sẽ là một thị trường đa dạng”, Jim Adler, giám đốc điều hành Toyota Ventures - đơn vị đầu tư mạo hiểm của nhà sản xuất xe Nhật Bản, cho biết.
Lãnh đạo Toyota phụ trách các khu vực khác nhau trên thế giới cũng áp dụng tỷ lệ bán xe điện và xe xăng khác nhau, dựa vào thị phần, cơ sở hạ tầng có sẵn và nhiều vấn đề khác.
Bên cạnh đó, Toyota đang phát triển loại xe chạy bằng nhiên liệu hydro. Trong đó, năng lượng được cung cấp cho xe nhờ hydro và oxy, chỉ tạo ra hơi nước là sản phẩm phụ. Xe có thể được nạp nhiên liệu một cách nhanh chóng giống như các loại xe chạy nhiên liệu hóa thạch. Toyota đánh giá rằng các dòng phương tiện này có tầm quan trọng như nhau trong việc trung hòa khí thải carbon.
Cùng với đó, sự khan hiếm về nguyên liệu sản xuất pin xe điện cũng là một trong những lý do khiến Toyota không hoàn toàn theo đuổi hướng này.
