[Tâm Lý] Bạn Đủ Can Đảm Để Dừng Lại Hay Không?

Từ “làm việc” đến “làm người”, tại sao lại có sự chênh lệch lớn như vậy?

Những thứ được gọi là “nhu cầu thiết yếu” của cuộc sống đã che lấp đi trạng thái sống cơ bản mà con người thực sự cần, biến chúng ta thành những cỗ máy làm việc thay vì làm con người. Chúng ta đo giá trị của bản thân bằng cách tổng hợp các trải nghiệm và thành tích đã đạt được. Nhiều người có cha mẹ luôn cố gắng ‘làm đúng’ trước mặt con cái, chỉ hướng dẫn chúng cách để cải thiện bản thân hoặc làm hiệu quả hơn. Bề ngoài có vẻ không có gì sai trong cách dạy dỗ của họ, nhưng thực tế là các đứa trẻ thường cảm thấy chúng được yêu thương vì chúng giỏi và thành công. Nếu không làm tốt, chúng sẽ mất sự che chở và tình yêu.

Nguồn: Unplash

Nhiệm vụ của chúng ta là thực hiện những gì chúng ta tin là đúng, làm cho bản thân tự hào, được yêu quý và thậm chí là được sinh ra để thực hiện. Chúng ta cần một “mệnh lệnh” trên đời này. Hiệu quả công việc tốt đồng nghĩa với sự giỏi giang, xứng đáng được yêu quý và quan trọng với người khác. Nếu chúng ta làm việc tốt, chúng ta sẽ “được gì”. Tôi đã gặp vô số người sống trong vòng xoắn của lo âu vì hiệu quả đó, sợ rằng họ sẽ rời khỏi chuỗi công việc và mất đi giá trị bản thân nếu dừng lại.

Chúng ta không tin rằng mình có thể dừng lại, ở một nơi mà không cần phải cố gắng tiến bước tới một nơi mới; rằng niềm mong muốn được làm, sáng tạo và thực hiện của chúng ta sẽ tự nảy sinh một cách tự nhiên; rằng cuộc sống sẽ tiếp tục diễn ra và chúng ta tự nhiên sẽ là một phần của nó. Chúng ta không được dạy để tin vào bản chất của cuộc sống. Động lực để làm việc và sáng tạo tồn tại bên trong chúng ta, không cần phải bị ép buộc bằng hiệu suất làm việc mới đủ để tránh chúng ta trở nên không có giá trị và thất bại. 

Liên kết giá trị bản thân và sự tồn tại với việc không ngừng làm việc khiến chúng ta sợ hãi, lo lắng khi không đạt được kết quả hoặc chệch khỏi hướng đi tiến lên, không chắc chắn về tương lai nếu chỉ thả lỏng một chút. Trong thế giới hiện đại, cuộc sống được coi như là một loạt công việc, một quá trình khiến mọi thứ diễn ra thông qua việc không ngừng vận hành cánh quạt kinh nghiệm. Cuộc sống chỉ đơn giản là một hành trình tích lũy kinh nghiệm. Cuộc sống là nơi chúng ta phải làm gì đó, như được thể hiện qua câu hỏi: “Chúng ta sẽ làm gì trong cuộc đời này?” Như vậy, làm việc là cách chúng ta cảm nhận được sự tồn tại. Ngược lại, sự yên bình - không cần phải đến bất kỳ đâu, không cần phải hoàn thành bất kỳ công việc nào, không cần phải đạt được kết quả tốt được xem là trống rỗng, khiến chúng ta không trải nghiệm được cuộc sống. Cách chúng ta học được điều đó làm cho chúng ta trở nên giống nhau. Không làm gì cả, cánh quạt sẽ dừng lại và chúng ta cũng coi như dừng tồn tại.

Chúng ta sống như những con người làm việc vì chúng ta không biết rằng việc làm là một trải nghiệm. Chúng ta không được dạy rằng việc hiện diện, tồn tại của mình cũng là một mục tiêu, rằng chính bản thân mình đã có giá trị và chứa đựng sự sống động của các giác quan.

Từ khi còn nhỏ, chúng ta được dạy rằng bộ não là trung tâm của sự sống, nơi tạo ra các hành động, nơi điều khiển cuộc sống của mỗi người. Chúng ta tôn vinh bộ não là bộ phận quan trọng nhất; trong khi đó, thân thể chỉ là một công cụ thực hiện nhiệm vụ. Nếu chỉ tập trung vào hoạt động trí óc, chúng ta sử dụng thân thể như một công cụ phụ, để thực hiện các công việc như vận động, bổ sung thêm vào việc làm tốt, xây dựng giá trị bản thân. Thân thể chỉ là một thực thể mang lại cảm giác hạnh phúc hoặc đau đớn. Thân thể chỉ được nhớ đến khi gặp phải các vấn đề như bị bệnh, bị thương và lão hóa.

Nhưng vấn đề nằm ở việc khi chúng ta coi thân thể là không quan trọng và không để ý tới nó, chỉ chú ý khi cần thiết, chúng ta đang cắt đứt mối liên kết với giá trị bản thân của mình. Mất kết nối với thân thể, chúng ta cũng mất đi ý thức về sự tồn tại của mình. Chúng ta không nhận ra rằng vấn đề cơ bản không phải là những gì chúng ta làm, mà là những gì chúng ta thực sự là. Thông qua thân thể, chúng ta mới có thể trực tiếp trải nghiệm cảm giác về sự toàn vẹn của chính mình, và biết rằng bản thân đã là tất cả những gì mình cần và phải có.

Khi chúng ta tập trung vào thân thể, không suy nghĩ, không cố gắng thực hiện điều gì theo lý trí nữa, chúng ta sẽ ngay lập tức cảm nhận được một cảm giác thực sự. Bên trong thân thể, chúng ta tìm thấy sự sống, một năng lượng, một sức mạnh tự nhiên tự diễn biến, không cần phải cố gắng, kiểm soát hoặc chịu áp lực nào. Thông qua thiền, việc rèn luyện cơ thể hoặc đơn giản là khám phá thân thể của mình, chúng ta có thể cảm nhận được hơi thở và cảm giác rằng thân thể đang tự vận hành năng lượng đó. Hành động như vậy tạo ra niềm tin rằng trong chúng ta có một sức mạnh tự nhiên, lớn hơn tất cả, sinh ra và bao trùm chúng ta.

Kết nối với cơ thể và cảm nhận những gì đang diễn ra bên trong, trải nghiệm sự hiện hữu của bản thân thay vì tạo ra những câu chuyện mới là một sự lựa chọn dũng cảm và thông thái.

Người ta thường lo lắng khi tâm trí ngưng hoạt động, nhưng họ không biết rằng điều mà họ sẽ khám phá trong cơ thể khi để cho mọi ý nghĩ tự do trôi chảy chính là bản thân họ đang tồn tại trên thế gian này.

Khi trải qua những cảm xúc của cơ thể, không cần phải dùng ý chí để quan sát mà thay vào đó, hãy trực tiếp cảm nhận từ bên trong, chúng ta sẽ thấy cuộc sống đang diễn ra ngay tại thời điểm đó, không cần tạo ra bất kỳ ảnh hưởng nào. Thực ra, chúng ta không cần phải chạy đua để tạo ra cuộc sống khi chỉ cần tĩnh lặng và cảm nhận, chúng ta đã có thể cảm nhận được sự trọn vẹn và giá trị tồn tại, không cần tìm kiếm, không cần tạo ra, không cần cố gắng và hoàn toàn không liên quan đến thành tựu. Đó là món quà của cuộc sống.