Bài thơ Bài ca phong cảnh Hương Sơn đã mô tả chi tiết vẻ đẹp của Hương Sơn, thể hiện tình yêu thiên nhiên và tình yêu đất nước. Đây là một trong những tác phẩm được học trong chương trình Ngữ văn ở các lớp 10 và 11.

Dưới đây là thông tin giới thiệu về tác giả Trinh Chu Mạnh và nội dung của bài thơ Tản mạn về vẻ đẹp của Hương Sơn. Mời quý vị độc giả tham khảo để hiểu thêm về tác phẩm này.
Tản mạn về vẻ đẹp của Hương Sơn
Trời cao, bụt nhỏ,
Thú vui của Hương Sơn mong mỏi từ lâu.
Trải dài non sông, mây trôi,
Động hàng đầu, liệu đó có phải?
Thỏa thú với hoa, chim về tổ,
Nghe tiếng cá Yến rơi trong suối.
Một tiếng chày kêu rền tai,
Khách từ xa giật mình trong giấc mộng.
Nơi suối Giải Oan, chùa Cửa Võng,
Am Phật Tích, động Tuyết Quynh.
Người tinh tế, ai giỏi vẽ tranh:
Đá lấp lánh như vải gấm.
Hang sâu trăng sáng rọi,
Thang mây cong vẻo vọt.
Chờ đợi ai trên giang sơn,
Hay tạo hóa khéo léo sắp đặt?
Nguyên niệm “Nam mô Phật”,
Từ bi giác quả khôn lường.
Càng nhìn phong cảnh, càng yêu!
I. Vài nét về nhà văn Trinh Chu Mạnh
- Trinh Chu Mạnh (1862 - 1905) tự Cán Thần, hiệu Trúc Vân, quê ở làng Phú Thị, thuộc Mễ Sở, huyện Đông Yên, phủ Khoái Châu (nay là huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên).
- Ông đỗ tiến sĩ năm 1892, là một tài năng không chỉ trong việc viết thơ bằng chữ Nôm mà còn có sở thích về kiến trúc.
- Ông đã tham gia vào việc tu sửa chùa Thiên Trù trong khu vực của Hương Sơn.
II. Giới thiệu về Bài ca phong cảnh Hương Sơn
1. Bối cảnh sáng tác
- Hương Sơn là một điểm du lịch nổi tiếng với phong cảnh thiên nhiên và kiến trúc tại huyện Mỹ Đức, tỉnh Hà Tây.
- Bài hát được cho là được viết khi ông tham gia vào việc tu sửa chùa Thiên Trù trong khu vực của Hương Sơn.
2. Sắp xếp
Gồm ba phần:
- Phần 1. Từ đầu đến “Thỏ thẻ rừng mai chim cúng trái”: Tổng quan về phong cảnh Hương Sơn.
- Phần 2. Tiếp theo đến “Gập ghềnh mấy lối uốn thang mây”. Vẻ đẹp tự nhiên của Hương Sơn.
- Phần 3. Phần còn lại. Tâm trạng của nhà thơ trước vẻ đẹp của Hương Sơn.
3. Nội dung
Bài thơ mô tả vẻ đẹp của phong cảnh Hương Sơn và truyền tải tình yêu của tác giả đối với thiên nhiên và đất nước.
4. Nghệ thuật và Kỹ thuật
Sử dụng ngôn từ sinh động và phong phú
III. Cấu trúc của Bài ca phong cảnh Hương Sơn
(1) Mở đầu
Giới thiệu về tác giả Trinh Chu Mạnh và bài thơ Bài ca phong cảnh Hương Sơn.
(2) Phần chính
a. Tổng quan về phong cảnh Hương Sơn
- Dòng thơ “Bầu trời cảnh Bụt” đã mô tả một cách toàn diện về vẻ đẹp của Hương Sơn, nơi tự nhiên hòa quyện với tâm linh, nằm ngoài giới hạn của cuộc sống hằng ngày.
- Phong cảnh Hương Sơn với dãy núi và sông đẹp mê hồn: “Kìa non non, nước nước, mây mây”
- Câu hỏi “Đệ nhất động hỏi là đây có phải?”: Làm nổi bật thêm vẻ đẹp của Hương Sơn.
b. Vẻ đẹp tự nhiên ở Hương Sơn
- “Thỏ thẻ rừng mai chim cúng trái/Lửng lơ khe Yến cá nghe kinh”: Khung cảnh yên bình, tĩnh lặng, được bao phủ bởi không gian thanh bình, hòa mình vào sự thiền tu.
- “Thoảng bên tai một tiếng chày kình/Khách tang hải giật mình trong giấc mộng”: Sử dụng nghệ thuật biến động để tôn lên sự yên bình, thanh tịnh của Hương Sơn.
- “Này suối Giải Oan, này chùa Cửa Võng/Này am Phật Tích, này động Tuyết Quynh”: Đa dạng và phong phú với nhiều thắng cảnh, di tích.
- “Nhìn lên đây, ai giỏi vẽ nên…/Chập chờn mấy lối uốn thang mây”: Sự tươi đẹp và mĩ lệ của thiên nhiên.
c. Tâm trạng của nhà thơ trước vẻ đẹp của Hương Sơn
- Câu hỏi nhẹ nhàng “Chừng giang sơn còn chờ đợi ai đây/Hay tạo hóa tài hoa sắp đặt”: Khen ngợi vẻ đẹp của Hương Sơn.
- Nhà thơ quên hết phiền muộn, hoàn toàn tập trung vào không gian yên bình của Hương Sơn, dành tâm hồn cho niềm tin vào Phật tổ: “Hạt niệm Nam mô Phật cứ lặng lẽ lên.”
- Phong cảnh Hương Sơn thật sự làm say đắm lòng thi sĩ, không thể phủ nhận, để lại trong lòng những suy tư: “Nhìn phong cảnh, yêu đến mê mệt!”
(3) Kết thúc
Xác nhận một lần nữa về giá trị về nội dung và nghệ thuật của bài thơ Bài ca phong cảnh Hương Sơn.
