I. Phân tích chi tiết
II. Bài mẫu
I. Kịch bản phân tích bài thơ Viếng lăng Bác
1. Khai mạc
- Giới thiệu những đặc điểm nổi bật của nhà thơ Viễn Phương
- Tổng quan về nội dung chính của bài thơ Viếng lăng Bác.
2. Nội dung chính
* Phân tích khổ thơ đầu: 'Con ở miền Nam... thẳng hàng'
- Lời xưng hô: Con - Bác => Gần gũi như tình cảm của đứa con với người cha đáng kính
- Từ miền Nam xa xôi, người con mang trái tim của hàng triệu đồng bào miền Nam để đến thăm Bác
- Hình ảnh đặc sắc: Hàng tre xanh bát ngát trong sương mai buổi sớm 'Ôi hàng tre... thẳng hàng'
=> Cây tre là biểu tượng cho hồn cốt dân tộc Việt, là sức sống bền bỉ, sự trường tồn của đất nước.
* Phân tích khổ thơ thứ hai: 'Ngày ngày... mùa xuân': Tình cảm của tác giả khi theo dõi dòng người vào lăng Bác
- Hình ảnh nổi bật: 'Mặt trời'
+ 'Mặt trời đi qua trên lăng': Mặt trời của thiên nhiên, vũ trụ luôn chuyển động không ngừng, mỗi ngày trên lăng làm ấm lòng Người
+ 'Mặt trời trong lăng rất đỏ': Ẩn dụ chỉ Bác Hồ - vầng dương, con thuyền chỉ dẫn cho dân tộc Việt Nam qua những ngày tăm tối nhất.
* Phân tích khổ thơ thứ ba: 'Bác nằm trong... trong tim'
- Hình ảnh Cha già nằm ở đó, thanh thản như chìm trong giấc ngủ ngon
- Nghệ thuật: Nói giảm nói tránh => Giảm bớt không khí đau thương tràn ngập trong tâm hồn ông và hàng triệu con dân Việt.
- Hình ảnh 'vầng trăng': Bác Hồ là người yêu trăng, vầng trăng luôn là bạn tri âm tri kỉ với Người.
- 'Vẫn biết... trong tim':
+ Tiếng nấc nghẹn ngào, lời trách cứ đối với trời xanh
+ 'nghe nhói': Cảm giác đau xót, quặn thắt tận sâu trong tâm hồn con người.
* Tiếp theo: 'Mai về... trung hiếu chốn này'
- Khi phải nói lời từ biệt, kết thúc chuyến viếng lăng Bác Hồ, Viễn Phương hát lên tiếng khóc, tiếng nấc nghẹn ngào
- Từ 'muốn' được lặp lại ba lần: Khẳng định ước muốn mãnh liệt của nhà thơ 'muốn làm một con chim hót', 'một đóa hoa', 'một cây tre trung hiếu'
- Nhịp thơ chậm rãi như muốn kéo dài thêm giây phút sắp phải chia xa.
- Hình ảnh nổi bật: 'cây tre'
+ Lần nữa xuất hiện như một vòng tuần hoàn
+ Biểu tượng của con người Việt Nam, tượng trưng cho ý chí và sức mạnh của dân tộc.
=> Tiếng lòng, khát khao, ước nguyện của tác giả cũng như của toàn bộ cộng đồng.
3. Kết luận
- Tổng kết giá trị nội dung và nghệ thuật đặc sắc của bài thơ.
- Chia sẻ cảm xúc, đánh giá cá nhân về tác phẩm.
II. Mô hình văn bản phân tích bài thơ Viếng lăng Bác
Bác Hồ luôn là đề tài vô cùng quen thuộc trong thơ ca Việt Nam. Người là nguồn cảm hứng không ngừng cho các nhà thơ, nhà văn để họ thể hiện tài năng trong những tác phẩm của mình. Có thể khẳng định, Bác Hồ là hình ảnh tươi sáng và truyền cảm hứng nhất trong thơ ca Việt Nam. Mặc dù có nhiều tác phẩm viết về Người, nhưng có lẽ, cảm xúc chân thành nhất lại xuất hiện trong tác phẩm “Viếng lăng Bác” của nhà thơ Viễn Phương. Bài thơ như một câu chuyện chân thực về hành trình của một người con từ miền Nam xa xôi, trở về để dành những phút giây thắp hương và chia sẻ nỗi nhớ với Bác Hồ sau những ngày Bác rời đi.
Viễn Phương, một nhà thơ với đóng góp lớn trong văn hóa Cách mạng ở miền Nam, tạo nên tác phẩm xuất sắc nhất của mình với “Viếng lăng Bác”. Bài thơ toát lên nỗi đau sâu sắc, cùng sự chân thành dành cho Cha già của dân tộc từ một người con xa xôi trở về thăm.
Bắt đầu bài thơ, tác giả mở đầu bằng lời chào giới thiệu về Bác Hồ, với tình cảm kính yêu như sau:
“Con ở miền Nam viếng thăm lăng Bác
Nhìn thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh của Việt Nam
Bão táp mưa sa, đứng thẳng hàng”.
Khác biệt với các nhà thơ khác sử dụng lời mời chào mỹ miều để mô tả việc viếng thăm, Viễn Phương chọn sự chân thành nhất để giới thiệu...(Tiếp theo).
>> Xem bài mẫu chi tiết Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương tại đây.
