
Tác phẩm tập hợp ba tiểu thuyết của Tô Hoài trong gần 40 năm, là những tác phẩm tiêu biểu của ông - một nhà văn Hà Nội. Ở vùng Bưởi - ngoại ô nghèo trước Cách mạng tháng Tám trong Quê người. Ngòi bút hiện thực của Tô Hoài vẽ nên khung cảnh tiêu biểu, tàn lụi của làng Hạ. Những nông dân cần cù, cam chịu, sống nhẫn nhục trong nghèo khó, ước mơ khát khao an bình chỉ như ánh đèn leo lét trong gió. Phong cách văn học của ông gợi nhớ không khí u ám như các tác phẩm hiện thực của Nam Cao, Nguyên Hồng, Nguyễn Công Hoan. Tuy nhiên, giữa cảnh nghèo đó, Tô Hoài vẫn thấy nét duyên dáng, hóm hỉnh ở họ, trong những câu chuyện nên thơ tình tứ.
Bộ ba tiểu thuyết của Tô Hoài. Năm 2020, trong dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Tô Hoài, gia đình nhà văn ủy quyền toàn bộ sáng tác của ông cho Nhà xuất bản Kim Đồng. Ảnh: Thiên Hương
Trong tiểu thuyết Mười năm, những nông dân đó tham gia phong trào Ái hữu trong thời kỳ Mặt trận Dân chủ. Họ tìm thấy sự tự tin, con đường để thay đổi số phận của mình. Nhà nghiên cứu Hà Minh Đức nhận xét: 'Viết Mười năm, Tô Hoài đã tóm tắt một giai đoạn lịch sử của một vùng quê dệt cửi, qua những chặng đường đấu tranh trong thời kỳ phong trào Ái Hữu, phong trào Việt Minh sôi động trong thời kỳ Tiền khởi nghĩa đến khi Cách mạng tháng Tám hoàn toàn thành công. Tô Hoài mô tả cuộc sống ở làng Hạ với tất cả những biến động, thay đổi. Ông viết về mảnh đất thân thương, gần gũi của quê hương mà ông đã trải qua những kỷ niệm đẹp'.
Quê nhà - tiểu thuyết cuối cùng - lần theo dấu vết của thời gian kể về hoạt động của các nghĩa quân chống lại quân Pháp trong hai lần xâm lược Hà Nội. Một số danh nhân lịch sử như Nguyễn Tri Phương, Hoàng Diệu, Lưu Vĩnh Phúc... được nhắc đến trong tác phẩm. Nhân vật chính của tiểu thuyết là những anh hùng vô danh - những người dân bình thường, thợ dệt ở làng Hạ và các khu phố trong thành phố, đã tự nhiên nổi lên chống lại quân xâm lược. Tô Hoài tôn vinh vẻ đẹp văn hóa của Hà Nội, từ lời nói, tập tục đến nếp sống. Dù hoàn cảnh có khắc nghiệt đến đâu, độc giả vẫn cảm nhận được vẻ đẹp thơ mộng trong cuộc sống hàng ngày tại làng quê.
Ngoài ba tác phẩm của Tô Hoài, còn có cặp tiểu thuyết lịch sử Người Thăng Long và Khúc khải hoàn dang dở của tác giả Hà Ân về thời kỳ Trần được giới thiệu. Người Thăng Long ra đời vào năm 1980, là một tác phẩm trường ca về các vị vua và tướng lĩnh nhà Trần trong cuộc chiến chống lại quân Nguyên Mông lần thứ hai. Sách tái hiện không khí của các cuộc hội thảo sôi động như buổi Hội thề, hội nghị Bình Than trang trọng, và hội nghị Diên Hồng hừng hực ý chí chiến đấu. Khúc khải hoàn dang dở ra đời sau 20 năm thai nghén, là một tác phẩm ca ngợi về chiến thuật tình báo của Đỗ Vĩ và các danh tướng khác.
Tác phẩm 'Người Thăng Long' của Hà Ân. Ảnh: Thiên Hương
Theo Tam Kỳ - Theo Vnexpress
