
Một mức độ lo lắng nhất định là bình thường, và cố gắng loại bỏ lo lắng không phải là mục tiêu hợp lý.
Lo lắng ở một mức độ nào đó là bình thường, và cố gắng loại bỏ lo lắng không phải là mục tiêu hợp lý.
Học cách sống chung với lo lắng là một phần quan trọng của trị liệu.
Học cách sống với lo lắng là một phần quan trọng của trị liệu.
Thách thức những suy nghĩ tiêu cực tự động về lo lắng có thể giúp một người học cách chịu đựng nó.
Thách thức những suy nghĩ tiêu cực tự động về sự lo lắng có thể giúp một người học cách chịu đựng nó.
Khi mọi người đầu tiên tìm đến trị liệu, thường họ muốn kết thúc cảm giác lo lắng hoặc thoát khỏi nó hoàn toàn. Tuy nhiên, họ thường không nhận ra rằng một ít lo lắng là hoàn toàn bình thường.
Khi người ta đầu tiên đến tâm lý trị liệu, mục tiêu của họ thường là ngừng cảm thấy lo lắng hoặc hoàn toàn loại bỏ sự lo lắng của họ. Điều họ thường không hiểu, tuy nhiên, là một lượng lo lắng nhất định là hoàn toàn bình thường.
Sự lo lắng đóng một vai trò rất quan trọng: Nó cho chúng ta biết khi nào có điều gì đó không ổn, dù đó là một mối đe dọa thực sự hoặc một nhận thức sai lầm về thế giới. Vì vậy, một bước quan trọng trong tâm lý trị liệu là khám phá lý do tại sao một người không muốn cảm thấy lo lắng, sau đó giúp họ học cách đối phó với lo lắng, một phần bình thường của cuộc sống.
Lo lắng phục vụ một chức năng rất quan trọng: Nó thông báo cho chúng ta biết khi có điều gì đó không đúng, cho dù đó là một mối đe dọa thực sự hay một hiểu lầm về thế giới. Vì vậy, một bước quan trọng trong trị liệu là khám phá lý do tại sao một người muốn không cảm thấy lo lắng, sau đó giúp họ học cách đối phó với lo lắng, một phần bình thường của cuộc sống.
Có một số lý do tại sao cố gắng loại bỏ sự lo lắng là không hữu ích. Đầu tiên, nó phản tác dụng. Lo lắng là một phần bình thường của cuộc sống và nếu mục tiêu là không cảm thấy lo lắng, một người không thể thực sự sống. Thay vào đó, họ sẽ dành thời gian và năng lượng vô ích để cố gắng tránh một cảm giác hoàn toàn dễ hiểu.
Có một số lý do tại sao cố gắng loại bỏ sự lo lắng là không hữu ích. Đầu tiên, nó phản tác dụng. Lo lắng là một phần bình thường của cuộc sống và nếu mục tiêu là không cảm thấy lo lắng, một người không thể thực sự sống. Thay vào đó, họ sẽ dành thời gian và năng lượng vô ích để cố gắng tránh một cảm giác hoàn toàn dễ hiểu.

Nguồn: IStock
Thứ hai, sự lo lắng thực sự mang lại thông tin cho con người về một tình huống, cách họ phản ứng, hoặc cả hai. Trong một số trường hợp, tình huống đó có thể thực sự đe dọa - như đối mặt với một con rắn - và sự lo lắng cảnh báo người đó về mức độ đe dọa. Trong các trường hợp khác, một người có thể đánh giá quá cao mối nguy hiểm trong một tình huống, chẳng hạn như khi thuyết trình tại nơi làm việc và mức độ lo lắng cao có thể là dấu hiệu cho thấy người đó cần phải củng cố niềm tin về khả năng của chính mình. Dù thế nào đi nữa, chính sự trở ngại từ việc lo lắng mới là vấn đề, chứ không phải bản thân sự lo lắng.
Thứ hai, lo lắng thực sự cung cấp thông tin cho con người về một tình huống, cách họ phản ứng, hoặc cả hai. Trong một số trường hợp, tình huống có thể thực sự đe dọa - như đối mặt với một con rắn - và lo lắng cảnh báo người đó về mức độ đe dọa. Trong các trường hợp khác, một người có thể đánh giá quá cao mối nguy hiểm trong một tình huống, chẳng hạn như khi thuyết trình tại nơi làm việc, và mức độ lo lắng cao có thể là dấu hiệu cho thấy người đó cần phải làm việc với niềm tin của họ về khả năng của chính mình. Dù thế nào đi nữa, sự can thiệp từ sự lo lắng, chứ không phải sự lo lắng, thường là vấn đề.

Nguồn: IStock
Trong liệu pháp nhận thức hành vi, một cách tiếp cận là khám phá suy nghĩ và niềm tin của một người về lo lắng. Thông thường, những niềm tin này giải thích tại sao một người muốn không cảm thấy lo lắng.
Trong liệu pháp hành vi nhận thức, một cách tiếp cận là khám phá suy nghĩ và niềm tin của một người về lo lắng. Thông thường, những niềm tin này giải thích tại sao một người muốn không cảm thấy lo lắng.
Ví dụ về những niềm tin này bao gồm “lo lắng ở mức độ nào cũng có hại”, “lo lắng có nghĩa là tôi đang mất trí” hoặc “lo lắng là dấu hiệu cho thấy tôi yếu đuối”. Những niềm tin này có thể xuất phát từ việc thấy người khác gièm pha người mắc chứng lo âu hoặc nói với họ rằng “hãy vượt qua nó”. Kỹ thuật trị liệu hành vi nhận thức nhằm thách thức những suy nghĩ tiêu cực tự động về lo lắng có thể giúp một người coi sự lo lắng của họ là bình thường và dễ hiểu hơn, chứ không phải là một thất bại.
Các ví dụ về những niềm tin này bao gồm “bất kỳ mức độ lo lắng nào cũng có hại,” 'lo lắng có nghĩa là tôi đang mất trí,' hoặc 'lo lắng là dấu hiệu của sự yếu đuối của tôi.' Những niềm tin này có thể xuất phát từ việc thấy người khác xem thường những người mắc chứng lo âu hoặc bảo người mắc chứng lo âu rằng “hãy vượt qua nó.” Kỹ thuật trị liệu hành vi nhận thức nhằm thách thức những suy nghĩ tiêu cực tự động về lo lắng có thể giúp một người nhìn nhận lo lắng của họ là bình thường và dễ hiểu, không phải là một thất bại cá nhân.
Đôi khi việc giáo dục về lo lắng có thể giúp mọi người thách thức niềm tin rằng việc không cảm thấy lo lắng là điều bình thường. Thông tin về số lượng người mắc chứng hoảng loạn (1/3 số người trưởng thành) hoặc cảm thấy lo lắng có thể giúp ai đó nhận ra trải nghiệm của họ thực sự khá điển hình.
Đôi khi việc cung cấp thông tin về lo lắng có thể giúp mọi người thách thức niềm tin rằng việc cảm thấy lo lắng là điều bình thường. Thông tin về số lượng người mắc chứng hoảng loạn (một phần ba số người trưởng thành) hoặc cảm thấy lo lắng có thể giúp ai đó nhận ra trải nghiệm của mình thực sự khá điển hình.
Một phương pháp khác trong liệu pháp nhận thức hành vi giải quyết vấn đề lo lắng và mong muốn không cảm thấy lo lắng là liệu pháp tiếp xúc. Trong liệu pháp tiếp xúc, một người từ từ đối mặt với nỗi sợ của họ thay vì tránh né chúng. Điều này giúp họ nhận biết họ có thể chịu đựng được lo lắng và thậm chí làm quen với nó. Thông thường, họ nhận ra họ mạnh mẽ hơn những gì họ tin tưởng trước đây khi họ đối mặt với từng nỗi sợ của mình. Cuối cùng, họ đã tích lũy đủ kinh nghiệm để đối phó với lo lắng ở mức độ nhỏ trong cuộc sống hàng ngày mà không gây ra khó chịu cho họ.
Một cách tiếp cận khác của liệu pháp hành vi nhận thức để giải quyết lo lắng và mong muốn không cảm thấy lo lắng là liệu pháp tiếp xúc. Trong liệu pháp tiếp xúc, một người từ từ đối mặt với nỗi sợ của họ thay vì tránh né chúng. Điều này giúp họ nhận biết họ có thể chịu đựng được lo lắng và thậm chí làm quen với nó. Thường, họ nhận ra họ mạnh mẽ hơn những gì họ từng nghĩ khi họ đối mặt với từng nỗi sợ của mình. Cuối cùng, họ đã tích lũy đủ kinh nghiệm để đối phó với lo lắng ở mức độ nhỏ trong cuộc sống hàng ngày mà không gây ra khó chịu cho họ.
Ở đây tôi đã mô tả một số cách mà liệu pháp nhận thức hành vi giúp giải quyết mong muốn xoá đi cảm giác lo lắng. Các hình thức trị liệu khác cũng có thể giải quyết mong muốn này thông qua việc chấp nhận cảm giác của một người, chẳng hạn như liệu pháp chấp nhận và cam kết. Liệu pháp hành vi biện chứng sử dụng kỹ thuật chấp nhận hoàn toàn. Bất kể phương pháp trị liệu nào, học cách hòa thuận với sự lo lắng thường là một phần quan trọng của liệu pháp.
Dưới đây là mô tả về một số cách mà liệu pháp hành vi nhận thức giải quyết mong muốn không cảm thấy lo lắng. Các hình thức trị liệu khác cũng có thể giải quyết mong muốn này thông qua việc chấp nhận cảm giác của bản thân, như liệu pháp chấp nhận và cam kết. Trong liệu pháp hành vi đối lập sử dụng kỹ thuật chấp nhận cực đoan. Dù sử dụng phương pháp trị liệu nào, việc hòa thuận với lo lắng thường là một phần quan trọng của liệu pháp.
Tác giả: Salene M. W. Jones, Tiến sĩ
Dịch giả: Đan My
Biên tập: Giang Nguyễn
Liên kết gốc: Học Cách Sống Với Sự Lo Lắng
