Tầm quan trọng và giá trị của nhân sự tài chính – kế toán trước sóng lớn chuyển đổi công nghệ số

Ảnh hưởng của công nghệ số là một đề tài quan trọng thu hút sự chú ý của nhân sự ngành Tài chính – Kế toán toàn cầu. Công nghệ mang đến giải pháp hiện đại giúp các hệ thống, quy trình doanh nghiệp hoạt động nhanh chóng và tiện lợi hơn, song cũng đặt ra nhiều thách thức. Nhìn vào thực tế, nhân sự ngành Tài chính – Kế toán cần làm gì để bắt kịp sự phát triển nhanh chóng của “sóng lớn” chuyển đổi công nghệ số?

GIỚI THIỆU CHUỖI BÀI VIẾT KỸ NĂNG CHUYÊN NGÀNH ĐỘC QUYỀN TỪ ACCA – HIỆP HỘI KẾ TOÁN CÔNG CHỨNG ANH QUỐC:

Với mục tiêu trở thành trang thông tin hữu ích giúp người tìm việc trong mọi ngành nghề nắm bắt được những kiến thức, kỹ năng cần thiết để thăng tiến trong công việc, HR Insider cho ra đời chuyên mục Kỹ Năng Chuyên Ngành. Trong chuyên mục này, HR Insider kết hợp với ACCA – Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh quốc gửi đến bạn những bài viết độc quyền đến từ các hội viên là các chuyên gia hàng đầu Việt Nam trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán, tài chính, ngân hàng…, cung cấp kiến thức và kỹ năng phù hợp nhất với những người đang làm việc trong các chuyên ngành này. Mời bạn tiếp tục đón đọc những bài viết hữu ích khác của HR Insider và ACCA trong thời gian tới.

1. Sóng lớn công nghệ số thúc đẩy sự phát triển của ngành Tài chính – Kế toán như thế nào?

Cách đây 20 năm, kế toán theo dõi sổ sách, chứng từ trên giấy. Vào đầu những năm 2000, máy tính trở thành công cụ chính của nhân sự ngành Tài chính – Kế toán. Gần đây, sóng lớn công nghệ số với những khái niệm AI, Robotics, Machine Learning… đã thúc đẩy ngành Tài chính – Kế toán phát triển mạnh mẽ, rộng lớn và nhanh chóng hơn bao giờ hết.
Trên thế giới, các tiến bộ được thực hiện bởi nhiều lĩnh vực công nghệ mới như lưu trữ đám mây, Robotic Process Automation (RPA), trí tuệ nhân tạo AI, Fintech xây dựng trên các thế hệ công nghệ trước đó như hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP). Việt Nam cũng đang là một “ngôi sao đang lên” trong ngành công nghiệp số toàn cầu, với ảnh hưởng của Fintech lên các doanh nghiệp.

Các tiến bộ này là nền tảng cho sự phát triển của ngành Tài chính – Kế toán cũng như là động lực cho sự thay đổi vai trò của nhân sự, với ưu thế tiên tiến sau đây:
• Chi phí thấp hơn. Với sự xuất hiện của điện toán đám mây, nhân sự giờ đây có thể dễ dàng truy cập, chia sẻ và phân tích dữ liệu tài chính quan trọng của tổ chức. Kết nối và truy xuất dữ liệu dễ dàng thúc đẩy việc ra quyết định nhanh chóng và kịp thời, dựa trên cơ sở dữ liệu, thông tin lớn hơn.
• Các thuật toán thông minh và chính xác hơn. Các quy trình tự động sử dụng AI có thể lấy dữ liệu từ nhiều nguồn, hợp nhất, đối chiếu và báo cho nhân sự ngay lập tức nếu có sai phạm. Theo báo cáo “Digital Finance – Beyond the hype” của Accenture Operation, các thuật toán đã đạt được khả năng xác định gian lận và cải thiện độ chính xác trong việc ghi lại các giao dịch từ 75% đến hơn 98%.
• Tốc độ xử lý nhanh hơn. Sự lên ngôi của Blockchain hạn chế các kết nối trung gian, hàng triệu giao dịch có thể được xử lý trong thời gian thực (real-time), với dữ liệu được trích xuất và đưa vào các quy trình tài chính thúc đẩy quá trình ra quyết định.
• Loại bỏ nhiệm vụ lặp đi lặp lại. Tiến bộ công nghệ giúp trí tuệ nhân tạo (AI), robot và chatbot đảm nhận các nhiệm vụ lặp đi lặp lại, tốn thời gian và dư thừa của kế toán viên như ghi chép sổ kế toán, lưu trữ, báo cáo và đối chiếu.
• Thông tin được trình bày một cách trực quan. Bên cạnh việc xử lý thông tin nhanh chóng với quy mô dữ liệu lớn, việc trực quan hóa dữ liệu bằng các biểu đồ, Dashboard động cũng mang lại rất nhiều lợi ích trong việc thống kê thông tin tài chính, kế toán quản trị và hỗ trợ ra quyết định kinh doanh.

2. Chương trình học về cài đặt kỹ thuật số cùng những thách thức cho nhân sự trong vai trò quyết định

Đối diện với những lợi ích mà công nghệ mang lại trong lĩnh vực Tài chính – Kế toán, nhân sự trong ngành phải đối mặt với nhiều vấn đề, đặc biệt là sự thiếu hụt nhân sự có năng lực chuyên môn trong lĩnh vực Tài chính – Kế toán và kỹ năng về ứng dụng công nghệ mới.

Tác động của công nghệ số đến thị trường lao động các ngành của Việt Nam 2030 và 2045 – Nguồn: Kinh Tế Số Tương Lai của Việt Nam – Hướng tới 2030 và 2045

Từ biểu đồ trên, chúng ta có thể thấy Tài chính là một trong những lĩnh vực đang đứng trước “nguy cơ” của quy luật loại bỏ do công nghệ số. Tương tự, trong 5 đến 10 năm tới, công nghệ cũng sẽ tiếp tục tạo ra nhiều cơ hội và thách thức cho kế toán viên.
Hầu hết nhân sự trong ngành hiện nay đang dành thời gian cho các công việc lặp đi lặp lại, mang tính thủ công và tốn thời gian trong quy trình nhập, xử lý và xuất dữ liệu báo cáo, có thể làm chậm trễ các quyết định quan trọng, giảm sự cạnh tranh của doanh nghiệp. Và vì vậy, trong tương lai có thể họ sẽ dần bị thay thế bởi đội ngũ toàn diện và hiện đại hơn.

3. Nhân sự Tài chính – Kế toán cần được trang bị những gì trong môi trường làm việc kỹ thuật số hiện nay?

Đối mặt với những thách thức mới mà chuyển đổi công nghệ số mang lại, nhân sự trong lĩnh vực Kế toán – Tài chính cần thực hiện sự chuyển đổi trong vai trò và kỹ năng, để hiệu quả hợp tác với máy móc và công nghệ.
Nâng cao công nghệ và kỹ năng phân tích dữ liệu (Data Analytics)
Thực tế đã cho thấy rằng nhân viên Tài chính – Kế toán tiếp xúc nhiều với nhân viên Công nghệ thông tin hoặc các nhà khoa học dữ liệu để giải quyết các nhiệm vụ dữ liệu phức tạp. Thay vì giữ vai trò tài chính hẹp hơn, kế toán viên hay nhân sự Tài chính cần có kỹ năng vững về công nghệ và dữ liệu.
Khi công nghệ và nhu cầu về tài chính tiếp tục phát triển, nhân sự cần có cái nhìn sâu rộng về môi trường công nghệ, khả năng tiếp cận thường xuyên và tăng cường trong tương lai. Ngoài ra, việc đưa ra giả định và đề xuất giải pháp là cực kỳ quan trọng. Công nghệ liên tục thay đổi, vì vậy họ cần phải cởi mở và sẵn sàng thích nghi.
Về kỹ năng phân tích dữ liệu, việc sử dụng các công cụ phân tích cơ bản như Excel là điều cần thiết. Tuy nhiên, với những tính năng mới như Power Query, Power Pivot, Pivot Table trong Excel 2016 trở lên đã hỗ trợ rất nhiều cho nhân sự Tài chính – Kế toán để tối ưu truy xuất, tổng hợp dữ liệu đa nguồn, lập báo cáo Dashboard trực quan. Hơn nữa, nhân sự cần dành nhiều thời gian hơn cho việc phân tích dữ liệu phức tạp và cao cấp. Các nghiên cứu cũng đề xuất việc phát triển kỹ năng Power BI hoặc SQL. Một số người làm việc với robot cũng phát triển kỹ năng xung quanh RPA (Robotic Process Automation), ngay cả khi họ không thực hiện hết các công việc.

Việc ủng hộ các hoạt động kinh doanh cũng nhấn mạnh các kỹ năng giao tiếp và kết nối để truyền đạt những thông tin đáng tin cậy từ dữ liệu và quản lý rủi ro xung quanh công nghệ. Vì vậy, kỹ năng hiểu biết, đồng cảm và giải quyết vấn đề sẽ ngày càng quan trọng. Thêm vào đó, kỹ năng tư duy phản biện, mặc dù khó đạt được nhưng cũng vô cùng cần thiết để đưa ra các quyết định dựa trên dữ liệu một cách hiệu quả.
Tiếp tục học hỏi và thay đổi cách tiếp cận
Hiện nay, để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về kiến thức về công nghệ, nhiều tổ chức và doanh nghiệp đã và đang triển khai các khóa học để nâng cao nhận thức về xu hướng công nghệ.
Nhân sự trong lĩnh vực Tài chính – Kế toán cần phải chấp nhận một nền văn hóa thay đổi và sẵn sàng học hỏi liên tục. Ở trong vùng thoải mái có thể giảm bớt gánh nặng ban đầu, nhưng cũng có thể làm chậm tiến trình tiếp cận các chuyển đổi số hóa và khiến kiến thức chuyên môn trở nên lạc hậu và không hiệu quả. Đó là lúc cần phải tập trung vào phía trước, chấp nhận rủi ro và học hỏi từ những thất bại. Tiếp cận này được cho là rất cần thiết để bắt đầu và đạt được tiến bộ, mặc dù yêu cầu kỷ luật và sự tập trung rõ ràng vào giá trị.

Tổng kết
Có thể nói, chuyển đổi kỹ thuật số đòi hỏi nhiều hơn là chỉ đầu tư vào công nghệ – nó cũng đòi hỏi đầu tư vào con người. Điều này bao gồm phát triển các kỹ năng xử lý công nghệ và dữ liệu mới, hiểu biết sâu rộng hơn về kinh doanh, phát triển các kỹ năng mềm cũng như thay đổi thái độ và cách tiếp cận với đào tạo.
Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng mặc dù máy móc sẽ trở thành đồng nghiệp quý giá nhất của chuyên gia kế toán trong tương lai, nhưng không có gì có thể thay thế trí tuệ cảm xúc mà con người mang lại cho công việc.