Buzz
Khảo sát của YouGov năm 2019 cho thấy 45% người Mỹ tin vào sự thật của ma. Một nghiên cứu khác từ YouGov vào năm 2016 cũng cho thấy người Anh có niềm tin sâu sắc vào sự tồn tại của linh hồn. Điều này đặt ra câu hỏi tại sao chúng ta vẫn bị lôi cuốn bởi các câu chuyện ma quái và hiện tượng siêu nhiên?Giáo sư Richard Wiseman từ Đại học Hertfordshire cho rằng có hai nguồn gốc chính cho niềm tin vào linh hồn:
1. Trải nghiệm cá nhân: Nhiều người cho biết họ đã trải qua những sự kiện siêu nhiên, đặc biệt sau khi mất người thân.
2. Ảnh hưởng từ truyền thông: Nhiều hiện tượng có thể được giải thích bằng khoa học, như lỗi kỹ thuật chồng hình trong nhiếp ảnh (double exposure), hiện tượng này ít gặp hơn nhờ vào công nghệ máy ảnh và điện thoại thông minh phát triển.
Giáo sư Wiseman chỉ ra rằng cả hai yếu tố này khai thác những đặc điểm tâm lý cụ thể, vừa phổ biến vừa cá nhân hóa.
Ông chia sẻ: “Bản chất con người luôn phong phú về trí tưởng tượng và khát khao không ngừng. Chúng ta thường mơ về một thế giới không còn đau khổ, nơi những người thân yêu của chúng ta vẫn sống hạnh phúc và an yên. Chúng ta tìm kiếm sự hoàn hảo, nhưng đôi khi điều này dẫn đến việc chúng ta chấp nhận những điều không có thật.”Giáo sư Richard Wiseman từ Đại học Hertfordshire cho rằng niềm tin vào linh hồn liên quan đến khả năng sáng tạo của con người. Ví dụ, một nghiên cứu từ Đại học British Columbia năm 2013 phát hiện rằng những người có xu hướng nhân cách hóa các đối tượng vô tri thường tin vào linh hồn, tâm linh, hay hiện tượng siêu nhiên.
Wiseman cho biết những người tin vào hiện tượng siêu nhiên thường có những đặc điểm tâm lý chung: họ cởi mở, sáng tạo và dễ bị hấp dẫn bởi các câu chuyện hư cấu giống như trong phim ảnh.
Tuy nhiên, khả năng sáng tạo này cũng có thể bị lợi dụng. Nghiên cứu của Tiến sĩ James Houran vào những năm 1990 chỉ ra rằng con người dễ tin vào siêu nhiên hơn khi đã được 'chuẩn bị tâm lý' trước đó. Thuật ngữ “chuẩn bị tâm lý” nghĩa là một kích thích ban đầu có thể ảnh hưởng đến phản ứng của chúng ta với các kích thích sau đó, tương tự như việc gia vị thay đổi hương vị món ăn.
Ảnh hưởng của niềm tin và mặt trái của nó
Wiseman mô tả thí nghiệm của mình: “Tôi đã dẫn hai nhóm người tham quan một rạp hát bỏ hoang. Nhóm đầu tiên được thông báo đây là tour kiến trúc và không gặp sự việc lạ. Nhóm thứ hai được cho biết nơi này có ma, và một số thành viên bắt đầu cảm nhận hiện tượng kỳ lạ. Những gợi ý đáng sợ và sự mập mờ có thể làm ảnh hưởng đến cách chúng ta hiểu và trải nghiệm thực tế. Đây là chiêu trò thường thấy ở các nhà ảo thuật và ngoại cảm.”
Niềm tin mạnh mẽ có thể làm phong phú và thay đổi cách chúng ta nhìn nhận hiện thực, khiến chúng ta đôi khi bị lôi cuốn bởi những điều huyền bí hoặc các thuyết âm mưu. Tuy nhiên, Wiseman nhìn nhận vấn đề theo hướng tích cực hơn.
Ông nói: 'Khi nhìn vào các thành tựu khoa học vĩ đại, như việc chinh phục Mặt Trăng hay phát triển vắc xin COVID-19 trong vài tháng, ta thấy rằng niềm tin vào khả năng thực hiện những điều không thể là yếu tố quan trọng. Tôi tin rằng khả năng tin tưởng vào điều gì đó, dù bằng chứng chưa đầy đủ, chính là chìa khóa để đạt được thành tựu lớn. Dù đôi khi niềm tin vào điều huyền bí có thể làm chúng ta phân tâm, không thể phủ nhận rằng cả hai mặt của vấn đề tồn tại cùng nhau. Đó là cái giá phải trả để đạt được điều tuyệt vời.'
Theo Science Focus
Với tôi, khoa học là sự kiểm chứng và hiểu biết, trong khi niềm tin là tín ngưỡng thiêng liêng tồn tại trong mỗi người 😊
