Tâm linh Đền Đô – Nghĩa trang và đền thờ những vị vua triều Lý

Khu đền thờ 8 vị vua triều Lý là điểm đặc biệt về văn hóa, lịch sử và cả sự linh thiêng ở phường Đình Bảng, Từ Sơn, Bắc Ninh. Mỗi năm, Đền Đô thu hút đông đảo du khách, đặc biệt là vào mùa xuân.

Tâm linh Đền Đô – Nghĩa trang và đền thờ những vị vua triều Lý

“Thứ nhất Cổ Bi, thứ nhì Cổ Loa, thứ ba Cổ Pháp”. Cổ Pháp chính là khu vực Đền Đô, là nơi phát sinh của nhà Lý – một trong những thời kỳ thịnh trị trong lịch sử phong kiến. Có thể nói rằng đây là vùng đất “địa linh nhân kiệt”, vùng đất thiêng.

Đền Đô nằm trên đất mà khi xưa vua Lý Thái Tổ lên ngôi và trở về thăm quê hương. Dân làng Đình Bảng xây dựng ngôi nhà lớn làm nơi đón tiếp vua. Khi vua băng hà, Lý Thái Tông lên ngôi đã chọn ngôi nhà xưa làm nơi thờ tự vua cha, từ đó đền trở thành địa điểm thờ các vị vua nhà Lý.

Đền Đô được xây dựng theo kiến trúc của “kinh đô”, Đền Đô có diện tích 31.250 mét vuông, chia thành 2 khu vực: nội thành và ngoại thành với nhiều công trình như nhà văn chỉ, nhà võ chỉ, hậu cung, nhà tiền tế, nhà thủy đình, hồ bán nguyệt, khu nhà bia, bức chiếu dời đô…

Trải qua hàng thế kỷ, Đền Đô là nơi chứng kiến hiện tượng tự nhiên độc đáo khi dải mây rồng vàng từ phía Hà Nội bay về, tản ra chính thời điểm lễ rước “Linh bài Lý Thái Tổ và Chiếu dời đô ra Thăng Long” diễn ra theo nghi lễ truyền thống.

Cổng vào khu nội thành của đền là Ngũ Long Môn, với hai cánh cổng được khắc năm con rồng. Mỗi khi cổng mở ra, năm con rồng bay lên cao vút. Trung tâm của Đền Đô là khu chính điện, nơi cúng dường vua Lý Thái Tổ với hai con hạc chầu hai bên.

Hai bên cổng chính của khu nội thành Đền Đô, ở bên trái là bức cuốn thư “Chiếu dời đô” của vua Lý Thái Tổ, với chính xác 214 chữ, tương ứng với 214 năm triều vương của 8 vị vua nhà Lý – một sự trùng hợp đầy bất ngờ. Phía bên phải là bài thơ – bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta, “Nam quốc sơn hà” của Lý Thường Kiệt.

Cuốn thư “Chiếu dời đô” có chiều cao 3,5 mét, rộng hơn 8 mét, được làm từ gốm Bát Tràng. Đây là cuốn thư gốm lớn nhất Việt Nam.

Trung tâm của khu nội thành cũng là chính điện. Chính điện bao gồm phương đình với 8 mái, 3 gian rộng lên đến 70 m². Phía sau chính điện là nhà hậu cung, rộng 220 mét vuông, là nơi đặt ngai thờ, bài vị và tượng của 8 vị vua. Bên trong nội thất của đền còn có nhà chuyển bồng, nhà tiền tế, nhà để kiệu thờ, nhà để ngựa thờ.

Khu ngoại thành của Đền Đô bao gồm nhà vuông, nhà chủ tế, nhà kho, nhà khách và đền vua Bà (thờ Lý Chiêu Hoàng). Ở hai bên tả hữu, thờ những quan văn và quan võ nổi tiếng. Nhà văn chỉ ở bên trái khu nội thành, thờ Tô Hiến Thành và Lý Đạo Thành. Nhà võ chỉ ở bên phải khu nội thành, thờ Lê Phụng Hiểu, Lý Thường Kiệt, Đào Cam Mộc.

Về phía đông của đền, có nơi đặt bức “Cổ pháp điện tạo bia”. Bức bia đá cao 190 cm, rộng 103 cm, dày 17 cm, được khắc vào năm 1605. Bức bia hiển thị hình ảnh lưỡng long chầu nguyệt, xung quanh là hình tượng hào quang. Trên lòng bia khắc 35 dòng chữ Hán, xen kẽ là một số chữ Nôm, tổng cộng 1.500 chữ.

Ngay trước cổng đền là nhà thủy đình đặt trên hồ bán nguyệt, với chiều rộng 5 gian, là địa điểm dùng để các quan nhìn thấy màn biểu diễn rối nước. Nhà thủy đình từng được ngân hàng Đông Dương chọn làm hình ảnh in trên tờ giấy bạc năm đồng. Từ năm 2003, nhà nước đã chọn in hình nhà thủy đình lên đồng tiền kim loại 1000 đồng.

Nhằm tưởng nhớ về thời kỳ triều đại của nhà Lý và củng cố đoàn kết trong cộng đồng làng xã, mỗi năm vào ngày 14, 15, 16 tháng 3 âm lịch, Đình Bảng tổ chức hội Đền Đô. Tháng 3 năm 2015, cùng với khu lăng mộ, Đền Đô đã được xếp hạng là Di tích quốc gia đặc biệt.

 Theo Mytour.com

***

Tham khảo: Cẩm nang du lịch Mytour.com