Buzz
Có tổng cộng 379 người đã may mắn thoát khỏi chiếc máy bay đang bốc cháy sau va chạm với một máy bay khác của Lực lượng Cảnh sát Biển tại sân bay Haneda, Tokyo. Tuy nhiên, trong số sáu người trong phi hành đoàn của chiếc máy bay Cảnh sát Biển đã thiệt mạng.Đoạn video ghi lại tại hiện trường vào hôm thứ ba, ngày 2/1, cho thấy một vụ cháy lớn bùng lên từ động cơ bên trái của máy bay Airbus A350 của Japan Airlines (JAL) khi nó hạ cánh xuống đường băng. Chuyến bay JAL 516, xuất phát từ sân bay Shin Chitose ở Sapporo, Hokkaido, đã đâm vào một máy bay của Lực lượng Cảnh sát Biển.
Thời điểm hai máy bay va chạm trên sân bay Haneda. Video: NHK.
Kênh truyền hình Nhật Bản TBS đưa tin cho biết tất cả 367 hành khách và 12 phi hành đoàn đã được sơ tán kịp thời khỏi chiếc máy bay đang bốc cháy. Tuy nhiên, sau hơn 6 giờ cháy, ngọn lửa mới được dập tắt. Theo Cơ quan Quản lý Thảm họa và Hỏa hoạn Nhật Bản, ít nhất 17 người trên chiếc máy bay chở khách bị thương, trong đó có 4 người đã được đưa đến bệnh viện. Không có ai gặp thương tích nghiêm trọng.
Satoshi Yamake, 59 tuổi, một nhân viên công ty viễn thông trên chiếc máy bay, kể lại: “Tôi đang tự hỏi xem chuyện gì đã xảy ra thì cảm thấy máy bay nghiêng sang một bên trên đường băng và cảm nhận được cú va chạm lớn. Các tiếp viên yêu cầu chúng tôi bình tĩnh và rời khỏi máy bay.' Bộ trưởng Giao thông Vận tải Nhật Bản, Tetsuo Saito, xác nhận 5 thành viên phi hành đoàn của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển đã thiệt mạng, trong khi cơ trưởng, Thiếu tá Miyamoto 39 tuổi, kịp thời thoát ra ngoài khi máy bay phát nổ nhưng bị thương nặng.
Chiếc máy bay của Japan Airlines bốc cháy tại sân bay Haneda. Khi máy bay thương mại này tiếp tục trượt trên đường băng sau vụ va chạm, động cơ bên trái của nó bốc cháy, phát ra những tia lửa và ngọn lửa kéo theo phía sau. Ảnh: ABC.
Phần còn lại của máy bay A350 sau khi ngọn lửa được dập tắt. Ảnh: Reuters.Việc sơ tán được thực hiện là một kỳ tích
Hành khách và các chuyên gia hàng không đều khen ngợi tốc độ nhanh chóng của cuộc sơ tán. Tsubasa Sawada, 28 tuổi, một hành khách, nói: “Tôi nghe thấy tiếng nổ khoảng 10 phút sau khi chúng tôi và mọi người rời khỏi máy bay. Tôi chỉ có thể gọi đó là một phép màu, chúng tôi có thể đã thiệt mạng nếu chậm trễ.”Ông Paul Hayes, giám đốc về an toàn hàng không tại công ty tư vấn hàng không Ascend by Cirium có trụ sở tại Anh, lưu ý rằng không có vẻ gì có hành khách mang theo hành lý xách tay khi rời máy bay. Sự tuân thủ của hành khách là một yếu tố quan trọng trong việc đảm bảo kết quả tích cực. Phần lớn, nếu không phải tất cả, hành khách đã bỏ lại đồ đạc của họ. Các cơ quan an toàn đã cảnh báo trong nhiều năm rằng việc mang lại máy bay để thu thập hành lý xách tay trong quá trình sơ tán có thể đe dọa tính mạng của hành khách. Ông nói: 'Phi hành đoàn đã hoạt động rất hiệu quả. Điều đó thực sự là một phép màu khi tất cả hành khách đều kịp thời rời khỏi máy bay.”
Lính cứu hỏa đang làm việc với phần còn lại của chiếc Dash-8. Ảnh: Reuters.Phim ghi lại trên chiếc A350 ngay sau va chạm. Mặc dù ban đầu có một ít hỗn loạn, nhưng hầu hết hành khách trên máy bay đều ngồi yên đợi hướng dẫn từ phi hành đoàn, người sau đó yêu cầu họ giữ bình tĩnh. Ngay sau đó, phi hành đoàn nhanh chóng triển khai các cầu trượt bơm hơi khẩn cấp, cho phép hành khách trượt xuống và chạy ra khỏi máy bay cháy đến nơi an toàn. Trong tình huống này, phi hành đoàn mở ba trong số tám cửa thoát hiểm để hành khách thoát ra ngoài. Hệ thống truyền thanh chung của máy bay dường như đã bị tắt trong sự cố, vì vậy họ phải sử dụng loa để liên lạc. Video: ABC.
Ảnh chụp từ trên cao vào ban ngày cho thấy phần còn lại của máy bay A350 bị cháy tại sân bay Haneda vào thứ Tư, ngày 3 tháng 1 năm 2024. Ảnh: CNN.Nguyên nhân của vụ va chạm
Hãng hàng không cạnh tranh của JAL, ANA đã thông báo hủy 110 chuyến bay nội địa tại sân bay Haneda trong ngày hôm đó. Bộ trưởng Giao thông Nhật Bản Saito cho biết nguyên nhân vụ tai nạn vẫn chưa được làm sáng tỏ và các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục điều tra. Dù vậy, các chuyên gia hàng không và an toàn đã đánh giá đây là một tình huống 'bất thường'. Một số dấu hiệu ban đầu cho thấy phi công của chuyến bay JAL đã thực hiện việc hạ cánh một cách đúng đắn. Trong khi đó, phi công của lực lượng bảo vệ bờ biển, người duy nhất sống sót trên chiếc Dash-8, khẳng định anh ta cũng đã được phép cất cánh.Tuy nhiên, dựa trên bản ghi âm các cuộc trò chuyện với tháp điều khiển mới được công bố, thì chiếc máy bay nhỏ này không được phép cất cánh mà chỉ được lệnh dừng chờ ở ngoài đường băng.
Các nhà điều tra đang tiến hành điều tra xác chiếc Dash-8 cùng với các thông tin phụ trợ. Ảnh: Reuters.Bản ghi âm từ các cuộc trò chuyện của nhà chức trách tiết lộ rằng lúc 17h43, chiếc máy bay A350 đã đến địa điểm, và sau đó không có phản hồi từ kiểm soát không lưu, trong khi máy bay của JAL được phép hạ cánh xuống đường băng 34R. Không lâu sau đó, kiểm soát không lưu thông báo rằng chiếc A350 có thể hạ cánh mà không gặp phải vấn đề gì, và phi công trên chiếc A350 cũng đã xác nhận lại hướng dẫn.Đồng thời, máy bay tuần tra Dash-8 (mã hiệu DHC-8-315) của Cảnh sát Biển đã liên lạc với đài không lưu và báo cáo rằng họ đang ở đường lăn C. Kiểm soát viên đã thông báo rằng chiếc Dash-8 sẽ được cất cánh trước và yêu cầu di chuyển đến điểm dừng chờ ở vị trí C5 gần đường băng 34R. Cơ trưởng cũng đã xác nhận lại chỉ dẫn. Lúc 17 giờ 47, chiếc A350 đã hạ cánh và vụ va chạm đã xảy ra.
Trình tự của vụ va chạm trên sân bay Haneda như sau: Khi chiếc A350 của JAL đang tiến lại gần đường băng, nó đã va chạm với máy bay tuần tra hàng hải đang di chuyển ra từ đường lăn C tới đường băng 34R. Chiếc máy bay tuần tra đã phát nổ ngay tại chỗ, trong khi máy bay chở khách tiếp tục di chuyển một đoạn và sau đó bốc cháy. Vụ tai nạn xảy ra tại phần đường băng hướng ra Vịnh Tokyo của sân bay Haneda.Vì vậy, mặc dù chiếc Dash-8 đã được phép cất cánh, nhưng không phải vào thời điểm đó. Lúc đó, chỉ là yêu cầu dừng chờ ở gần đường băng. Việc tự ý di chuyển của máy bay này vào đường băng 34R, không tuân theo yêu cầu chờ, đã gây ra va chạm với chiếc A350 đang hạ cánh tại vị trí đó. Ông Toshiyuki Onuma, phó tổng giám đốc Cục Hàng không Dân dụng Nhật Bản, đã xác nhận điều này. Tóm lại, máy bay đã ở sai vị trí và sai thời điểm.Mặc dù cơ trưởng của Dash-8, Thiếu tá Genki Miyamoto, cho rằng họ đã được phép tiến vào đường băng để cất cánh, nhưng bản ghi âm không ghi lại điều này. Tuy nhiên, trách nhiệm có thể không hoàn toàn thuộc về cơ trưởng vì có thể đây chỉ là sự hiểu lầm về hướng dẫn từ kiểm soát viên không lưu. Các lỗi trong liên lạc là nguyên nhân của nhiều tai nạn hoặc va chạm trên sân bay.Theo Sally Gethin, một chuyên gia hàng không từ Anh, việc máy bay tuần thám không được trang bị bộ phát đáp ADS-B hiện đại có thể là một nguyên nhân khác dẫn đến va chạm. Bộ phát này giúp tăng khả năng nhận diện và xác định vị trí giữa các máy bay. ADS-B được đánh giá là có độ chính xác cao hơn so với hệ thống radar thông thường.Máy bay đang tiến vào đất liền từ Vịnh Tokyo, và theo thống kê, đó là giai đoạn nguy hiểm nhất của một chuyến bay.
Hình ảnh vụ va chạm cho thấy chiếc Dash-8 đột ngột chuyển ra đường băng. Mũi của Dash-8 va vào thân của A350, trong khi cánh của Dash-8 va chạm vào động cơ và thiết bị hạ cánh phía trước của Airbus.Ông đưa ra nhận định: “Có vẻ như phi công của máy bay tuần thám đã đi vào đường băng khi không được phép. Việc xem xét liệu đây là do việc kiểm soát không lưu đưa ra chỉ dẫn sai lầm hay do sự nhầm lẫn của phi công với chỉ dẫn đó vẫn cần phải được xem xét thêm.” Các bản ghi điện đàm cuối cùng xác nhận khả năng thứ hai trong nhận định của ông Bartsch có vẻ đã chính xác.Hơn nữa, từ trong buồng lái của máy bay A350, có lẽ phi công không thể nhìn thấy được chiếc Dash-8 nhỏ hơn nhiều đang chạy ra đường băng. Điều này là do chiếc Dash-8 thấp hơn A350 và vào thời điểm đó, trời đã tối. Đèn trong buồng lái bị phần cánh che khuất khi nhìn từ trên cao do thiết kế của chiếc máy bay tuần tra.Ngoài ra, ông cũng giả định rằng, ngay cả khi phi công của JAL nhìn thấy Dash-8 trước khi va chạm, trọng lượng và vận tốc của máy bay khiến họ không thể bay vòng quanh máy bay nhỏ một cách an toàn để tránh va chạm. Điều này tương tự như khi xảy ra một vụ tai nạn giao thông, lái xe không thể tránh được va chạm dù đã nhìn thấy xe khác vì thời gian và không gian không cho phép.
Lính cứu hỏa đang tiến hành hoạt động cứu hộ trên chiếc máy bay Dash-8 của Lực Lượng Bảo vệ Bờ biển tại Sân bay Quốc tế Haneda ngày 2/1. Chiếc máy bay nhỏ này đã phát nổ ngay sau va chạm, bắn một quả cầu lửa lên bầu trời đêm. Ảnh: Reuters.Giáo sư Bartsch phát biểu: “Chiếc A350 đã cố gắng hạ cánh, nhưng động lượng quá lớn... không thể tránh khỏi tai nạn”.Vụ cháy này cũng là một bài học quan trọng về thân máy bay được làm từ nhựa gia cố kết hợp sợi carbon (CFRP), như A350 và Boeing 787, thay vì nhôm thông thường. Cấu trúc CFRP đã chứng tỏ khả năng chống xâm nhập cao hơn so với cấu trúc nhôm. Dù bị cháy và các sợi carbon trở nên giòn, lớp vỏ CFRP vẫn giữ nguyên vị trí dưới tác động của lửa. Tuy nhiên, vụ va chạm đã chỉ ra rằng mối nguy hiểm của máy bay có cấu trúc CFRP tương đương với máy bay có thân bằng nhôm.
Tàn tích của Dash-8 vào sáng ngày 3/1 không còn nguyên vẹn. Các thi thể của năm đồng đội của Thiếu tá Miyamoto được tìm thấy khi lực lượng cứu hỏa dập tắt đám cháy trên phi cơ.
Một chiếc máy bay Dash-8 của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Nhật Bản.Thủ tướng Fumio Kishida thông báo rằng các nhà chức trách đang làm việc để đảm bảo vụ tai nạn không ảnh hưởng đến việc vận chuyển hàng cứu trợ động đất và bày tỏ sự đau buồn trước cái chết của phi hành đoàn Lực lượng Bảo vệ Bờ biển. Ông Kishida nói: “Đây là điều đáng tiếc khi các thành viên phi hành đoàn đã thực hiện nhiệm vụ của mình với tinh thần sứ mệnh và trách nhiệm cao độ đối với các nạn nhân vùng thảm họa”.Theo [1], [2], [3].
