Không có gì ngạc nhiên khi khứu giác chặt chẽ liên quan đến trí nhớ. “Mọi người thường nói rằng khứu giác kích thích ký ức tới mức họ cảm thấy như đang trải qua lại sự kiện đó một lần nữa. Ngửi mùi nước sốt mì ống của bà ngoại khiến họ cảm thấy như đang ở nhà, thưởng thức một bữa ngon.” Theresa L. White, tiến sĩ, giáo sư và chủ nhiệm khoa tâm lý tại Đại học Le Moyne ở Syracuse, New York, đã chia sẻ.
Trong năm nay, nhiều nghiên cứu đã xem xét mối liên hệ giữa mùi hương và ký ức. Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Progress in Neurobiology của Northwestern Medicine đã phát hiện ra cơ sở thần kinh về cách não bộ phản ứng với mùi hương để kích hoạt những ký ức mạnh mẽ.
Các nhà nghiên cứu tại Đại học California, Irvine đã phát hiện ra các loại tế bào thần kinh trong trung tâm trí nhớ của não bộ chịu trách nhiệm thu nhận những ký ức mới, được kích hoạt bởi những yếu tố không liên quan, như mùi hương.
Hệ thống khứu giác và não bộ
Tiến sĩ Pamela Dalton, một nhà tâm lý học thực nghiệm và giảng viên tại Trung tâm Monell Chemical Senses, giải thích: “Khi mùi hương liên kết với một người, một nơi hoặc một trạng thái cảm xúc, nó có thể gắn bó chặt chẽ với ký ức. Trải nghiệm lại mùi hương thường làm sống lại những cảm xúc ban đầu.”
Mối liên hệ giữa ký ức cảm xúc và mùi hương mạnh mẽ hơn các trải nghiệm giác quan khác có thể do sự tiếp cận đặc biệt của các cấu trúc não trung tâm của hệ khứu giác với các cấu trúc của hệ limbic - như hạch hạnh nhân và hồi hải mã, có liên quan đến việc điều chỉnh cảm xúc và ký ức tình cảm.
Những Kỷ Niệm Đặc Biệt
Một nghiên cứu mới đây được công bố trên tạp chí Tâm lý học Hoa Kỳ đã chỉ ra rằng những kỷ niệm liên quan đến mùi hương không chỉ chính xác hơn mà còn gợi lên cảm xúc mạnh mẽ hơn.
Thường thì, những mùi đặc biệt thường là những mùi mà chúng ta trải nghiệm không thường xuyên, vì vậy khi chúng ta ngửi thấy chúng, chúng thường kích thích những kỷ niệm cụ thể. 'Những mùi này thường là những mùi mà chúng ta trải qua lần đầu tiên ở tuổi thơ,' Dalton giải thích. Tuy nhiên, cô ấy cũng lưu ý rằng vì mỗi người có trải nghiệm riêng về mùi hương nên khả năng kích thích khứu giác có thể khác nhau rất nhiều.
White nhấn mạnh: 'Điều đáng chú ý là những kỷ niệm về từng giai đoạn cuộc đời hoặc về những sự kiện cụ thể từ góc nhìn của chính người trải nghiệm là nơi mà khứu giác được kích thích mạnh mẽ nhất. Đối với các loại kỷ niệm khác, mùi hương không thể phát huy tác dụng như vậy. Ví dụ, nếu tôi cho bạn nhớ bảy từ và sau đó cung cấp bảy mùi hương để nhớ, không nghi ngờ gì rằng bạn sẽ nhớ bảy từ tốt hơn,'
White giải thích rằng trí nhớ liên kết có thể hoạt động đối với bất kỳ giác quan nào, và khứu giác cũng không phải là ngoại lệ. 'Hãy tưởng tượng rằng bạn luôn thư giãn trong bồn tắm thơm mùi hoa oải hương vào cuối ngày. Bạn sẽ liên tưởng đến mùi hoa oải hương với cảm giác thư giãn. Điều này có nghĩa là theo thời gian, khi bạn ngửi thấy mùi hoa oải hương nhưng không ở trong bồn tắm, bạn vẫn sẽ có cảm giác thư giãn,'
Tận dụng sức mạnh của hương thơm
Các nhà nghiên cứu đã khám phá ra rằng mùi hương có thể kích hoạt trí nhớ, giúp tăng khả năng ghi nhớ hoặc nhận biết thông tin của chúng ta.
Trong nghiên cứu của mình, Dalton đã yêu cầu người tham gia nhớ các khuôn mặt của người lạ với các mùi hương khác nhau. Cô tiết lộ: 'Hiệu suất nhận dạng tốt nhất xảy ra khi chúng được kiểm tra với cùng một mùi hương đã xuất hiện khi họ nhìn thấy những khuôn mặt đó. Một số nghiên cứu khác cũng đã chứng minh những kết quả tương tự, ví dụ như nghiên cứu về việc sử dụng mùi hương để giúp một người nhớ lại thông tin đã được trải nghiệm,'
Trong thời kỳ đại dịch này, việc quan tâm đến khả năng nhận biết mùi hương của những người đã mắc COVID-19 và sống sót là hoàn toàn hợp lý. Có giả thuyết rằng mất khả năng cảm nhận mùi có thể ảnh hưởng đến trí nhớ của họ.
Tuy nhiên, hiện tại vẫn chưa có nghiên cứu cụ thể nào về trí nhớ của những người mất khả năng cảm nhận mùi (trước khi mắc COVID-19). Theo Dalton: 'Mất khả năng cảm nhận mùi có thể ngụ ý rằng bất kỳ kí ức nào liên quan đến mùi cũng sẽ không thể kích hoạt lại và do đó, không thể tạo ra kí ức mới.'
Chúng ta hy vọng rằng trong tương lai, chúng ta sẽ có thêm kiến thức về tất cả các nguyên nhân gây ra mất khả năng cảm nhận mùi ở một số người và ảnh hưởng của nó đến mọi khía cạnh của chức năng nhận thức và cảm xúc, bao gồm cả trí nhớ.
Theo nguồn tin từ verywellmind
Buzz
