
Lớn lên một chút, khi đã là tuổi thiếu niên, tôi nhận ra rằng có thể “giả vờ tự tin” bằng cách tỏ ra mạnh mẽ, bất cần ở bên ngoài—dù bên trong mình không có chút tự tin nào. Ví dụ, tôi từng cắt tóc rất ngắn, mặc những bộ đồ “hầm hố”, rèn luyện dáng vẻ tự tin; thậm chí có những lúc, tôi còn lái xe máy thể thao.
Mọi người thường nói: “Fake it before you make it” (Giả vờ cho đến khi bạn thực sự thành công), phải không? Tôi nghĩ, tôi đã rất thành thạo việc “giả vờ” nhưng chưa bao giờ cảm thấy mình thực sự “thành công”. Sâu bên trong, tôi biết rằng mình vẫn sợ hãi, mong manh và thiếu tự tin đến mức độ nào.
Thậm chí, sau này khi tôi nhận được học bổng để theo học Thạc sĩ tại một trường Đại học danh tiếng tại Mỹ, tôi vẫn cảm thấy thiếu tự tin.Tôi mắc phải cái gọi là “impostor syndrome” (hội chứng giả mạo)
—Tôi luôn nghĩ rằng sẽ có một ngày, mọi người sẽ nhận ra rằng mình không xứng đáng được nhận học bổng và chỗ ngồi trong lớp học danh giá này. Dù đã đạt được Thạc sĩ với điểm GPA 4.0.Suy nghĩ này vẫn ám ảnh tôi dù đã nhận học bổng Tiến sĩ tại Mỹ. Tôi vẫn cảm thấy không tự tin và không an toàn. Dù nhận giải thưởng, lời khen từ giáo sư, bài báo được đăng trên tạp chí, tôi vẫn không tự tin.
Tôi đã thử nhiều cách như sách self-help, luyện tập power pose, mặc quần áo đắt tiền, sử dụng ngôn ngữ văn hoa… nhưng không hiệu quả.
Cho đến khi 25 tuổi, tôi mới nhận ra cách để có tự tin từ bên trong.Nó như một chiếc dao sắc giúp tôi vượt qua mọi khó khăn và trở thành một con người tự tin, mạnh mẽ và trưởng thành.
Tự tin bắt đầu từ việc chấp nhận bản thân và thực hiện hết mình trong mọi việc.1. Sửa đổi tư duy để tái viết lại quá khứ
Không ai có thể quay lại quá khứ và thay đổi những điều không như ý, nhưng thông qua việc thay đổi cách nhìn nhận, chúng ta có thể nhìn lại quá khứ một cách tích cực hơn.
Tôi học được điều này qua việc viết blog, đặc biệt là khi thực hiện một bài viết mang tựa đề:“Thay đổi tư duy để tái viết lại quá khứ”.
Liệu điều này có ảnh hưởng đến sự tự tin không?
Tôi nhận ra, nguồn gốc của sự thiếu tự tin trong tôi bắt nguồn từ tuổi thơ. Tôi nghĩ rằng tôi đã sinh ra với sự thiếu tự tin và sẽ không bao giờ tự tin, mạnh mẽ như những người khác. Tôi từng căm ghét quá khứ của mình, căm ghét cô bé nhỏ ngồi trong bóng tối, lo lắng khi gặp người lớn.Nhưng nhìn lại quá khứ với tư duy tích cực, tôi nhận ra rằng sự thiếu tự tin đã giúp tôi phát triển những phẩm chất tích cực của bản thân ngày hôm nay.
Ví dụ, do ít nói và ít hoạt động trong đám đông từ khi còn nhỏ, tôi đã rèn luyện được khả năng quan sát, tập trung và tính độc lập. Điều này lại giúp tôi tự tin rằng mình không cần phụ thuộc vào ai để tìm niềm vui và hạnh phúc.
Thậm chí cả việc 'fake it before you make it' và 'impostor syndrome' cũng dạy cho tôi rất nhiều.Tôi nhận ra rằng, sự tự tin có tác động lan truyền — khi bạn tỏ ra tự tin, người khác cũng cảm thấy tự tin với bạn và với những gì họ làm cùng bạn.
Từ đó, cả hai bên tạo ra sức mạnh lớn hơn để thực hiện những điều mà họ không chắc họ có thể làm nếu làm một mình và thiếu tự tin.Vì đã trải qua nhiều năm lo âu và sợ hãi, tôi có khả năng lắng nghe và thông cảm với những vấn đề khó khăn của người khác, đặc biệt là các bạn trẻ chưa biết rõ bản thân mình. Điều này đã thúc đẩy tôi chọn ngành Giáo dục và tạo ra những nội dung truyền cảm hứng cho giới trẻ như hiện nay.
Nếu tôi luôn tự tin từ đầu, tôi không chắc đã đạt được những thành tựu như bây giờ.
2. Tập trung vào điểm mạnh chứ không phải điểm yếu
Bắt đầu cuốn sách ''StrengthsFinder 2.0 của tác giả Tom Rath nhấn mạnh: Lỗi lớn nhất của sách self-help truyền thống là quá tập trung vào việc khám phá điểm yếu của độc giả.'', Tom Rath, tác giả của StrengthsFinder 2.0, cho biết: Lỗi lớn nhất của các cuốn sách tự giúp là quá nhiều về việc phân tích điểm yếu của độc giả.Mặc dù cải thiện điểm yếu cũng quan trọng, nhưng phát huy điểm mạnh mới thực sự đáng chú ý.
Vì không ai hoàn hảo, chúng ta luôn có những điểm yếu không thể khắc phục được. Tuy nhiên, thường thì chúng ta lại quên điểm mạnh của mình và để điểm yếu chi phối.Khi nhận ra điều này, tôi bắt đầu chấp nhận bản thân và cả điểm mạnh lẫn điểm yếu.Tôi nhận ra rằng, có những việc mình không thể làm được như người khác, nhưng việc chấp nhận này giúp tôi xác định rõ hơn những gì mình nên làm và không nên làm.
Tập trung vào phát triển điểm mạnh giúp tôi tự tin hơn và thấy được giá trị của những điều đặc biệt mà mình có.Tôi thiết kế cuộc sống và công việc dựa trên những điểm mạnh của mình, giúp cho mọi bước đi trở nên chắc chắn và tự tin hơn.
Tư duy tập trung vào điểm mạnh thay vì điểm yếu không hề đơn giản nhưng để thấm nhuần được điều này thực sự là một cuộc hành trình.
(ít nhất đối với tôi) vì bản chất con người luôn có xu hướng nhìn về phía tiêu cực thay vì tích cực, điểm yếu thay vì điểm mạnh. Nhưng một khi đã nhận ra “chân lý” này, cuộc sống thực sự trở nên nhẹ nhàng, tự do mà hiệu quả hơn rất nhiều.3. Ngừng so sánh bản thân với người khác.

Một trong những hệ luỵ của thiếu tự tin là sự so sánh bản thân với người khác một cách bất công, khiến cho mình luôn cảm thấy yếu thế, không đủ, không bằng người ta.
Khi còn trẻ, tôi từng đứng từ xa nhìn các bạn đồng trang lứa tự tin đứng trên sân khấu, chào hỏi mọi người giữa đám đông, tự tin thể hiện ý kiến của mình… và mong mỏi một ngày nào đó tôi cũng có thể làm được như họ. Nhưng khi trưởng thành hơn, tôi nhận ra mỗi người đều có những điểm mạnh và điểm yếu riêng và đều trải qua những hành trình riêng biệt. Bởi vậy, mọi so sánh đều không công bằng.
Từ khi học cách từ bỏ sự sân si, ngừng so sánh bản thân và ganh tỵ với người khác, tôi cảm thấy tâm hồn của mình xanh mát, thoải mái và tự do hơn. Bởi vậy, tôi có thêm thời gian và tâm trí để tự nhìn lại bản thân mình và yêu thêm những điểm mạnh, điểm yếu—những điều đặc biệt làm nên con người tôi, không phải ai khác. Đó, chính là nguồn gốc của sự tự tin.
Cho đến hiện tại, tôi đã trở thành một người tự tin hơn rất nhiều, nhưng vẫn còn nhiều điểm trong bản thân mà tôi muốn cải thiện và phát triển để trở nên tự tin hơn nữa. Hy vọng bài viết này, cùng với tập podcast “Tại sao sống đúng với chính mình lại khó đến vậy” sẽ giúp bạn có thêm động lực để tự tin và kiên định hơn trong cuộc sống.
