Buzz
Từ nỗi sợ những sinh vật đáng sợ như nhện và rắn cho đến nỗi lo lắng trước những tình huống xã hội như phát biểu trước đám đông hay gặp từ chối, mọi người đều có thể trải qua nỗi sợ. Điều này có thể được coi là một phản ứng tự nhiên đối với các mối nguy hiểm tinh thần và thể chất suốt quá trình tiến hóa của loài người. Nhưng bạn đã biết rằng nỗi sợ có thể tiết lộ nhiều điều về tính cách của chúng ta không?
Trước khi bắt đầu, hãy nhớ rằng bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và giáo dục, không phải là thay thế cho lời khuyên y tế hoặc tâm lý.
1. Nỗi Sợ Bóng Tối - Nyctophobia
Bạn có sợ bóng tối không? Thực ra, bạn thực sự sợ những thứ ẩn sau bóng tối hơn là chính bóng tối. Mặc dù nỗi sợ bóng tối thường xuất hiện ở trẻ em nhiều hơn so với người lớn, nhưng mọi lứa tuổi đều có thể gặp phải. Sự mù quáng trong bóng tối làm giảm thị lực, một giác quan mà con người đã phát triển từ khi tiến hóa.
Bóng tối khiến chúng ta cảm thấy cô đơn với suy nghĩ, ký ức và cảm xúc, đồng thời có thể gây ra cảm giác lo lắng và không an toàn về môi trường xung quanh. Nếu bạn sợ bóng tối, có thể bạn là người có trí tưởng tượng sáng tạo, tầm nhìn sáng tạo và tinh thần phong phú, luôn trong tình trạng cảnh giác. Bạn có xu hướng biểu đạt và bị hấp dẫn bởi những câu chuyện giả tưởng và truyền thuyết huyền bí. Bạn cảm nhận nhạy cảm hơn về bạo lực và cảm thấy không thoải mái với sự bất công trong tiểu thuyết và thực tế. Ví dụ, trong bóng tối, tủ quần áo của bạn có thể trở thành cánh cổng ma thuật, hoặc quần áo trên ghế có thể trông như một thứ hề đáng sợ, và khi bạn nằm trên giường, bạn có thể sợ không dám để chân ra ngoài chăn vì lo sợ quái vật dưới giường có thể tấn công.
Cách để vượt qua nỗi sợ này là “hãy tò mò về những điều thực sự khiến bạn sợ hãi và sử dụng chúng để tạo động lực chống lại nỗi sợ này, đảm bảo rằng không có gì trong bóng tối có thể đe dọa được bạn”, theo nhà tâm lý học Alicia H. Clark. Ví dụ: Nếu bạn cảm thấy phiền vì thực tế là bạn không thể nhìn rõ khi tắt đèn, một cơ chế đối phó tốt sẽ là chống lại nỗi sợ hãi này bằng đèn ngủ, đèn tự động hoặc các thiết bị chiếu sáng khác. Không có gì xấu hổ khi làm những gì tốt nhất để tránh xa nỗi sợ hãi của bạn!
Nguồn ảnh: psych2go.net
2. Nỗi Sợ Nói Trước Đám Đông – Glossophobia
Bạn có sợ thuyết trình, phát biểu hoặc thảo luận nhóm lớn không? Việc đứng trước đám đông có khiến đầu gối của bạn loạng choạng, giọng nói run rẩy, bàn tay đổ mồ hôi và cảm giác bồn chồn không? Vậy thì có lẽ bạn đã quá quen thuộc với nỗi sợ nói trước đám đông. Nỗi sợ nói trước đám đông là một trong những nỗi sợ hãi phổ biến nhất ở người lớn. Vì con người đã tiến hóa từ việc chạy trốn khỏi hổ và sư tử trong thế giới nguyên thủy, nên các yếu tố sợ hãi cũng đã phát triển thành thế giới doanh nghiệp, nơi giao tiếp là yếu tố quan trọng để thành công.
Nếu bạn không thoải mái khi nói trước mọi người thì điều đó có nghĩa là bạn thích ở trong vùng an toàn của mình và sợ mạo hiểm. Bạn là người hướng nội, sống trong im lặng và trân trọng những khoảnh khắc cô đơn. Bạn là người độc lập và làm việc chăm chỉ, khiêm tốn, đơn giản và trung thực. Khi bị áp lực, bạn bắt buộc phải cởi mở, bạn có xu hướng nói khi sợ bị phán xét, bị sỉ nhục hoặc bị từ chối. Bạn khao khát tìm thấy sức mạnh trong giọng nói của mình và đang cố gắng trở thành con người chân thật nhất của bản thân.
Nguồn ảnh: psych2go.net
Hội chứng sợ những nhân vật hề - Coulrophobia
Nỗi sợ những nhân vật hề là khi bạn cảm thấy khó chịu khi nhìn thấy họ. Nguyên nhân hình thành nỗi sợ này có thể xuất phát từ phản ứng của con người đối với những gì được gọi là “kỳ lạ” trong tâm lý học. Một lý thuyết được đưa ra bởi Sigmund Freud, điều “kỳ lạ” này là cảm giác lạ lẫm mà chúng ta trải qua, đặc biệt là với một sự kiện hoặc đồ vật vừa quen vừa lạ. Một số ví dụ để bạn dễ hình dung về những điều kỳ lạ: các tượng sáp giống người thật, búp bê, robot, song trùng (bóng, hình ảnh phản chiếu trong gương) và tất nhiên… những nhân vật hề. Vì vậy, thứ gì đó càng có nhiều đặc điểm giống con người thì đối với chúng ta nó càng có vẻ đáng sợ hơn.
Trong suốt lịch sử, khả năng diễn giải và phân tích nét mặt, ngôn ngữ cơ thể và hành vi xã hội của chúng ta là rất quan trọng để tồn tại và duy trì sự gắn kết xã hội. Thông thường, khuôn mặt của những nhân vật hề luôn được hóa trang nên biểu cảm của họ dễ bị phóng đại, các kiểu hành vi kỳ dị và vẻ ngoài kỳ lạ của những nhân vật hề có thể gợi lên sự đau khổ ở một số cá nhân nhất định. Tạp chí khoa học “The Oxford Scientist” giải thích rằng tất cả các đặc điểm 'đáng sợ' liên quan đến những nhân vật hề đóng vai trò là tín hiệu cho các hành vi không thể đoán trước, từ đó kích hoạt sự cảnh giác cao độ đối với nguy hiểm tiềm ẩn, dẫn đến cảm giác sợ hãi.
Nếu bạn mắc phải nỗi sợ những nhân vật hề, thì bạn là người không thích sự dối trá, bạn không thoải mái với những điều vô lý và mơ hồ, cũng như không thích bị đặt vào những tình huống và bối cảnh không thể đoán trước. Bạn đánh giá cao sự trung thực, coi trọng sự chân thành và cố gắng hết sức để khiến người khác cảm thấy an toàn, được nhìn nhận và hòa nhập.
Nguồn ảnh: psych2go.net
Hội chứng Sợ Nước – Thalassophobia
Âm thanh dưới nước sâu khiến bạn có cảm giác rùng mình chưa? Chứng sợ nước là nỗi sợ mãnh liệt đối với các vùng nước sâu như đại dương, biển, hồ và sông. Có nhiều lý do giải thích tại sao con người có thể sợ nước. Ví dụ, họ có thể sợ chết đuối hoặc sợ những gì ẩn giấu dưới lòng đại dương. Nếu bạn sợ nước sâu, có thể bạn sợ cảm giác lạc lõng và bất lực. Bạn không thoải mái khi cảm thấy dễ bị tổn thương và gặp khó khăn khi tìm kiếm sự giúp đỡ khi bạn cảm thấy tuyệt vọng nhất. Bạn sợ chấp nhận rủi ro và thường cảm thấy choáng ngợp trước thế giới phức tạp và nhịp độ nhanh chóng của cuộc sống chúng ta.
Nguồn ảnh: psych2go.net
Hội chứng sợ bị cô lập
Nỗi sợ bị cô lập có thể biểu hiện theo nhiều cách khác nhau tùy thuộc vào từng cá nhân. Đối với một số người, đó có thể là nỗi sợ không có bạn bè ủng hộ mình, trong khi đối với những người khác, đó có thể là nỗi sợ phải xa cách một người cụ thể đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của họ. Đối với hầu hết mọi người, đó là nỗi sợ hãi chung về sự cô độc kéo dài và mất kết nối với những người bạn quan tâm trong cuộc sống hoặc thiếu kết nối với bất kỳ ai. Khi đại dịch bắt đầu, nó đã có tác động đáng kể đến cảm nhận của chúng ta về sự cô lập, giao tiếp bị hạn chế về mặt xã hội và thiếu tương tác với những người xung quanh.
Nếu bạn sợ ở một mình, có thể bạn có những đặc điểm của người hướng ngoại. Bạn cảm thấy tràn đầy năng lượng khi tương tác với người khác, khao khát được gần gũi với mọi người và phụ thuộc nhiều hơn vào sự hỗ trợ xã hội để giúp bạn vượt qua thời điểm khó khăn. Điều này có thể gắn liền với nỗi sợ bị bỏ rơi hoặc bị từ chối. Bạn thậm chí có thể sợ bị giới hạn trong suy nghĩ và tâm trí của chính mình quá lâu. Bạn thích cảm giác được yêu thương và bạn đánh giá cao về việc nhận được tình cảm từ người khác. Bạn thích lan tỏa sự tích cực và cho đi nhiều hơn là nhận lại. Bạn bước qua cuộc đời với một trái tim nhân hậu, cởi mở và nhạy cảm.
Nguồn ảnh: psych2go.net
Hội chứng sợ thất bại - Atychiphobia
Nỗi sợ thất bại là một trong những nỗi sợ phổ biến nhất mà chúng ta trải qua. Còn được gọi là “Atychophobia”, thuật ngữ chính thức bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp, “atyches”, có nghĩa là “không may” vì nỗi sợ hãi này có thể trở thành trở ngại để tự thực hiện. Là một sinh vật xã hội như chúng ta, con người phụ thuộc rất nhiều vào việc được xã hội chấp nhận và được đồng nghiệp coi là người thành công, do đó không gian cho nỗi sợ thất bại tồn tại, lởn vởn trong tâm trí chúng ta. Mặc dù đây là cảm giác phổ biến rộng rãi, nhưng một số người trong chúng ta trải nghiệm nó ở mức độ sâu sắc hơn những người khác và có xu hướng căng thẳng hơn về việc đạt được thành công trong mọi việc mình làm. Trung tâm y tế Cleveland Clinic giải thích: “Người mắc bệnh này có thể sợ hãi khi thử những điều mới, thử chấp nhận rủi ro hoặc thử chấp nhận sự phát triển vì nỗi sợ hãi này”.
Nếu bạn có nỗi sợ thất bại mạnh mẽ hơn hoặc thường xuyên hơn, rất có thể bạn là người nhạy cảm và không ngừng tìm kiếm tình yêu và sự chấp nhận. Đây là cách bạn cảm thấy an toàn. Bạn sợ làm mọi người thất vọng và nghi ngờ sự tự tin của bản thân vào những lúc bạn cần nó nhất. Bạn có xu hướng trở thành nhà phê bình gay gắt nhất và gặp khó khăn trong việc kiên nhẫn với chính mình. Điều quan trọng nhất cần ghi nhớ là giá trị bản thân và sự tự tin bên trong không bao giờ được gắn liền với mức độ hiệu suất của bạn trong bất kỳ hoạt động nào. Cuộc sống là một hành trình trưởng thành và việc chỉ trích quá mức mọi việc bạn làm chỉ có thể gây ra nhiều tác hại hơn. Thay vào đó, tốt hơn hết bạn nên coi việc học như một cơ hội để phát triển hơn là một trở ngại vô ích có thể bộc lộ “những khuyết điểm” của bạn. Hãy tự hỏi liệu việc dành nhiều thời gian để làm khó bản thân có thực sự đáng không. Tất nhiên là không đáng rồi!
Nguồn ảnh: psych2go.net
Nếu bạn trải qua bất kỳ nỗi sợ hãi nào trong số này, điều quan trọng cần ghi nhớ là chúng không định nghĩa được con người bạn. Cách tốt nhất để cố gắng giải phóng bản thân khỏi những nỗi sợ hãi này là thừa nhận chúng, chú ý hơn đến suy nghĩ của bạn. Chỉ cần nâng cao nhận thức về nỗi sợ hãi của bạn và nỗ lực xác định chúng bắt nguồn từ đâu có thể tạo ra sự khác biệt lớn trong việc giúp bạn kiểm soát chúng một cách hiệu quả. Và nếu bạn thấy rằng những suy nghĩ này khiến bạn suy nhược hơn và bắt đầu ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của bạn, thì có lẽ đây là thời điểm tốt để tìm kiếm một chuyên gia y tế hoặc về sức khỏe tâm thần để giúp bạn vượt qua nỗi lo lắng. Biết cách lùi lại, nhận ra những suy nghĩ về các nỗi sợ hãi này và bình tĩnh đánh giá chúng có thể có tác dụng mạnh mẽ trong việc vượt qua chúng. Bạn không đơn độc và có thể vượt qua điều này bằng sự kiên trì. Chúc may mắn với cuộc hành trình của bạn, bất kể bạn đang ở đâu trên con đường của mình!
Nguồn ảnh: psych2go.net
Tác giả: Aditi Nambiar
Nguồn tham khảo (của tác giả):
Bệnh viện Cleveland Clinic. (28 tháng 3 năm 2022). Sợ bóng tối (Nỗi sợ hãi của ánh sáng yếu): Triệu chứng & Nguyên nhân. Bệnh viện Cleveland Clinic. Truy cập vào ngày 22 tháng 7 năm 2022, từ https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22785-nyctophobia-fear-of-the-dark
Milinski, L. (30 tháng 10 năm 2019). Cái gốc của sự kỳ lạ: tại sao mọi thứ đều đáng sợ? The Oxford Scientist. Truy cập vào ngày 22 tháng 7 năm 2022, từ https://oxsci.org/the-root-of-the-uncanny-why-are-things-creepy/
Miller, K. (15 tháng 2 năm 2017). Không chỉ riêng bạn: Rất nhiều người trưởng thành sợ bóng tối. Glamour. Truy cập vào ngày 22 tháng 7 năm 2022, từ https://www.glamour.com/story/its-not-just-you-lots-of-adults-are-afraid-of-the-dark
Sức khỏe Teen của Nemours. (s.d.). Nỗi sợ và Nỗi ám ảnh (dành cho Teen) - Sức khỏe Teen của Nemours. Sức khỏe Teen của Nemours. Truy cập vào ngày 22 tháng 7 năm 2022, từ https://kidshealth.org/en/teens/phobias.html
Ng, T. (14 tháng 11 năm 2007). Nghiên cứu liên kết nỗi sợ hãi với các đặc điểm tính cách di truyền. Bản tin của Đại học Johns Hopkins. Truy cập vào ngày 22 tháng 7 năm 2022, từ https://www.jhunewsletter.com/article/2007/11/study-links-phobias-to-genetic-personality-traits-89453/
