Buzz
Sự hấp dẫn giống như việc khám phá một thị trấn cổ hơn là lái xe trên đường cao tốc. Đó không phải là việc di chuyển từ điểm A đến điểm B. Cũng không phải là việc thể hiện quan điểm hoặc ép buộc người khác phải chấp nhận ý kiến của mình. Hấp dẫn càng không phải là việc phô trương hoặc phát biểu về chính trị.
Chuyên gia hàng đầu về tư duy sáng tạo Edward de Bono định nghĩa, sự hấp dẫn là việc khám phá những điều thú vị cùng nhau. Điều này không phải ai cũng hiểu và thực hiện được, đặc biệt là những người thông minh thường có thói quen phức tạp hóa vấn đề.
Trong cuốn sách Tạo sự hấp dẫn, Giáo sư Edward de Bono đã chỉ ra rằng, một trí thông minh sắc sảo cũng có thể trở nên nhạt nhẽo, buồn chán nếu mắc phải những thói quen sau:
' 1. Phê phán người khác '
Một số người thông minh bị mắc kẹt trong 'bẫy thông minh' của bản thân. Họ hoàn toàn tin tưởng vào sức mạnh của tư duy phản biện, cho rằng chỉ cần có khả năng đánh giá và phê phán là đủ. Đây là những người sẵn lòng chỉ trích người khác nhưng không thể tổng quát hóa vấn đề.
Có một câu chuyện kể rằng, một cặp vợ chồng trẻ vừa chuyển đến sống trong một khu phố. Sáng hôm sau, khi hai vợ chồng đang ăn điểm tâm, người vợ nhìn thấy bà hàng xóm đang phơi tấm vải trên giàn phơi.
'Tấm vải thật bẩn!', cô vợ nói. 'Bà ấy không biết cách giặt, có lẽ bà ấy cần một loại xà phòng mới thì sẽ giặt sạch hơn'. Người chồng nghe thấy và im lặng. Mỗi ngày, người vợ vẫn thốt lên những lời phê phán mỗi khi thấy bà hàng xóm phơi quần áo trong sân.
Một tháng sau đó, vào một buổi sáng, người vợ ngạc nhiên khi thấy tấm vải của bà hàng xóm rất sạch, nên cô nói với chồng: 'Anh nhìn kìa! Bây giờ bà ấy đã biết cách giặt tấm vải rồi. Ai đã dạy bà ấy vậy nhỉ?'
Người chồng đáp: 'Không có ai cả. Sáng nay, tôi dậy sớm và đã lau sạch cửa sổ nhà mình đấy'.
Rõ ràng, hiểu biết và phê phán là quan trọng, nhưng xã hội sẽ gặp khó khăn nếu chỉ biết phê phán người khác mà không làm gì khác.
Theo chuyên gia hàng đầu về tư duy sáng tạo Edward de Bono, phê phán là phần không thể thiếu trong quá trình tư duy, giống như bánh xe trước của chiếc xe ô tô. Nhưng một chiếc ô tô không chỉ cần một bánh xe trước. Ngoài tư duy phản biện, chúng ta cần cả quá trình vận hành, xây dựng và sáng tạo của tư duy.
Nếu bạn nghĩ rằng phê phán người khác làm bạn trở nên thông minh hơn họ, bạn đang lầm lẫn. Đối phương không chỉ không ngưỡng mộ trí thông minh của bạn, mà còn cảm thấy mệt mỏi và buồn chán mỗi khi bạn chỉ biết phê phán.
' 2. Thảo luận vô cùng hấp dẫn '
Một cuộc trò chuyện thú vị yêu cầu sự tương tác của cả hai bên. Chính những suy nghĩ trong tâm trí của người nghe mới là điều làm cho họ bị thu hút hơn là những gì được diễn ra trong đầu người nói.
Có một câu chuyện kể về một giáo sư người Ý. Ông luôn bận rộn đến mức mỗi khi dạy, ông đặt một chiếc máy ghi âm để ghi lại bài giảng rồi rời lớp.
Một ngày nọ, giáo sư quay lại lớp học sớm hơn bình thường. Ông thấy lớp trống trơn, không một sinh viên nào ở đó. Thay vào đó, trên từng bàn có một chiếc máy ghi âm đang ghi lại nội dung từ chiếc máy của ông.
Cách giảng dạy của giáo sư giống với cách một số người thông minh hiện nay nói chuyện. Khi trò chuyện với họ, bạn cảm thấy như họ đang đọc sách và bảo bạn 'Hãy đọc đi'. Không có tương tác, bạn chỉ có thể chịu đựng hoặc bỏ qua.
Một lời khuyên là hãy tìm cách ngắt lời đối phương để đặt câu hỏi. Tương tác và tạo ra quan điểm khác nhau sẽ làm cuộc trò chuyện thú vị hơn. Nếu không có tương tác, bạn chỉ có một bài giảng.
Với những người thích thảo luận mà không ngừng, đôi khi hãy dừng lại để kiểm tra sự quan tâm của người nghe. Nếu bạn thấy họ quan tâm, hãy tiếp tục. Nếu không, hãy thử cách khác.
'Chỉ nói những điều mình biết, đó là một quy tắc quan trọng.'
Có một số người có trí thông minh đặc biệt trong lĩnh vực của họ. Họ được đào tạo để suy nghĩ sâu về chuyên môn của mình, nhưng không nhất thiết là về mọi lĩnh vực khác.
Giáo sư Edward nhận thấy rằng những người này thường rất nhiệt tình khi thảo luận về lĩnh vực của họ, nhưng có thể tránh né khi đề cập đến những chủ đề khác. 'Điều quan trọng là có kiến thức chuyên môn trong lĩnh vực của mình, điều đó có thể tạo nên cuộc trò chuyện sôi động hơn. Nhưng cũng đừng làm cho cuộc trò chuyện trở nên nhàm chán bằng cách giữ nó trong một khuôn khổ hẹp', ông viết.
Danh họa Leonardo da Vinci đã nói: 'Kiến thức ít ỏi gây ra sự kiêu ngạo, nhưng kiến thức rộng lớn mang lại sự khiêm tốn'. Hãy học cách lắng nghe người khác và chấp nhận rằng luôn còn nhiều điều chúng ta chưa biết.
Việc tự hào về kiến thức của mình có thể là điều tự nhiên, nhưng việc khám phá quan điểm của người khác sẽ mang lại nhiều trải nghiệm hơn.
'Phức tạp hóa vấn đề là một thói quen nguy hại.'
Có những người thông minh có khả năng biến những vấn đề đơn giản thành phức tạp. Họ là những chuyên gia tạo ra sự rối loạn không chỉ cho người khác mà còn cho bản thân. Họ không chỉ không thể nhìn thấy rừng mà còn không thể nhìn thấy cây vì chỉ tập trung vào từng chiếc lá.
Ngược lại, cũng có những người có khả năng phi thường biến những vấn đề phức tạp thành những điều đơn giản. Đó là những người có khả năng nhìn thấy trọng tâm của vấn đề và loại bỏ những chi tiết không cần thiết.
Và điều này làm cho những người thích phức tạp hóa vấn đề cảm thấy sợ hãi. Họ tin rằng việc tập trung vào chi tiết là quan trọng vì họ không thể nhìn thấu được cốt lõi của vấn đề.
Đối với nhóm này, những thứ không tuân theo sự phức tạp của chi tiết được xem là 'quá đơn giản'. Rất nhiều học giả và nhà phê bình rơi vào nhóm này. Họ chán ghét sự đơn giản vì khi đó họ không còn gì để nói. Họ bị mắc kẹt trong từ ngữ và không thể nhìn xa hơn những điều đó.
Lời khuyên cho những người thích phức tạp hóa vấn đề: đơn giản hóa mọi thứ. Câu trả lời đơn giản thường tạo ra niềm vui hơn sự rối rắm.
' 5. Thích sự khác biệt '
Một điểm yếu của một số người thông minh là thích tỏ ra khác biệt. Họ cho rằng việc đồng tình là yếu đuối và nhàm chán. Thay vào đó, họ muốn thể hiện sự riêng biệt, tỏa sáng hơn người khác.
Sự bất đồng thường bắt nguồn từ việc không biết cách chấp nhận sự đồng tình. Tuy nhiên, nếu chỉ muốn tỏ ra khác biệt mà không có ý đồ xây dựng, đó là hành động ngu ngốc và chỉ thể hiện sự tự ti.',
Tư duy ngoại biên giải thích sự bất đồng thường đến từ việc không biết đón nhận sự đồng tình. Nếu sự bất đồng chỉ để khoe khoang, đó chỉ là sự tự phụ và yếu đuối.',
Để giải quyết cho những người hay tranh cãi, bạn cần đề xuất những cách giải quyết khác. Nếu họ cứ khăng khăng chỉ một cách, bạn cần đưa ra phương án thay thế.
Nếu họ chỉ nói về điều tổng quát, bạn cần chỉ ra những trường hợp đặc biệt. Nếu họ không ngừng khẳng định dữ kiện, hãy hỏi chúng từ đâu lấy ra và có ý nghĩa gì.
Sự đồng tình thực sự là sự khích lệ. Tại sao chúng ta không thử khuyến khích người khác khám phá hơn về chủ đề của họ? Việc đánh giá cao người khác có thể không làm hạ thấp chính bạn như bạn nghĩ.
Edward de Bono là một giáo sư nổi tiếng, đã từng giảng dạy tại nhiều trường Đại học danh tiếng và làm việc với nhiều công ty lớn trên thế giới.
Ông đã viết nhiều sách và được vinh danh với nhiều giải thưởng uy tín.
Sách 'Làm người thú vị' của Edward de Bono đã được phát hành và dịch bởi First News.
