[Tâm Lý] Bí Mật Của Tình Yêu Trong Não Bạn

Tình Yêu đã Làm Rung Động Biết Bao Tâm Hồn, Nhưng Tại Sao Thế?

'Tình yêu, một Cảm Xúc Mạnh Mẽ, Có Thể Thay Đổi Theo Thời Gian' - Heidi Moawad, BS, Phó Tổng Biên Tập của Thần Kinh Học và Giáo Sư Lâm Sàng Trợ Lý tại Đại Học Case Western Reserve, Phân Tích.

“Ví Dụ, Tình Yêu Mẫu Tử Thường Được Nhu Cầu Sự Bảo Vệ. Khi Mối Quan Hệ Lãng Mạn Phát Triển, Sự Bảo Vệ và Bao Bọc Sẽ Trở Nên Rõ Ràng. Nhưng Mối Quan Hệ Thường Không Bắt Đầu Như Thế.”

Yêu Là Một Cuộc Phiêu Lưu Đầy Sôi Động và Cảm Xúc, Nhưng Trong Não Bạn, Điều Gì Đang Xảy Ra? Não Bạn Như Đã Chuyển Đến Chế Độ Nghỉ Mát Mà Không Báo Trước. Lý Trí và Logic Thường Bị Loại Bỏ, và Bạn Đầy Ắp Những Cảnh Lãng Mạn Như Trong Các Bộ Phim Disney Hoặc Phim Lãng Mạn Những Năm 90.

Những Cảm Xúc Này Là Phần Của Khoa Học Thần Kinh Về Tình Yêu. Các Chất Hóa Học Trong Não Có Thể Khiến Bạn Cảm Thấy Như Trời Đang Hạnh Phúc Nhất.

Những Khu Vực Trong Não Liên Quan Đến Tình Yêu

Dù Có Những Gì Nói Về Tình Yêu, Tình Yêu Vẫn Sinh Từ Trái Tim. Viết Về Những Gì Đang Xảy Ra Ở Khu Vực VTA (khu vực đầu gối bên dưới) Trong Não Bộ Có Thể Nghe Hơi Kém Trữ Tình.

Trước Hết, Tình Yêu Không Phải Chỉ Là Một Cảm Xúc Đơn Lẻ. Nó Bao Gồm Nhiều Loại Cảm Xúc Khác Nhau, Bao Gồm Sự Hấp Dẫn Thể Xác, Lãng Mạn, Và Tình Cảm. Nhưng Tình Yêu Là Gì? Câu Hỏi Đã Được Đặt Ra Bởi Nhiều Triết Gia, Nhà Thơ Và Nhạc Sĩ - Và Không Ngoại Lệ, Các Nhà Khoa Học Cũng Đang Cố Gắng Trả Lời Nó.

Không Ngạc Nhiên Khi Có Nhiều Giả Thuyết Về Tình Yêu, Nhưng Có Một Giải Thích Nổi Tiếng Về Việc Tạo Nên Tình Yêu, Liên Quan Đến Dục Vọng, Sự Hấp Dẫn Và Sự Gắn Bó. Theo Các Nhà Nghiên Cứu, Mỗi Tính Chất Lại Liên Quan Đến Một Phần Khác Nhau Trong Não Bộ.

'Mỗi Loại Động Lực Được Điều Hòa Bởi Các Khu Vực Não Khác Nhau - Vùng Thùy Trán (trán) Liên Quan Đến Khía Cạnh Xã Hội Của Tình Yêu Nam Nữ Và Khu Vực VTA (đầu gối dưới) Liên Quan Đến Cảm Giác Bị Thu Hút Và Nhận Được Phản Hồi Tích Cực Từ Người Mà Bạn Đang Hút Hồn Cũng Bị Hút Hồn Bởi Bạn' Moawad Nói.

Các Vùng Não Liên Quan Đến Sự Ham Muốn Và Đam Mê

Cảm Giác Ham Muốn Xuất Phát Từ Khu Vực Dưới Đồi (thalamus) Của Não. Phần Nhỏ Như Hạt Hạnh Nhân Này Nằm Ngay Phía Trên Thân Não, Nó Kết Nối Với Các Nhu Cầu Và Mong Muốn Cơ Bản Như Đói Và Khát, Nó Cũng Liên Quan Đến Việc Kiểm Soát Các Cơ Chế Tự Động Trong Cơ Thể Như Nhiệt Độ, Huyết Áp Và Chu Kỳ Giấc Ngủ.

Và, Phần Nhỏ Như Hạt Hạnh Nhân Này Giúp Bạn Điều Chỉnh Ham Muốn Tình Dục. Nó Kích Thích Sự Giải Phóng Các Hormone Làm Tăng Ham Muốn Tình Dục.

Các Vùng Não Liên Quan Đến Sự Hấp Dẫn Và Lãng Mạn

Khi Nói Đến Hấp Dẫn Và Lãng Mạn, Có Hai Vùng Cụ Thể Trong Não Đóng Vai Trò Chính: VTA (khu vực đầu gối bên dưới) Và Nhân Não (hạt nhân ghi). Cả Hai Vùng Này Đều Đóng Vai Trò Thiết Yếu Trong Hệ Thống Khen Thưởng Của Não Bộ. Hệ Thống Này Cung Cấp Dopamine, Một Chất Dẫn Truyền Thần Kinh Tạo Ra Cảm Giác Phấn Khích Và Vui Sướng.

Đó Là Lý Do Tại Sao Trong Giai Đoạn Đầu Của Tình Yêu Sẽ Rất Hồi Hộp Và Ly Kỳ, Đôi Khi Còn Gây Nghiện. Điều Bình Thường Nếu Bạn Không Thể Ngừng Nghĩ Về Đối Phương Và Luôn Muốn Được Bên Họ.

Vùng Não Liên Quan Đến Sự Gắn Bó

Tình Yêu Không Chỉ Là Về Sự Hấp Dẫn Và Lãng Mạn - Nó Cũng Liên Quan Đến Sự Gắn Bó, Tình Cảm Và Cam Kết, Điều Thú Vị Là Nó Cũng Bị Ảnh Hưởng Nặng Nề Bởi Khu Vực Dưới Đồi 

Đó Là Vì Khu Vực Này Của Não Đóng Vai Trò Trong Việc Kích Thích Chất Hóa Học Giúp Nuôi Dưỡng Sự Tin Tưởng Và Gắn Kết Tình Cảm.

Các Bộ Phận Khác Trong Não Liên Quan Đến Tình Yêu

Các Phần Khác Trong Não Cũng Đóng Góp Vào Việc Chúng Ta Trải Nghiệm Tình Yêu - Nghe Cũng Hợp Lý Đấy Chứ, Tình Yêu Là Một Thứ Rộng Lớn Mà! Ví Dụ, Amygdala (Hạch Hạnh Nhân) Giúp Xử Lý Những Cảm Xúc Chúng Ta Trải Qua. Điều Này Thực Sự Quan Trọng Vì Nó Có Thể Tạo Nên Những Liên Tưởng Mạnh Mẽ Chúng Ta Phát Triển Trong Giai Đoạn Đầu Của Yêu Đương.

Khi Bạn Yêu Ai Đó, Phần Não Này Sẽ Có Tendency Hoạt Động Chậm Lại. Nó Có Thể Giải Thích Tại Sao Người Ta Lại Bỏ Qua Các Cảnh Báo Và Đưa Ra Phán Đoán Thiếu Kiên Nhẫn, Đặc Biệt Là Trong Những Ngày Đầu Yêu Đương.

Chất Dẫn Truyền Thần Kinh: Sự Gia Hoá Học Của Tình Yêu

Trong Những Ngày Đầu Yêu Đương, Tình Yêu Có Thể Như Một Cơn Lốc Cảm Xúc. Chúng Ta Có Thể Thấy Thế Giới Qua Lăng Kính Màu Hồng (Đó Là Lý Do Tại Sao Bạn Lại Không Nhìn Thấy Các Cảnh Báo Đấy) Và Cảm Giác Hưng Phấn Điều Khiển Mọi Thứ - NHƯNG Có Một Lý Do Tại Sao Mọi Thứ Lại Trở Nên Như Vậy.

Khi Bạn Yêu, Các Cảm Xúc Sẽ Kích Thích Giải Phóng Các Chất Hóa Học Như Oxytocin, Vasopressin Và Dopamine. Các Hóa Chất Có Liên Quan Cụ Thể Đến Các Giai Đoạn Khác Nhau Của Tình Yêu.

Testosterone Và Estrogen Chính Là Động Lực Của Ham Muốn

Trong Giai Đoạn Bắt Đầu, Bạn Thường Đặt Ra Câu Hỏi: Điều Này Là Tình Yêu Hay Dục Vọng? Nó Sẽ Mất Một Chút Thời Gian Để Tìm Hiểu, Nhưng Ham Muốn Luôn Xuất Hiện Khi Ta Thực Sự Yêu Ai Đó.

Dục Vọng Liên Quan Đến Ham Muốn Khoái Lạc Và Thỏa Mãn Tình Dục. Đó Là Cơ Sở Tiến Hóa Cho Nhu Cầu Sinh Sản Của Chúng Ta, Đó Cũng Là Lý Do Sao, Ngoài Những Nhu Cầu Cơ Bản Khác, Vùng Dưới Đồi Có Liên Quan Nhiều Đến Khía Cạnh Này Của Tình Yêu.

Vùng Dưới Đồi Kích Thích Tinh Hoàn Và Buồng Trứng Giải Phóng Hormone Giới Tính Testosterone Và Estrogen. Cả Hai Đều Đóng Vai Trò Thúc Đẩy Cảm Giác Đam Mê Và Ham Muốn.

Dopamine, Norepineprine, Và Serotonin Tặng Thưởng Tình Yêu

Sự Thu Hút Có Liên Quan Trực Tiếp Đến Hệ Thống Khen Thưởng Của Não Bộ, Liên Quan Đến Các Chất Hóa Học Trong Não Như Dopamine, Norepinephrine Và Serotonin. Dopamine Chính Là Cảm Giác “Feel-Good” Bởi Vì Nó Cho Chúng Ta Được Trải Nghiệm Cảm Giác Vui Vẻ. Norepinephrine Khi Được Giải Phóng Sẽ Khiến Chúng Ta Cảm Thấy Hưng Phấn Và Góp Phần Khiến Chúng Ta Cảm Thấy Choáng Váng, Phấn Khích Trong Giai Đoạn Đầu Yêu Đương. Nhưng Với Neurochemical Thì Khác, Nó Khơi Dậy Cảm Giác Lo Âu.

Trong Khi Bộ Não Bận Đang Trải Qua Một Đợt Sóng Tràn Của Các Chất Gọi Là 'Hóa Học Tình Yêu' Này Thì Chất Dẫn Truyền Thần Kinh Quan Trọng Gọi Là Serotonin Đồng Thời Bị Sụt Giảm. Bạn Có Thể Đã Quá Quen Thuộc Với Vai Trò Của Chất Serotonin Trong Tâm Trạng Con Người - Nhưng Ngoài Ra Nó Cũng Liên Quan Những Suy Nghĩ Xâm Phạm (Intrusive Thoughts) Và Lo Âu.

Mức Độ Hóa Chất Serotonin Thấp Có Liên Quan Đến Việc Gia Tăng Lo Lắng Và Rối Loạn Ám Ảnh Cưỡng Chế.

Oxytocin Và Vasopressin Gia Tăng Sự Gắn Bó 

Trong Một Mối Quan Hệ, Cảm Xúc Phấn Khích Đến Mức Choáng Váng Của Tình Yêu Giai Đoạn Ban Đầu Sẽ Được Làm Dịu Lại Bằng Sự Cam Kết Và Gắn Bó Mật Thiết. Điều Này Ảnh Hưởng Bởi Sự Thay Đổi Các Chất Hóa Học Được Giải Phóng Trong Não Của Bạn. Dopamine Và Norepinephrine Bắt Đầu Giảm, Và Hai Hormone Khác Chiếm Vị Trí Trung Tâm: Oxytocin Và Vasopressin

Oxytocin

Vasopressin

“Tình Yêu Lãng Mạn Đôi Khi Sẽ Mang Tính Phụ Thuộc Vào Tinh Thần Ủng Hộ Xã Hội— Nghĩa Là Khi Người Ta Xem Xét Có Nên Bắt Đầu Một Mối Quan Hệ Lãng Mạn Với Một Người Cụ Thể Thì Họ Sẽ Nhìn Xem Rằng Người Này Có Được Chấp Nhận Hoặc Ngưỡng Mộ Trong Xã Hội Hay Không'

Khi Mối Quan Hệ Tiến Triển, Những Quá Trình Đánh Giá Xã Hội Sẽ Ngày Càng Trở Nên Quan Trọng Trong Trải Nghiệm Tình Yêu. 

Các Nhà Nghiên Cứu Cũng Đề Cập Rằng, Sự Tương Tác Giữa Vasopressin Và Oxytocin Giúp Duy Trì Sự Lãng Mạn Trong Tình Yêu, Đó Cũng Là Lý Do Vì Sao Nó Lại Quan Trọng Trong Các Mối Quan Hệ Lâu Dài.

Các Thay Đổi Trong Cảm Xúc Và Hành Vi: Sự Ảnh Hưởng Của Tình Yêu

Rơi Vào Lưới Tình Có Thể Cảm Thấy Như Đang Đi Một Chuyến Tàu Lượn Siêu Tốc Của Cảm Xúc, Như Ngay Khi Bạn Vừa Đi Qua Những Nốt Cao Của Cảm Xúc Thì Theo Ngay Sau Đó Những Cú Rơi Đầy Bất Ngờ. Không Phải Ai Cũng Trải Nghiệm Nhưng Thay Đổi Hành Vi Và Cảm Xúc Giống Nhau Nhưng Khi Con Người Có Cảm Tình Với Một Ai Đó, Họ Sẽ Thường Trải Nghiệm Những Điều Sau:

• Hạnh Phúc Và Hưng Phấn: Trong Giai Đoạn Đầu Của Yêu Đương, Tình Yêu Có Thể Là Một Cảm Giác Đỉnh Cao Của Cuộc Đời. Đó Có Thể Là Khoảng Thời Gian Hưng Phấn Và Hạnh Phúc Mãnh Liệt Nhất Bạn Từng Trải Qua.

• Cảm Xúc Mãnh Liệt: Cảm Xúc Của Bạn Có Thể Trở Nên Mãnh Liệt Và Sâu Lắng Hơn Bao Giờ Hết. Điều Này Bao Gồm Những Cảm Xúc Tính Cực Như Tình Cảm Và Dục Vọng, Nhưng Nó Cũng Có Những Cảm Xúc Tiêu Cực Như Lo Âu Và Ghen Tuông.

• Thay Đổi Về Các Ưu Tiên: Chúng Ta Thường Trải Qua Rất Nhiều Sự Thay Đổi Về Các Ưu Tiên Và Cam Kết Trong Cuộc Sống, Đặc Biệt Là Trong Giai Đoạn Đầu Của Một Mối Quan Hệ. Điều Này Có Thể Giúp Tăng Cường Kết Nối Của Bạn Với Người Bạn Đời Mới, Nhưng Đôi Khi Nó Có Thể Gây Tổn Hại Đến Người Khác Và Tổn Hại Trách Nhiệm Trong Cuộc Sống Của Bạn.

Khi Ta Nghĩ Tình Yêu Là Tích Cực Thì Thực Ra Nó Không Phải Lúc Nào Cũng Hồng Phấn Và Rực Rỡ. Tình Yêu Cũng Có Thể Tăm Tối, Như Các Cảm Xúc Như Đau Đớn, Ghen Tuông, Sự Vô Lý Và Các Cảm Xúc Đầy Thử Thách Khác

Lượng Dopamine Dồn Dập Khiến Chúng Ta Yêu Ai Đó Điên Cuồng Nhưng Nó Cũng Có Thể Khiến Ta Cảm Thấy Chán Nản Khi Chia Tay. Như Người Ta Vẫn Nói, Tất Cả Chúng Ta Đều Là Những Kẻ Ngốc Trong Tình Yêu, Điều Này Một Phần Có Thể Đổ Lỗi Cho Sự Suy Giảm Hoạt Động Ở Các Vùng Não Liên Quan Đến Khả Năng Suy Nghĩ Lý Trí Và Tự Nhận Thức.

Di Sản Của Tình Yêu: Các Hiệu Ứng Lâu Dài Lên Não Và Mối Quan Hệ 

Những Biến Đổi Trong Não Khi Chúng Ta Yêu Không Chỉ Là Tác Động Tạm Thời. Trải Nghiệm Của Tình Yêu, Đặc Biệt Là Tình Yêu Lãng Mạn, Có Thể Có Tác Động Mạnh Mẽ Lâu Dài Đến Não Bộ.

• Liên Kết Mạnh Mẽ Hơn: Những Biến Đổi Hóa Học Mà Chúng Ta Trải Qua Khi Yêu Sẽ Thúc Đẩy Sự Gắn Kết Và Những Biến Đổi Đó Có Thể Giúp Não Hòa Hợp Hơn Với Những Người Quan Trọng Nhất Trong Đời.

• Cải Thiện Khả Năng Phản Hồi: Chúng Ta Cũng Có Thể Trải Qua Một Số Biến Đổi Trong Đường Dẫn Truyền Thần Kinh Của Não, Thiết Lập Lại Một Số Liên Kết Và Củng Cố Những Liên Kết Khác. Những Biến Đổi Như Vậy Có Thể Giúp Chúng Ta Kết Nối Sâu Với Nhu Cầu Của Những Người Chúng Ta Yêu Thương Và Cải Thiện Khả Năng Gắn Kết Với Họ Trong Những Năm Tới. 

• Tăng Sự Hài Lòng: Những Biến Đổi Trong Hệ Thống Khen Thưởng Của Não Có Nghĩa Là Mối Quan Hệ Của Chúng Ta Với Những Người Chúng Ta Yêu Mang Lại Động Lực Và Niềm Vui Cho Cuộc Sống. Điều Này Có Thể Giúp Ta Cảm Thấy Hài Lòng Hơn Trong Các Mối Quan Hệ Lâu Dài.

• Khả Năng Phục Hồi Sau Căng Thẳng Cao Hơn: Nó Giúp Mọi Người Đối Phó Với Căng Thẳng Hiệu Quả Hơn, Thúc Đẩy Khả Năng Tự Phục Hồi Cao Hơn Khi Đối Mặt Với Những Thách Thức Trong Cuộc Sống

Mỗi Mối Quan Hệ Đều Khác Nhau Và Trải Nghiệm Của Bạn Với Tình Yêu Có Thể Khác Nhau Tùy Thuộc Vào Bản Chất Và Chất Lượng Mối Quan Hệ Của Bạn. Tuy Nhiên, Các Mối Quan Hệ Lành Mạnh, Lâu Dài Đã Được Chứng Minh Là Có Nhiều Tác Động Tích Cực Đến Sức Khỏe.

Góc Nhìn Rộng Về Tình Yêu Và Khoa Học Thần Kinh

Nó Có Thể Không Lãng Mạn Cho Lắm, Như Chính Các Nhân Tố Như Các Chất Dẫn Truyền Thần Kinh, Hormones Và Vùng Dưới Đồi (Cùng Với Các Vùng Khác Trong Não Của Bạn) Lại Là Trái Tim Của Các Câu Chuyện Tình Yêu

Dopamine - “Feel-Good” Hormone Tạo Ra Các Cảm Xúc Như Hưng Phấn Và Hạnh Phúc - Không Thể Phủ Nhận Là Ngôi Sao Của Màn Kịch, Nhưng Tình Yêu Không Phải Là Vở Kịch Chỉ Có Một Vai . Các Hóa Chất Khác Cũng Đóng Một Vai Trong Đó, Bao Gồm Oxytocin, Serotonin, Estrogen Và Testosterone.

Điều Quan Trọng Là Phải Nhận Ra Rằng Mặc Dù Tình Yêu Có Thể Có Nhiều Kiểu Khác Nhau, Nhưng Nghiên Cứu Cũng Đã Chỉ Ra Rằng Các Dạng Tình Yêu Có Thể Có Chung Các Cơ Chế Sinh Học Thần Kinh Cơ Bản. Ví Dụ, Một Nghiên Cứu Cho Thấy Tình Mẫu Tử Và Tình Yêu Nồng Nàn Đều Làm Tăng Hoạt Động Ở Vùng Thuỳ Trán.

Khi Chúng Ta Yêu Một Ai Đó, Các Vùng Não Chính Sẽ Sáng Lên Như Đường Chân Trời Của Một Thành Phố Sầm Uất Vào Ban Đêm. VTA Tràn Ngập Dopamine Trong Não. Hệ Thống Khen Thưởng Của Não Bắt Đầu Hoạt Động Hết Công Suất, Xử Lý Những Cảm Giác Này Và Liên Kết Niềm Đam Mê Dâng Trào Với Những Cảm Xúc Phức Tạp Khác Như Sự Gắn Bó Và Đồng Cảm. Đó Là Lý Do Tại Sao Bạn Có Thể Cảm Thấy Nghiện Cái Người Đặc Biệt Mà Bạn Không Thể Dừng Nghĩ Đó

Dù tình yêu không thực sự bắt nguồn từ trái tim, nhưng bạn có thể cảm thấy an ủi khi biết rằng câu chuyện tình yêu của bạn được viết bằng hóa chất và chức năng của một thứ phức tạp hơn nhiều - não của bạn.

-- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- --

Dịch giả: Bùi Linh

Nguồn ảnh: Google

Link bài gốc: https://www.verywellmind.com/what-happens-in-your-brain-when-you-fall-in-love-7971808