Tạo nội dung cho bài kiểm tra phần Tiếng Việt - Ngữ văn lớp 9 tập 1 (đầy đủ chi tiết)

Buzz

Ngày cập nhật gần nhất: 15/4/2026

Đọc tóm tắt

- Đoạn văn này từ sách giáo khoa Ngữ Văn 9 Tập 1 phân tích cảnh vật và tâm trạng trong bài Truyện Kiều của Nguyễn Du.
- Các từ láy như nao nao, nho nhỏ, sè sè, rầu rầu không chỉ mô tả cảnh vật mà còn tác động sâu sắc đến tâm lý nhân vật, tạo nên sự hoang vắng và buồn của bối cảnh nơi chị em Thúy Kiều sống.

Câu 1

Câu 1 (trang 204 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Vận dụng kiến thức đã học về từ láy để phân tích nét nổi bật của việc dùng từ trong những câu thơ sau:

Nao nao dòng nước uốn quanh,

Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.

Sè sè nắm đất bên đường,

Rầu rầu ngọn cỏ nửa vàng nửa xanh.

(Nguyễn Du, Truyện Kiều)

Lời giải chi tiết:

- Bốn câu thơ là hình ảnh của cảnh vật trên đường chị em Thúy Kiều du xuân trở về. Những cảnh này cũng thấm đẫm tâm trạng của nhân vật mà Nguyễn Du muốn gửi tới người đọc. Cảnh vật ấy, tâm trạng ấy được thế hiện rất rõ qua cách sử dụng các từ láy của đoạn thơ.

- Những từ láy nao nao, nho nhỏ, sè sè, rầu rầu vừa tả cảnh, vừa tả tâm trạng. Nó gợi vẻ hoang vắng, trơ trọi, buồn tẻ của ngôi mộ vô chủ và tâm trạng nao nao buồn của ba chị em Thúy Kiều vào thời điểm cuối ngày hội đạp thanh đồng thời báo hiệu một sự kiện sắp xảy ra.

Câu 2

Câu 2 (trang 204 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Đọc lại đoạn trích Mã Giảm Sinh mua Kiều. Tìm lời dẫn trực tiếp trong đoạn trích. Nêu nhận xét về cách xưng hô, nói năng của Mã Giám Sinh và bà mối.

Lời giải chi tiết:

- Lời dẫn trực tiếp: “Mã Giám Sinh”, “Huyện Lâm Thanh cũng gần”; “Mua ngọc đến Lam Kiều,... Sính nghi xin dạy bao nhiêu cho tường': “Giá đáng nghìn vàng, Dớp nhà nhờ lượng người thương dám nài”.

- Nhận xét về cách xưng hô: Lời của Mã Giám Sinh vừa trịnh thượng, vô học (nói năng cộc lốc ở phần giới thiệu lai lịch), vừa kiểu cách giả tạo. Lời của mụ mối đưa đẩy, vòng vo, nhún nhường giả tạo, đúng là kẻ chuyên nghề mối lái.

Câu 3

Câu 3 (trang 205 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

a. Trong số những từ ngữ hoặc câu được in đậm, đâu là lời dẫn trực tiếp, đâu là lời dẫn gián tiếp, đâu không phải lời dẫn?

b. Vận dụng những phương châm hội thoại đã học, giải thích vì sao nhân vật 'thằng lớn' phải dùng từ có lẽ trong lời nhận xét của mình.

Lời giải chi tiết:

- Lời dẫn trực tiếp: Có lẽ các bà đều rất tốt, bà tớ ngày trước cũng rất tốt...

- Lời dẫn gián tiếp: Ngày trước, trước kia, đã có thời...

- Những chữ in đậm còn lại không phải là lời dẫn.

Sở dĩ nhân vật “thằng lớn” phải dùng từ có lẽ trong nhận xét của mình là vì: nhân vật chưa dám khẳng định chắc chắn điều mình nói (các bà đều rất tốt). Như vậy, nhân vật “thằng lớn” đã tuân thủ phương châm hội thoại về chất.

Câu 4

Câu 4 (trang 205 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Vận dụng kiến thức đã học về một số phép tu từ từ vựng để phân tích nét nghệ thuật độc đáo trong những câu (đoạn) sau:

a. Một dãy núi mà hai màu mây

Nơi nắng nơi mưa, khí trời cũng khác

Như anh với em, như Nam với Bắc

Như đông với tây một dải rừng liền.

b. Khi tâm hồn ta đã rèn luyện thành một sợi dây đàn sẵn sàng rung động trước mọi vẻ đẹp của vũ trụ, trước mọi cái cao quý của cuộc đời, chúng ta là người một cách hoàn toàn hơn.

c. Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù. Tre xung phong vào xe tăng, đại bác. Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín. Tre hi sinh để bảo vệ con người. Tre, anh hùng lao động! Tre, anh hùng chiến đấu!

Lời giải chi tiết:

a. Tác giả đả sử dụng biện pháp so sánh. Hai dãy Trường Sơn được ví như hai con người (anh với em), như hai miền đất (Nam với Bắc), như hai phía (đông với tây). Đó là sự gắn bó keo sơn mà không gì có thể chia cắt được.

b. Thạch Lam đã sử dụng biện pháp ẩn dụ. Tác giả đã dùng sợi dây đàn để chỉ tâm hồn con người. Đó là một tâm hồn nhạy cảm biẽt rung động trước cuộc sống và cuộc đời...

c. Thép Mới đã sử dụng biện pháp tu từ nhân hóa và điệp ngữ. Tre anh hùng như con người Việt Nam (từ đó gián tiếp ca ngợi con người Việt Nam anh hùng).

Câu 5

Câu 5 (trang 206 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Cho biết cách nói nào trong số những cách nói sau có sử dụng phép nói quá: chưa ăn đã hết, đẹp tuyệt vời, một tấc đến trời, không một ai có mặt, một chữ bẻ đôi không biết, sợ vã mồ hôi, cười vỡ bụng, rụng ròi chân tay, tức lộn ruột, tiếc đứt ruột, ngáy như sấm, nghĩ nát óc, đứt từng khúc ruột.

Lời giải chi tiết:

Chưa ăn đã hết; một tấc đến trời; một chữ bẻ đôi không biết; cười vỡ bụng; rụng rời chân tay, tức lộn ruột; tức đứt ruột; ngáy như sấm; nghĩ nát óc; đứt từng khúc ruột

Các câu hỏi thường gặp

Từ láy trong thơ Nguyễn Du có vai trò gì trong việc thể hiện tâm trạng nhân vật?

Từ láy trong thơ Nguyễn Du giúp diễn tả được cả hình ảnh cảnh vật và tâm trạng nhân vật. Chúng gợi lên cảm giác buồn tẻ, hoang vắng, đồng thời thể hiện cảm xúc nao nao, buồn của ba chị em Thúy Kiều, tạo nên chiều sâu tâm lý cho tác phẩm.

Mã Giám Sinh và bà mối trong Truyện Kiều có cách nói năng như thế nào?

Mã Giám Sinh nói năng trịnh thượng, vô học, sử dụng lối nói cộc lốc, còn bà mối có cách nói vòng vo, nhún nhường giả tạo, thể hiện rõ tính cách của nhân vật, làm nổi bật sự giả dối trong giao tiếp.

Lý do nhân vật 'thằng lớn' phải dùng từ 'có lẽ' trong câu nhận xét của mình là gì?

Nhân vật 'thằng lớn' dùng từ 'có lẽ' vì chưa thể khẳng định chắc chắn về điều mình nói, thể hiện sự không chắc chắn, phù hợp với phương châm hội thoại về chất trong giao tiếp.

Những biện pháp tu từ nào được sử dụng trong câu thơ 'Một dãy núi mà hai màu mây'?

Biện pháp so sánh được sử dụng trong câu thơ này, ví von hai dãy núi như hai con người, hai miền đất, hai phía, thể hiện sự gắn bó, hòa hợp không thể chia cắt giữa thiên nhiên và con người.

Tác giả Thạch Lam sử dụng biện pháp gì khi miêu tả tâm hồn con người trong đoạn thơ?

Thạch Lam sử dụng biện pháp ẩn dụ khi miêu tả tâm hồn con người, ví nó như sợi dây đàn có khả năng rung động trước mọi vẻ đẹp và cao quý của cuộc đời, thể hiện sự nhạy cảm và tinh tế.

Nội dung từ Mytour nhằm chăm sóc khách hàng và khuyến khích du lịch, chúng tôi không chịu trách nhiệm và không áp dụng cho mục đích khác.

Nếu bài viết sai sót hoặc không phù hợp, vui lòng liên hệ qua Zalo: 0978812412 hoặc Email: [email protected]