(Tổ Quốc) - Dromornis stirtoni, hay còn gọi là 'vịt quỷ', là một trong những loài chim lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.
Dromornis stirtoni, một loài mihirung (chim sấm), được xem là loài chim lớn nhất từng sống trên hành tinh, nhưng nghiên cứu về hóa thạch mới đây đã tiết lộ lý do tại sao chúng bị tuyệt chủng sau 7 triệu năm tồn tại - chúng mất quá nhiều thời gian để sinh sản.

Dromornis stirtoni thuộc chi Dromornis, họ Dromornithidae, được gọi thông thường là chim sấm Stirton. Đây là một loài chim cổ đại với kích thước lớn và được coi là loài gia cầm lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.
Trước khi tuyệt chủng khoảng 50.000 năm trước, Úc là quê hương của những loài chim lớn, trong đó có Dromornis stirtoni, loài chim lớn nhất trong số họ, với chiều cao 3 mét và cân nặng 500 kg, cũng là lý do chúng được gọi là 'vịt quỷ'.
Một nghiên cứu gần đây cho thấy rằng 'vịt quỷ' phát triển rất nhanh trong hai năm đầu đời nhưng sau đó lại chậm lại và phải mất rất nhiều năm để trưởng thành và có khả năng sinh sản, điều này khiến chúng không thể đối phó với sự xuất hiện của con người.
Tiến sĩ Trevor Worthy từ Đại học Flinders cho biết, khoảng 8 triệu năm trước, Úc có khí hậu khác biệt hoàn toàn so với ngày nay, với môi trường là khu rừng mưa nhiệt đới lý tưởng cho chim sấm.
Nếu chỉ nhìn bằng mắt thường, xương hóa thạch của Dromornis trông giống như xương của một con khủng long hơn là một loài chim có họ hàng với gà và vịt hiện đại.

Phần lớn loài chim sấm được cho là ăn cỏ, tuy nhiên đôi khi chúng cũng có thể săn mồi hoặc ăn thịt con mồi nhỏ. Dromornis stirtoni được cho là sống trong một vùng khí hậu bán khô cằn, với mưa theo mùa và rừng cây rải rác.
“Chúng tôi đã nghiên cứu xương hóa thạch của những con chim sấm dưới kính hiển vi để xác định các tín hiệu sinh học được ghi lại bên trong. Cấu trúc vi mô từ xương chúng cho biết thông tin về thời gian chúng trưởng thành và thậm chí có thể biết khi nào chúng sẵn sàng sinh sản”, giáo sư Anusuya Chinasamy-Turan của Đại học Capetown cho biết.
Kết quả từ phân tích cho thấy rằng 'vịt quỷ' mất 10 năm để trưởng thành và sẵn sàng sinh sản. Mặc dù chúng có thể sống đến 60 tuổi, nhưng thời gian trưởng thành dài đối với chúng đã khiến chúng trở nên dễ bị tuyệt chủng khi con người xuất hiện.
Khi rừng nhiệt đới ở trung tâm Úc khô cạn, D. stritoni và các loài chim sấm nhỏ hơn cũng biến mất dần, nhưng con cháu của chúng, bao gồm cả Genyornis, vẫn tiếp tục đóng một vai trò quan trọng trong hệ sinh thái của Úc.

Các nhà nghiên cứu cho rằng các yếu tố khác nhau đã góp phần vào sự tuyệt chủng của Dromornis stirtoni. Các chế độ ăn trùng lặp có thể đã làm cho chúng cạnh tranh với các loài chim và động vật lớn khác, và sau đó, khi có sự hội tụ của các yếu tố dinh dưỡng, chúng trở nên dễ bị tuyệt chủng. Tuy nhiên, nghiên cứu mới cũng cho thấy rằng thời gian trưởng thành dài của chúng là một yếu tố quan trọng trong sự suy giảm số lượng của chúng nếu các con trưởng thành bị tổn thương.
Worthy nói: “Thực tế, chúng đã chịu đựng qua nhiều biến động môi trường và khí hậu lớn. Genyornis đã tiến hóa để thích nghi tốt hơn so với tổ tiên của nó, nhưng loài này vẫn là loài chim chậm lớn và sinh sản chậm chạp so với emu”. Nghiên cứu cũng cho thấy Genyornis có thể trưởng thành nhanh chóng nhưng vẫn không thể sinh sản sau đó.
Trên thực tế, việc sinh sản chậm chạp như vậy là phổ biến đối với các loài sống trong môi trường tương đối ổn định, như rừng nhiệt đới. Điều này nguy hiểm hơn cả biến đổi khí hậu vì nếu sinh sản quá nhanh, thế hệ tiếp theo có thể khó thích nghi với những điều kiện mới. Khoảng 50.000 năm trước, khi con người bắt đầu đến Úc, các loài chim sấm chính thức tuyệt chủng.
Worthy nói: “Khi con người xuất hiện ở đây, họ đã gây ra ba vấn đề: đốt cháy môi trường, làm mất mát thức ăn của chim sấm, và săn bắn chúng”.
Tham khảo: Iflscience; ZME; Inverse
