Buzz
Dù cho tôi có sàng lọc dữ liệu mạng xã hội hay hồ sơ hẹn hò của mình đến đâu, dường như không một ngày nào tôi không bắt gặp cụm từ 'good vibes only' kèm theo mỗi bức ảnh của một hoặc nhiều người mỉm cười trên điện thoại di động. Tôi luôn cảm thấy không thoải mái mỗi khi nhìn thấy cụm từ này - một phần vì nó nghe thực sự khó chịu và một phần vì tôi cảm thấy áy náy vì từng là một trong những con người tiêu cực đó.
Chắc chắn rồi, lòng biết ơn và tư duy tích cực có thể ảnh hưởng tích cực đến cuộc sống của mỗi người, điều này đã được nhiều nghiên cứu khác nhau chứng minh. Khi tôi viết cuốn 'Làm Thế Nào Để Khỏe Mạnh', một cuốn sổ tay sức khỏe chứa đựng nhiều tư liệu miễn phí để giúp những người mắc bệnh cải thiện tình hình sức khỏe của họ, tôi đã tham khảo vô số nghiên cứu về cách tư duy tích cực có thể mang lại những kết quả tích cực cho sức khỏe, và từ đó tôi đã bổ sung nhiều chương về cách thực hành lòng biết ơn đơn giản và các bài tập tư duy tích cực cho độc giả của mình trong cuốn sách.
Hành trình chữa bệnh mãn tính kéo dài 5 năm của tôi đã chịu sự ảnh hưởng nghiêm trọng từ sự thay đổi trong tư duy của bản thân. Việc tôi chuyển từ tư duy tức giận về việc mắc bệnh sang tư duy hy vọng và lòng biết ơn vì có cơ hội thay đổi cuộc sống đã là bước ngoặt lớn trong quá trình phục hồi của tôi. Vì vậy, tôi tiếp tục nuôi dưỡng tư duy đó suốt nhiều năm sau khi bình phục mà không quan tâm đến sự phân biệt ranh giới giữa việc thay đổi tư duy để cải thiện sức khỏe và không có sự đồng cảm với khó khăn của người khác.
Trong những năm gần đây, có thể thấy rằng lòng biết ơn và tư duy tích cực đang trở nên quá phổ biến. Trên thực tế, quá nhiều tư duy tích cực có thể dẫn đến những thói quen tiêu cực độc hại, gây ra tác động tiêu cực đến tâm lý của chúng ta. Điều quan trọng là chúng ta cần chấp nhận cảm xúc thật của chính mình và của người khác. Vậy điều này có ý nghĩa gì, và chúng ta cần phải thay đổi như thế nào? Hãy cùng nhau tiếp tục đọc để tìm hiểu nhé.
Thái độ tích cực độc hại là gì?
Nguồn ảnh: wellable.com
“Tích cực độc hại là hành động duy trì tư duy tích cực thậm chí trong những tình huống không phù hợp.”
Theo quan điểm của bác sĩ, chuyên gia kinh doanh và giám đốc y tế tại tổ chức Real Nina Vasan: “Thái độ này có thể khiến bạn từ chối nhận ra cảm xúc thực của chính mình hoặc của người khác.”
Mặc dù tư duy tích cực nói chung là một cách tiếp cận tích cực với cuộc sống, nhưng tư duy tích cực độc hại lại không như vậy. Đó là hành động từ chối mọi thứ tiêu cực đang diễn ra xung quanh, và có thể khiến cho những người xung quanh cảm thấy tồi tệ vì đã có những cảm xúc thực của một con người. Janika Veasley, một chuyên gia về trị liệu và quan hệ, giải thích: “Thái độ này bắt nguồn từ sự khó chịu của một người đối với những cảm xúc bị xem là tiêu cực.”
Cụm từ “Chỉ mang lại tia sáng” là một ví dụ về thái độ tích cực độc hại, nhưng ngoài ra còn nhiều câu nói khác thể hiện rõ tư duy độc hại này. Theo bác sĩ Vasan: “Một người có tư duy tích cực độc hại thường sẽ nói những câu như “mọi vấn đề đều có mặt tích cực của nó” hoặc “hãy nhìn vào mặt tích cực của vấn đề” khi một người bạn chia sẻ với họ những khó khăn mà họ đang gặp phải.”
Làm thế nào để chấp nhận cảm xúc?
“Chấp nhận cảm xúc là hành động cho phép người khác biểu hiện cảm xúc thật của họ và thừa nhận rằng việc có những cảm xúc tiêu cực là hoàn toàn bình thường và cũng không kém phần quan trọng.”
Chấp nhận cảm xúc thật là hoàn toàn ngược lại với thái độ tích cực độc hại. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc khuyến khích suy nghĩ tiêu cực.
Chuyên gia trị liệu Veasley đã nói: “Chấp nhận cảm xúc là khi bạn dành thời gian để nhận biết, thấu hiểu và chấp nhận những cảm xúc và suy nghĩ của người khác.” Bà cũng đã nói rằng tích cực độc hại là hành động từ chối chấp nhận cảm xúc thật bởi nó phủ nhận sự thật của một con người trong cuộc sống. Bác sĩ Vasan nói rằng đối với thái độ tích cực độc hại, những cảm xúc như buồn bã hay tức giận đều bị coi thường.
Chấp nhận cảm xúc cũng là khái niệm bao gồm việc hiểu rằng không có cảm xúc nào tồn tại mãi mãi. Nếu xảy ra điều gì đó tồi tệ trong cuộc sống, bạn sẽ dần vượt qua những cảm xúc liên quan. Tất nhiên, điều này không thể xảy ra nếu bạn không cho phép mình cảm nhận mọi cảm xúc của chính mình. Hành động chấp nhận cảm xúc sẽ giúp bạn trải qua những cảm xúc thật và chấp nhận chúng cho đến khi bạn cảm thấy đã đến lúc tiếp tục tiến lên phía trước. Chỉ khi bạn thật sự chân thành với bản thân mình, bạn mới có thể tiếp tục cuộc sống một cách bình thường.
Vì sao chúng ta lại đặt quá nhiều niềm tin vào tích cực như vậy?
Thậm chí với những người chưa từng nghe về thái độ tích cực độc hại, nó cũng đã hiện hữu trong tiềm thức của họ trong thời kỳ đại dịch COVID-19 khi nhiều người liên tục cảm thấy mệt mỏi và buồn chán. Thái độ này thường biểu hiện qua những lời khuyên hãy quên đi dịch COVID-19 và tận hưởng cuộc sống thay vì buồn bã khi phải đối mặt với những mất mát hoặc căng thẳng vì căn bệnh này. Bác sĩ Vasan đã lưu ý rằng số người thể hiện thái độ tích cực độc hại đã tăng nhanh chóng đồng thời với sự lan rộng của đại dịch COVID-19.
Tư duy tích cực này đã tồn tại từ lâu: từ những năm 1960, cụm từ “good vibrations” đã trở nên phổ biến qua nhóm nhạc Beach Boys. Nhưng chỉ khi mạng xã hội trỗi dậy, trào lưu “good vibes only” mới xuất hiện, với trọng tâm là ý niệm về “biểu hiện ý chí”.
Biểu hiện ý chí là khái niệm rằng bạn có thể biến ước mơ của mình thành hiện thực bằng cách liên tục suy nghĩ tích cực về chúng và mong muốn chúng trở thành sự thật.
Đây chính là thông điệp của “Luật hấp dẫn”, mặc dù nó đã gây ra nhiều tranh cãi vì không xem xét đến những người sinh ra trong hoàn cảnh khó khăn hoặc có cuộc sống vượt quá khả năng để thay đổi. Vì nhiều người không thể thoát khỏi tình trạng nghèo đói, khái niệm biểu hiện ý chí thường được cho là chỉ dành riêng cho những người giàu có.
Mạng xã hội càng củng cố niềm tin vào biểu hiện ý chí thông qua những “good vibes” qua hình ảnh của những người thành công (thường là người da trắng) tại những địa điểm như bãi biển nghỉ dưỡng hoặc các cửa hàng sang trọng. Chuyên gia Veasley lưu ý rằng: “Do tính chất phiến diện của mạng xã hội, chúng ta thường chỉ thấy kết quả mà không nhìn thấy quá trình hoặc những điều phải hy sinh để biểu hiện ý chí. Mô tả về biểu hiện này đã bỏ qua phần trung gian của quá trình thay đổi niềm tin.”
Thực hành chấp nhận cảm xúc
Nguồn ảnh: lawsonpsychology.com.au
Thái độ tích cực độc hại thực sự không mang lại lợi ích gì cho bản thân chúng ta hoặc cho những người xung quanh. Nó chỉ khiến chúng ta tập trung vào những điều tích cực, và do đó làm chúng ta không đối mặt với những cảm xúc mà chúng ta cần phải vượt qua. Thực hành chấp nhận cảm xúc thật sự của bản thân là lựa chọn tốt hơn cho bạn và những người thân yêu, và may mắn thay, điều này không đòi hỏi nhiều công sức.
Bước 1: Hãy dừng lại và suy ngẫm
Khi có ai đó kể về một tình huống khó khăn mà họ đang gặp phải, hoặc khi bạn đang nghe về một tin xấu, bản năng của bạn thúc đẩy bạn phản ứng ngay lập tức. Chúng ta luôn có mong muốn bản năng làm dịu đi những người chúng ta quan tâm, nên những câu như “mọi chuyện sẽ ổn thôi” hoặc “sau cơn mưa trời lại sáng” thường tự nảy ra từ miệng chúng ta.
Tuy nhiên, có lẽ đó không phải là điều mà người khác muốn nghe, nên bạn nên im lặng một chút trước khi phản ứng. Bác sĩ Vasan đề xuất rằng bạn nên dừng lại và suy ngẫm trước khi đưa ra bất kỳ phản hồi nào.
“Trước khi đáp lại một tin xấu hoặc một tình huống khó khăn mà một người bạn đang gặp phải, hãy dành thời gian để lắng nghe họ. Hãy mở lòng với chính mình và nhớ rằng những cảm xúc mà bạn đang trải qua là hoàn toàn bình thường.”
Theo chuyên gia Veasley: “Bước quan trọng nhất là khi bạn bắt đầu chấp nhận những cảm xúc tiêu cực và cảm nhận của bạn vào thời điểm đó. Khi bạn có thể chấp nhận những cảm xúc của chính mình, bạn mới có thể làm điều tương tự với người khác.”
Bước 2: Chấp nhận cảm xúc
Sau khi lắng nghe những gì được chia sẻ với bạn, bước tiếp theo để tránh trở thành tích cực độc hại là chấp nhận cảm xúc hiện tại. Bác sĩ Vasan giải thích điều này có thể đơn giản là nói rằng “Tôi hiểu bạn đang cảm thấy buồn phiền.” Bà cũng nhấn mạnh rằng chúng ta cần tránh việc muốn gạt bỏ mọi cảm xúc tiêu cực.
“Hành động thể hiện sự thấu hiểu đối với người khác là một biểu hiện đáng quý của sự đồng cảm, cho thấy sự quan tâm đến cảm xúc của những người thân yêu.”
Bước 3: Thể hiện ý muốn giúp đỡ
Thay vì nói với người khác hãy nhìn vào mặt tích cực của vấn đề, hoặc tự mình gạt bỏ mọi cảm xúc tiêu cực, hãy chia sẻ với họ những câu nói và suy nghĩ động viên. Bác sĩ Vasan đề xuất rằng hãy để người khác chia sẻ về tình trạng và cảm xúc của họ. Bà cũng nhấn mạnh rằng chúng ta nên “khích lệ họ mở lòng và nhớ rằng để vượt qua điều này đòi hỏi nỗ lực và tinh thần lớn lao.”
“Việc đặt ra giả định về người khác hoặc nói với họ rằng bạn nghĩ họ nên cảm thấy như thế nào có thể khiến bạn trở thành một người tích cực độc hại. Thay vào đó, bác sĩ Vasan khuyến khích chúng ta “đặt ra câu hỏi để hiểu rõ hơn cách một người phản ứng với một tình huống thay vì cho rằng bạn hiểu họ đang cảm thấy như thế nào.”
Bước 4: Chấp nhận
Bước cuối cùng này rất rõ ràng: bạn phải chấp nhận những cảm xúc của mình. Có một số câu nói chấp nhận mà nhiều người có thể dễ dàng trả lời như “Chuyện đó nghe có vẻ khó khăn nhỉ.”, “Tôi hiểu tại sao bạn cảm thấy như vậy.”, “Tôi cũng cảm thấy như vậy.”, hoặc thậm chí là “Đừng lo, tôi sẽ luôn ở bên cạnh bạn.”
Hãy để người khác biết rằng bạn tôn trọng những gì họ đang trải qua và bạn sẽ luôn ở bên họ để giúp đỡ bất kể chuyện gì xảy ra.
“Đối với bản thân, hãy luôn nhắc nhở mình rằng tình huống hiện tại là một thử thách mà bạn cần vượt qua. Đó là điều bạn phải đối mặt và quá trình đó sẽ mất thời gian. Những cảm xúc hiện tại chỉ là tạm thời và việc chấp nhận chúng sẽ giúp bạn vượt qua thử thách này nhanh chóng hơn.”
Lời nhắn cuối cùng
Thái độ tích cực độc hại ngày nay trở nên phổ biến, và vì vậy, bạn có thể gặp phải những người coi nhẹ những trải nghiệm tiêu cực của bạn với những câu như “Hãy nhìn vào mặt tích cực của vấn đề này đi.” hoặc “Bạn quá nhạy cảm.” Hãy nhớ rằng điều này không đáng để bạn quan tâm, quan trọng hơn là hãy nhớ rằng mọi cảm xúc của bạn đều quan trọng dù chúng có như thế nào đi nữa.
Tác giả : Ariane Resnick
