Tại sao Trung Quốc không còn là điểm đến 'vàng' cho các hãng sản xuất xe điện châu Âu

Doanh số xe điện của các nhà sản xuất trong nước tại thị trường Trung Quốc đang tăng mạnh, làm cho các công ty lớn từ châu Âu và Mỹ gặp khó khăn tại thị trường này. Dự báo doanh số xe NEV tại Trung Quốc sẽ tiếp tục bùng nổ cùng với sự phát triển của các hãng trong nước, tạo ra thách thức lớn cho các nhà sản xuất xe phương Tây về việc giành thị phần tại quốc gia này.

Tăng doanh số xe nội địa

Trong suốt bốn thập kỷ qua, các hãng sản xuất ô tô từ phương Tây đã gặt hái được sự thành công từ thị trường xe Trung Quốc, với người mua bị lôi cuốn bởi chất lượng và uy tín của các thương hiệu nước ngoài. Tuy nhiên, sự chuyển đổi nhanh chóng của người tiêu dùng Trung Quốc từ xe chạy bằng xăng và dầu diesel sang xe điện có thể thay đổi cảnh quan này.

Các nhà sản xuất ô tô trong nước hiện đang chiếm thị phần lớn về doanh số xe mới sử dụng năng lượng mới (NEV - bao gồm cả xe điện và xe hybrid), khiến các tên tuổi lớn như Volkswagen và BMW đang đối mặt với nguy cơ bị tụt lại ở thị trường xe điện lớn nhất thế giới.

Theo Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc (PCA), các nhà sản xuất ô tô trong nước chiếm gần 80% doanh số bán xe điện trong 7 tháng đầu năm 2022. Các công ty như BYD, Xpeng và Hozon New Energy Automobile, mặc dù không nổi tiếng ở nước ngoài, nhưng hiện đang bán được nhiều hơn các liên doanh của VW tại Trung Quốc.

Thay đổi này diễn ra khi người tiêu dùng Trung Quốc chuyển sang sử dụng xe điện. Trong tháng 7, hơn 25% xe mới bán ra là xe NEV, tăng trưởng mạnh so với cùng kỳ năm trước. PCA dự báo doanh số xe NEV vào năm 2022 sẽ đạt 6 triệu chiếc, gấp đôi tổng số năm 2021.

Đối với các tên tuổi toàn cầu như Daimler, General Motors và VW - những công ty đầu tư tỷ USD vào xe điện. Họ coi Trung Quốc là thị trường không thể bỏ lỡ. Tuy nhiên, các nhà sản xuất nước ngoài đang đối mặt nguy cơ bị tụt lại vì chậm chuyển đổi và không thu hút khách hàng Trung Quốc về giá cả và tính năng. Khi nhu cầu sử dụng xe điện tại Trung Quốc tăng, các nhà sản xuất ô tô truyền thống có thể mất doanh số bán xe xăng mà họ dựa vào để chuyển đổi sang điện.

Ông Yale Zhang từ Công ty tư vấn Autoforesight ở Thượng Hải nói: 'Các nhà sản xuất ô tô truyền thống gần như không cạnh tranh được trong xe điện và giá cao. Họ dựa quá nhiều vào xe xăng. Xe điện không cần là thương hiệu lâu đời để được ưa chuộng'.

Một ngoại lệ là Tesla, công ty đứng thứ ba về doanh số bán lẻ NEV, chiếm 7,5% thị phần. Đây là nhà sản xuất ô tô nước ngoài duy nhất được hoạt động tại Trung Quốc mà không cần đối tác địa phương.

Vì sao các nhà sản xuất trong nước được ưu chuộng?

Theo Tổng thư ký PCA, ông Cui Dongshu, giá cả là ưu điểm chính của các thương hiệu trong nước. Ở một đất nước nơi nhiều người mua xe đầu tiên, chi phí là quan trọng. Xe điện phổ biến nhất là Hongguang Mini cỡ nhỏ của SAIC-GM-Wuling Automobile, có giá từ 4.700 USD.

Các hãng ô tô Trung Quốc khác cũng đang nỗ lực để phát triển. Hozon hướng tới thị trường ở các thành phố nhỏ và nông thôn với sedan giá rẻ dưới 12.000 USD.

Xpeng đã đầu tư nhiều vào tính năng tự lái, cho phép xe thực hiện các thao tác như chuyển làn và ra vào đường cao tốc. Nio thu hút người mua bằng các dịch vụ sang trọng như câu lạc bộ chủ xe và trạm thay pin tự động.

Nio đang xây dựng mạng lưới trạm thay pin rộng khắp, thu hút người mua không có chỗ sạc tại nhà. Xe có thể đến trạm, robot sẽ tháo pin cũ và đặt pin mới chỉ trong vài phút.

Các hãng khác thì sử dụng chiêu trò riêng. Nio khuếch tán hương thơm Trung Quốc vào cabin khi tài xế mệt mỏi, còn Li Auto cung cấp hệ thống karaoke trên xe.

Trong các phiên bản mới, Nio và Xpeng tích hợp trợ lý ảo tương tự Alexa của Amazon. Trợ lý này có thể điều khiển cửa, phát nhạc và trò chuyện với người lái, làm cho chúng trở nên phổ biến trong các gia đình trẻ.

Trong khi đó, các hãng nước ngoài phát triển chậm hơn. VW giới thiệu dòng xe ID ở Trung Quốc vào năm 2020, gần ba năm sau khi Nio và Xpeng tung ra xe đầu tiên. GM dự kiến ra mắt Cadillac điện vào cuối năm nay và Audi điện sẽ ra mắt ít nhất vào cuối năm 2024.

Một số hãng nước ngoài tụt hậu trong việc cập nhật tính năng quan trọng như lập bản đồ và kết nối với các ứng dụng phổ biến tại Trung Quốc. Ở một quốc gia 1,4 tỷ dân, sở hữu ô tô vẫn chỉ là 1/4 so với Mỹ, điều này làm hạn chế hàng trăm nghìn khách hàng tiềm năng.

Ông Zhang nhấn mạnh: 'Trong nhóm người tiêu dùng Trung Quốc, không có sự trung thành nhiều. Miễn là họ tìm được xe năng lượng mới, giá cả hợp lý và đáng tin cậy, họ sẽ chuyển đổi dễ dàng từ Volkswagen, Nissan hoặc Toyota.'