Buzz
Bạn Biết Gì Về 'Trả Thù Thức Khuya'?
“Trả thù thức khuya” ám chỉ việc người ta trì hoãn việc đi ngủ để tham gia vào các hoạt động mà họ không dành thời gian trong ngày. Đó là cách họ dành thời gian để thư giãn và giải trí thay vì ngủ.
Thuật ngữ 'bedtime procrastination' (trì hoãn giờ ngủ) được giới thiệu vào năm 2014. Việc thêm từ 'trả thù' được sử dụng lần đầu tiên ở Trung Quốc để diễn tả cách mọi người thường làm việc suốt 12 giờ trong ngày và dùng việc thức khuya như cách duy nhất để lấy lại việc kiểm soát thời gian của họ.
Thuật ngữ này trở nên phổ biến sau một bài tweet của nhà báo Daphne K. Lee lan truyền. Cô mô tả nó như một hiện tượng xảy ra khi “những người không có nhiều quyền kiểm soát thời gian vào ban ngày sẽ từ chối việc đi ngủ sớm để cảm thấy tự do hơn trong những giờ khuya”.
Dấu Hiệu
Thức khuya không nhất thiết là biểu hiện của việc trì hoãn khi đi ngủ. Các nhà nghiên cứu đã đề xuất ba đặc điểm chính để xác định việc trì hoãn khi ngủ:
Chậm trễ vào giấc ngủ làm giảm tổng thời gian ngủ mỗi đêm.
Chậm trễ vào giấc ngủ này không phải do bất kỳ lý do nào khác, chẳng hạn như bị ốm hay môi trường ảnh hưởng đến giấc ngủ.
Những người tham gia hành vi này hoàn toàn nhận thức được hậu quả tiêu cực của nó, nhưng vẫn chọn thực hiện.
Việc này có thể ảnh hưởng khác nhau đối với mỗi người tùy thuộc vào tình hình cá nhân và lý do khiến họ cần thức khuya. Với những người có con nhỏ, thời gian sau khi đưa con đi ngủ có thể là thời điểm duy nhất để họ tập trung vào những việc mà họ muốn làm. Với những người có lịch trình làm việc bận rộn, nằm trên sofa và xem TV có thể là thời gian duy nhất để họ thư giãn.
Một số người có thể sử dụng thời gian này vào ban đêm và sáng sớm để bắt kịp sở thích hoặc tham gia vào các hoạt động năng lượng cao hơn. Đối với hầu hết mọi người, những hoạt động này thường liên quan đến những điều không đòi hỏi nhiều nỗ lực.
Mua sắm trực tuyến, lướt mạng xã hội, đọc và xem dịch vụ trực tuyến là những ví dụ về những việc mọi người thích làm khi họ thức khuya.
Tác Động Đến Ai
Việc thức khuya để 'trả thù' là điều mà nhiều người chỉ thực hiện đôi khi. Những người phải đối mặt với nhiều căng thẳng ở công việc, làm việc nhiều giờ và làm cha mẹ ít thời gian cho bản thân trong ngày thường là những người có hành vi này.
Bắt đầu từ những việc nhỏ. Bạn có thể thức để chơi điện thoại hoặc xem chương trình yêu thích của mình. Nhưng sau 10 hoặc 15 phút, thời gian đó có thể kéo dài thành một hoặc hai giờ. Trong một số trường hợp, bạn có thể thức dậy vào sáng sớm để làm những công việc nhỏ trước khi quyết định đi ngủ.
Một nghiên cứu cho thấy phụ nữ và sinh viên thường có xu hướng trì hoãn trước khi đi ngủ hơn.
Nguyên Nhân
Thiếu thời gian rảnh trong ngày thường là nguyên nhân chính dẫn đến trì hoãn giờ đi ngủ, mặc dù còn có các yếu tố khác cũng đóng vai trò quan trọng.
Một nghiên cứu năm 2014 được công bố trên tạp chí Frontiers of Psychology gợi ý rằng việc trì hoãn trước khi đi ngủ để trả thù có mối tương quan tiêu cực với việc tự điều chỉnh bản thân. Mặc dù những người thực hiện hành vi này muốn ngủ nhưng hành vi của họ không phù hợp với ý định của họ.
Cũng có thể là những người thường trì hoãn trước khi đi ngủ nói chung dễ bị trì hoãn hơn.
Các mẫu ngủ tự nhiên của bạn cũng có thể đóng góp một phần. Những người sinh ra với khuynh hướng 'cú đêm' có thể phải đánh thức bản thân vào sáng sớm.
Nghiên cứu cũng cho thấy rằng hành vi này có thể là kết quả của sự tương tác giữa các yếu tố khác nhau, bao gồm lịch trình ngủ tự nhiên của một người và khả năng tự kiểm soát của họ.
Các căng thẳng gần đây liên quan đến tác động của thế giới, bao gồm cả đại dịch toàn cầu năm 2019, cũng có thể làm cho hành vi này trở nên tồi tệ hơn. Các báo cáo cho thấy khoảng 40% người lớn gặp vấn đề về giấc ngủ tăng cường trong năm 2020.
Khi ranh giới giữa công việc, gia đình và trường học trở nên mờ nhạt, nhiều người nhận thấy rằng thời gian cho bản thân trở nên khó khăn hơn. Việc trì hoãn trước khi đi ngủ đã trở thành một cách để nhiều người cố gắng dành thời gian một mình quý giá vào những giờ khuya.
Tác Động
Thức khuya đôi khi không có ảnh hưởng lớn đến lịch trình ngủ, sức khỏe hoặc hạnh phúc tổng thể của bạn. Vấn đề là khi việc trì hoãn trước khi đi ngủ trở thành thói quen thường xuyên. Thức khuya sau đó vào buổi sáng có thể dẫn đến mất ngủ. Sự thiếu ngủ có thể ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của bạn vào ngày hôm sau và có thể bắt đầu ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của bạn theo thời gian.
Những tác động tiêu cực của việc thiếu ngủ do trì hoãn trước khi đi ngủ có thể bao gồm:
Lo lắng
Trầm cảm
Khó tập trung
Cao huyết áp
Tăng nguy cơ mắc các vấn đề về tim
Khả năng miễn nhiễm suy yếu
Tăng cân
Trí nhớ kém
Các vấn đề về sức khỏe thể chất thường liên quan đến giấc ngủ kém, nhưng điều quan trọng cần lưu ý là giấc ngủ cũng đóng một vai trò quan trọng đối với sức khỏe tinh thần và hạnh phúc của mỗi người. Nghiên cứu cho thấy rằng các vấn đề về giấc ngủ thậm chí có thể gây ra hoặc làm trầm trọng thêm nhiều vấn đề sức khỏe tâm thần bao gồm trầm cảm, lo lắng và rối loạn lưỡng cực.
Lời Khuyên
Nếu việc trì hoãn trước khi đi ngủ là một vấn đề đối với bạn, đây là một số điều có thể giúp ích cho bạn.
Ưu tiên giấc ngủ
Nếu muốn nghỉ ngơi tốt hơn, hãy đặt giấc ngủ lên hàng đầu. Hãy nhớ mục tiêu của bạn và tại sao giấc ngủ đúng giờ quan trọng. Khi bạn nghỉ ngơi đủ vào ngày hôm sau, bạn sẽ có nhiều năng lượng để hoàn thành công việc.
Hình thành thói quen ngủ tốt
Thực hiện những việc giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ và số giấc ngủ của bạn. Hãy cố gắng giữ cho giờ đi ngủ và thức dậy ổn định, tránh rượu và caffeine vào buổi tối, và tạo một không gian ngủ thoải mái.
Tổ chức lịch trình
Lịch trình bận rộn thường khiến bạn trì hoãn việc đi ngủ. Hãy xem xét nhu cầu hàng ngày của bạn và loại bỏ những hoạt động không quan trọng. Nếu các hoạt động ban ngày không mang lại sự hài lòng và thỏa mãn, hãy từ bỏ chúng nếu có thể.
Ít khi bạn cảm thấy cần phải bù đắp cho những thời gian mất mát nếu bạn không buồn bực vì đã dành chúng trong ngày.
Lên kế hoạch cho bản thân
Khi bạn giảm bớt các hoạt động không mong muốn khỏi lịch trình, hãy tập trung vào thay thế chúng bằng thời gian để thưởng thức những điều bạn yêu thích. Điều này có thể không dễ dàng, đặc biệt là đối với bậc cha mẹ hoặc các chuyên gia có nhiều trách nhiệm.
Một phương pháp để giải quyết vấn đề này là lên kế hoạch và ưu tiên thời gian cho riêng mình, để bạn có thể làm bất cứ điều gì bạn muốn. Dành thời gian đó cho bản thân, sau đó tìm người có thể thay thế bạn trong khi bạn tận hưởng kỳ nghỉ của mình.
Bắt đầu chuẩn bị cho buổi tối sớm hơn
Một cách khác để chống lại thói quen trì hoãn trước khi đi ngủ là bắt đầu chuẩn bị cho buổi tối sớm hơn. Đặt báo thức sớm hơn một giờ và dành thời gian để thư giãn trong ngày, giúp bạn cảm thấy buồn ngủ hơn vào buổi tối.
Tắt các thiết bị kỹ thuật số
Ngừng sử dụng tính năng tự động phát trên các dịch vụ phát trực tuyến và tránh lướt mạng xã hội khi đã đi vào giường. Thay vào đó, tập trung vào việc thực hành các thói quen thư giãn để giúp cải thiện giấc ngủ, như thực hành động tác kéo giãn nhẹ nhàng, thiền định hoặc đọc sách.
Lời khuyên từ VeryWell
“Trả thù thức khuya” có thể là một thói quen khó bỏ. Có thể chỉ sau khi cảm thấy hoàn toàn kiệt sức trong vài ngày, bạn mới thực sự cảm thấy phải từ bỏ những thói quen thức khuya để có giấc ngủ chất lượng. Vì thói quen này thường bắt nguồn từ cảm giác mất kiểm soát về thời gian trong ngày, việc đánh giá lại cách sử dụng thời gian hàng ngày là bước quan trọng để khắc phục tình trạng này.
Tác giả: Kendra Cherry
