'Tập Đoàn': Cỗ máy kiếm tiền trị giá 28 tỷ USD của Gia tộc Hoàng gia Anh, tài sản chỉ có thể ngắm nhìn, không được bán

Tập đoàn có tuổi đời 1.000 năm của Gia đình Vương thất Anh được xem là một trong những thương hiệu có giá trị nhất trên thế giới.

'Doanh nghiệp gia đình'

Tập Đoàn (The Firm) – hay còn được gọi là 'Hoàng tộc PLC' (Công ty Hoàng gia) – đóng vai trò gương mặt đại diện của một đế chế trị giá 28 tỷ USD, phụ trách 'bơm' hàng trăm triệu bảng Anh vào nền kinh tế Vương quốc Anh mỗi năm.

Cái tên Tập Đoàn thường được nhắc đến bởi chồng của Nữ hoàng Elizabeth II là Hoàng thân Philip. Ông gọi hoàng tộc là 'doanh nghiệp gia đình'. Trước đó, cha của Nữ hoàng là Vua George VI cũng từng tuyên bố trong những năm còn trẻ: 'Chúng tôi không phải là một gia đình. Chúng tôi là một công ty'.

Tập Đoàn là một 'doanh nghiệp' mang tầm cỡ Hoàng tộc với một đội ngũ gồm thư ký riêng, cố vấn truyền thông, nữ quan, chủ hộ, tài xế, người giúp việc, người làm vườn… Chỉ riêng Cung điện Buckingham đã có hơn 400 nhân viên. Tất cả những người này vận hành cung điện và cuộc sống của những thành viên Hoàng gia gói gọn trong đó.

Penny Junor, một nhà sử học hoàng gia đã viết cuốn 'Tập Đoàn: Cuộc Sống Khó Khăn của Gia Đình Hoàng gia', cho biết: 'Rất khó để phân biệt đây là gia đình hay hệ thống công ty'. Bà còn tiết lộ các thành viên Hoàng tộc sử dụng thư ký riêng cho các công việc cá nhân như mời cha mẹ hoặc con cái của họ đến ăn tối. Bà Junor nhận định: 'Hoàng gia không phải là một gia đình hay giao tiếp với nhau. Họ chắc chắn không giỏi chăm sóc nhau'.

Những lễ cưới xa hoa, các chuyến công du đến các quốc gia trong Khối thịnh vượng và nhiều nghi lễ đã thu hút sự quan tâm lớn từ công chúng và mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp này. Câu chuyện về Gia đình Hoàng gia cũng là một 'kho báu' đối với truyền thông Anh. Hơn ba năm trước, Brand Finance, một công ty định giá thương hiệu có trụ sở tại Vương quốc Anh, ước tính đóng góp của Tập đoàn này cho ngành truyền thông lên tới gần 70 triệu USD.

Việc ai sở hữu quyền lực trong Tập đoàn và hưởng lợi nhiều nhất từ đó đã trở thành một vấn đề gây tranh cãi trong nhiều năm. Trước đó, ngoài Nữ hoàng, 7 thành viên Hoàng gia kiểm soát Tập đoàn bao gồm Vua Charles III và Vương hậu Camilla (nữ công tước xứ Cornwall); Thái tử William (người đứng đầu danh sách kế vị) và vợ Kate (nữ công tước xứ Cambridge); Công chúa Anne (con gái Nữ hoàng); Hoàng tử Edward (con trai út của Nữ hoàng) và vợ Sophie (nữ bá tước xứ Wessex). Theo nhà sử học và bình luận hoàng gia Carolyn Harris, việc định hình phạm vi quyền lực của Tập đoàn nhằm tăng cường nguồn lực và kiểm soát danh tiếng.

Bản sơ đồ tổ chức của Tập đoàn khẳng định vị thế của 'doanh nghiệp gia đình' 1.000 năm tuổi này và công chúng nhận thức việc duy trì nó là một yếu tố quan trọng đối với Hoàng gia. David Haigh, CEO của Brand Finance, giải thích: 'Đó là một doanh nghiệp có tác động rất lớn đến hình ảnh quốc gia'. Tuy nhiên, không giống như một gia đình nổi tiếng như Kardashians, Windsors không thu được lợi nhuận cá nhân từ hoạt động kinh doanh của mình, mặc dù họ đóng góp khoảng 2,7 tỷ USD mỗi năm cho nền kinh tế Vương quốc Anh trong giai đoạn trước đại dịch.

Tập đoàn Elizabeth

Vào năm 1952, Nữ hoàng Elizabeth II đã thừa kế ngai vàng và cả Tập đoàn từ cha mình một cách bất ngờ. Vua George VI thậm chí không kịp nhắn nhủ cho bà về cách quản lý doanh nghiệp. Hoàng thân Philip từng là một thành viên quyền lực của Tập đoàn, nhưng ông đã chính thức rút lui khỏi vị trí của mình. Ngoài việc để mất Hoàng tử Harry, trong năm qua Tập đoàn còn loại bỏ một thành viên cấp cao khác là Hoàng tử Andrew do liên quan mật thiết với tội phạm Jeffrey Epstein.

Ngoài đại gia đình, Vương tộc Windsor có hàng nghìn nhân viên trên khắp thế giới. Chỉ riêng Cung điện Buckingham đã có khoảng 1.200 người. Theo một danh sách việc làm gần đây trên cổng thông tin chính thức của cung điện, một chuyên gia công nghệ thông tin mới vào nghề có thể kiếm được tới 40.000 USD một năm, cũng như các phúc lợi tại Cung điện. Crown Estate, cơ quan giám sát tài sản của chế độ quân chủ, cũng sử dụng thêm 450 người, bao gồm một ban giám đốc đưa ra các quyết định tài chính cho nhà nước.

Trở thành thành viên của Tập đoàn cũng đồng nghĩa với trách nhiệm bảo tồn cỗ máy kiếm tiền này hoạt động qua nhiều thế hệ. Đến năm 2021, công ty này sở hữu gần 28 tỷ USD tài sản bất động sản. Trong đó, Crown Estate (bao gồm các khu đất và tài sản ở Vương quốc Anh thuộc về Nữ hoàng) trị giá 19,5 tỷ USD, Cung điện Buckingham ước tính 4,9 tỷ USD, Công quốc Cornwall 1,3 tỷ USD, Công quốc Lancaster 748 triệu USD, Điện Kensington ước tính 630 triệu USD và Crown Estate Scotland là 592 triệu USD.

Trong năm tài chính kết thúc vào ngày 31/3/2020, Crown Estate thu về hơn 700 triệu USD, với hơn 475 triệu USD lợi nhuận. Gia đình hoàng gia nhận được 25% thu nhập từ Crown Estate, và 75% còn lại được chuyển vào Kho bạc Anh. Theo Forbes, khoản Trợ cấp Hoàng gia năm 2021 là khoảng 120 triệu USD, được sử dụng cho các chi phí chính thức, bao gồm tiền lương, an ninh, đi lại, dọn dẹp, chi phí bảo trì và công nghệ thông tin.

Các chi phí cá nhân của Nữ hoàng và chi tiêu của một số thành viên khác trong gia đình cũng được hỗ trợ thông qua một nguồn thu nhập khác từ Công quốc Lancaster được gọi là Privy Purse (quỹ riêng). Trong năm tài chính gần đây nhất, Công quốc này đã báo cáo lợi nhuận 30 triệu USD.

Forbes cũng ước tính rằng Nữ hoàng Elizabeth từng sở hữu 500 triệu USD tài sản cá nhân bao gồm Sovereign Grant (Trợ cấp Hoàng gia), khối bất động sản Công quốc Lancaster và các khoản đầu tư khác. Hơn nữa, bà còn sở hữu bất động sản của riêng mình, bao gồm lâu đài Balmoral ở Scotland và khu bất động sản Sandringham ở miền Đông nước Anh.

Tài sản của bà không chỉ giới hạn ở bất động sản. Nữ hoàng còn sở hữu 'bộ sưu tập tem của Anh và Khối thịnh vượng chung tốt nhất và toàn diện nhất trên thế giới', ngựa, đồ trang sức, cổ phiếu, tiền cổ, cũng như các tác phẩm nghệ thuật được Nữ hoàng thừa kế từ mẹ vào năm 2002. Phần lớn trong số đó đã được chuyển lại cho Vua Charles III.

Lịch sử mới

Tương tự Nữ hoàng, Vua Charles III không trực tiếp sở hữu 28 tỷ USD của Tập đoàn mà nó thuộc về vị vua đang trị vì, bao gồm tài sản của Crown Estate ở Scotland, Công quốc Lancaster, Công quốc Cornwall và hai cung điện Buckingham và Kensington. Theo Business Insider, một điều khoản pháp lý đặc biệt đã được thiết lập nhằm miễn trừ 40% thuế thừa kế cho Vua Charles III để tránh mất mát tài sản của gia đình hoàng gia, theo thỏa thuận với cựu Thủ tướng John Major vào năm 1993.

Tài sản quý giá nhất mà Vua Charles nắm giữ là Crown Estate, một danh mục đầu tư bất động sản lớn với khối tài sản trị giá 17,5 tỷ USD. Trong số đó có Phố Regent, một trong những phố mua sắm hàng đầu ở London, Trường đua ngựa Ascot (nơi yêu thích của Nữ hoàng) và hầu hết đáy biển ở Vương quốc Anh.

Ngoài Trợ cấp Hoàng gia, vị vua 73 tuổi cũng sở hữu một khối tài sản cá nhân lớn, phần lớn lợi nhuận hàng năm ông nhận từ Công quốc Cornwall. Hiện nay, Công quốc có 150 nhân viên quản lý danh mục tài sản hơn 130.000 mẫu Anh trên khắp vùng Tây Nam nước Anh, trị giá gần 1,3 tỷ USD. Chỉ trong năm nay, Công quốc Cornwall đã mang lại cho ông khoảng 27 triệu USD. Con trai lớn nhất của ông, Hoàng tử William, bây giờ sẽ tiếp quản.

Tương tự như với Crown Estate, Vua Charles không thể bán các bất động sản thuộc về Công quốc, nhưng ông có thể tạo ra thu nhập từ chúng. Trong năm 2020, bằng cách cho các nhà bán lẻ, nông dân và cư dân thuê, Công quốc đã thu về hơn 50 triệu USD. Công quốc Cornwall mang lại lợi nhuận cho Nhà vua nhiều hơn so với khoản Trợ cấp Hoàng gia.