Buzz
A.X. Pu-skin được xưng danh là “mặt trời của thơ ca Nga”. Ông nổi tiếng với những tác phẩm thơ tình chứa đựng những giá trị và triết lý về tình yêu. Trong thơ của Pu-skin, tình yêu luôn là một điều bí ẩn, thường là tình cảm từ một phía, không được bày tỏ rõ ràng nhưng lại chứa đựng sự mãnh liệt, sâu sắc và chân thành. Ông để lại trong lòng người hâm mộ những tác phẩm như Hết rồi, tự thú… nhưng có lẽ điều quan trọng nhất là bài thơ “Tôi yêu em”. Bài thơ này đã phá vỡ mọi rào cản của sự căm ghét, đau đớn, tình yêu không được đáp lại để trở nên chân thực và chứa đựng những điều chân thành nhất từ trái tim dám yêu, dám hi vọng nhưng không nhận được tình yêu đáp lại.
“Tôi yêu em” là biểu hiện của tình cảm chân thành của Pu-skin dành cho Anna, người con gái mà ông yêu và muốn cưới. Tình cảm này, mặc dù cháy bỏng và sâu sắc, nhưng không được Anna đáp lại, vì vậy Pu-skin buộc phải rút lui và giữ mối tình đơn phương này cho riêng mình. Trong bài thơ, người con gái được miêu tả như một người phụ nữ với những yếu tố lãng mạn, khiến cho tác phẩm trở nên thơ mộng và được yêu thích.
Tình yêu của tôi vẫn mãi mãi đều có thể
Lửa tình chưa từng tàn phai,
Bắt đầu từ những dòng thơ của “Tôi yêu em”, dường như tiếng trái tim yêu thương ấy chỉ đến từ “tôi”. Thực ra, vì “tôi” yêu “em” một cách chân thành, con tim như ngọn lửa ấy, dù có lúc tôi nghi ngờ hoặc tình cảm đó có chút mơ hồ. “Có lẽ” – cụm từ không rõ ràng, mơ hồ, nhưng lại là cách diễn đạt cho trái tim yêu nhưng không dám nói ra. Lời muốn nói của một người đang mong được yêu thương. Trong hai dòng thơ đầu đó là tình yêu mãnh liệt, như sức mạnh của ngọn lửa, không ngừng thúc đẩy “tôi”, đau đớn trong “tôi”. Tình cảm đó là sự biểu hiện của một trái tim chân thật, một tình yêu kiên trì và bền vững, và câu thơ cũng thể hiện nội tâm của Pu-skin trong tình yêu.
Dễ dàng thấy được sự nồng nhiệt, sự cháy bỏng trong những dòng thơ của Xuân Quỳnh trong bài thơ tháng Năm như:
Tình yêu giống như tháng Năm
Mang gió nồng nắng lửa
Lòng anh có thể là đầm sen
Hoặc là nhành cỏ úa?
Điều này rõ ràng hơn qua hai dòng thơ sau:
Nhưng không muốn khiến em lo lắng thêm nữa
Hoặc hồn em phải trải qua nỗi buồn u hoài.
Tình yêu ấy đến từ trái tim của “tôi”, yêu em là tình cảm chân thành không đòi hỏi, không oán trách em vì thời gian rãnh rỗi. Tình yêu từ tôi không cần sự tham gia của em, bởi nó là tình cảm của tôi, từ con tim tôi, không muốn làm em lo lắng thêm, suy nghĩ nhiều hơn. Đó là tình yêu cao quý, yêu em, luôn hướng về phía em, bất kể tình cảm sâu đậm đến mức nào, vẫn không muốn ràng buộc trái tim em. Cả hai có không gian riêng của mình, không bị ràng buộc. Tác giả viết “nhưng không muốn khiến em lo lắng thêm nữa”, thể hiện tình yêu không cần phải ép buộc hoặc tự bao hàm thứ tình cảm không thuộc về mình của nhân vật trữ tình. “Tôi” yêu em mà không áp đặt thứ tình cảm chỉ của riêng mình, mong em được tự do với không gian của mình, để em không phải “trải qua nỗi buồn u hoài”. Điều này thể hiện một tình yêu cao quý, sẵn lòng chịu đựng những phiền muộn cho riêng mình vì người yêu.
Câu thơ trong “tự hát” cũng chứa đựng tình cảm sâu lắng, chân thành, cũng mang đến những cảm xúc yêu thương đặc biệt:
Em quay về đúng ý trái-tim-em
Là chất máu, cuộc sống thường ngày ai cũng có
Cũng sẽ ngừng đập khi cuộc sống không còn nữa
Nhưng vẫn biết yêu anh dù đã ra đi.
Yêu và được yêu là hai khía cạnh khác biệt hoàn toàn. Một tình yêu thực sự hoàn hảo khi cả hai trái tim hòa hợp về tâm hồn, cả hai tự nguyện toàn tâm toàn ý. Tuy nhiên, khi yêu, không có điều gì là ngu ngốc, hiểu lầm. Yêu chỉ biết yêu là mong chờ, là đam mê cháy bỏng. Yêu là khi học cách hy sinh cho tình yêu, không vị kỷ, vì tình yêu và người yêu, không ép buộc hay cưỡng cầu điều gì không thuộc về mình.
Tôi thầm yêu em, không trông đợi
Khi lòng ghen bùng cháy, tình yêu lặng lẽ tiếp tục tỏa sáng.
Dòng thơ vẫn nhấp nhô như nhịp tim, mang theo những cảm xúc chân thành và ghen tuông.
Tình yêu không những là sự ích kỷ mà còn là sự hy sinh và chân thành.
Yêu thương không điều kiện, không giới hạn, chỉ mong em được hạnh phúc như tôi đã từng yêu em.
Chúc em tìm thấy người yêu em đúng như tôi đã từng yêu em.
Pu-skin khơi gợi giá trị nhân văn qua tình yêu chân thực và cao đẹp.
Bài thơ thể hiện đa dạng cảm xúc trong tình yêu, từ nồng nàn đến rụt rè, từ hậm hực đến nhúng nhường.
Trịnh Minh Phượng – Nguồn: Văn học 365
