
I. Nhận xét
Câu 1: Đọc các câu dưới đây:
a) Ông ngồi câu cá.
b) Đoạn văn này bao gồm 5 câu.
Câu 2: Câu nào dưới đây diễn đạt đúng ý của mỗi từ câu trong bài tập 1?
- Bắt cá, tôm, … bằng cái móc sắt nhỏ (thường có mồi) buộc ở đầu một sợi dây.
- Đơn vị của lời nói thể hiện một ý trọn vẹn, trên văn bản được bắt đầu bằng một chữ cái in hoa và kết thúc bằng một dấu câu ngắt.
Phương pháp giải:
2) Hãy đọc 2 câu trong bài tập 1 và tập trung vào ý nghĩa của từ 'câu'.
Giải đáp chi tiết:
2)
- Câu a: động từ 'bắt cá'.
- Câu b: danh từ: '5 câu'.
II. Thực hành
Câu 1: Phân biệt ý nghĩa của các từ đồng âm trong các cụm từ dưới đây:
a) Cánh đồng - tượng đồng - một nghìn đồng
b) Hòn đá - trái bóng
c) Ba mẹ - ba tuổi
Câu 2: Viết câu để phân biệt ý nghĩa của các từ đồng âm bàn, cờ, nước
VD: - Trong nhà, mỗi gia đình treo cờ đỏ mừng ngày Quốc khánh.
- Cờ là một trò chơi được nhiều người yêu thích.
Câu 3: Đọc đoạn truyện ngắn dưới đây và cho biết tại sao Nam nghĩ rằng ba mình đã chuyển sang làm việc tại ngân hàng
Tiền mất tật mang
Nam: - Biết không, ba tớ mới chuyển sang làm việc ở ngân hàng đấy!
Bắc: - Sao cậu nói ba cậu là lính?
Nam: - Đúng đó, thư trước ba tớ gửi tin: 'Ba đang ở đảo quân sự.' Nhưng thư này ba tớ nói là ba đang quản lý tiền tiêu cho đất nước.
Bắc: !!!
Câu 4: Trò đố vui
a) Đồng nhất như con chó săn
Chín mắt, chín mũi, chín đuôi, chín đầu.
(Là con gì?)
b) Hai thứ cùng có một danh xưng
Thứ đặt trên mặt nước, thứ dùng trong trận chiến
Cây này là bảo vệ cho tổ quốc
Cây kia bông nở soi gương mặt của hồ.
(Là loại cây gì?)
Chiến lược giải:
1) Em đọc các cụm từ, xác định các từ đồng âm và phân biệt ý nghĩa của chúng.
2) Em tìm từ có cùng cách phát âm với bàn, cờ, nước nhưng khác nghĩa, sau đó đặt câu phân biệt nghĩa của chúng.
3) Em chú ý tới ý nghĩa của từ 'tiền tiêu' và chỉ ra cách hiểu của Nam.
Giải đáp chi tiết:
1)
a)
- Đồng (cánh đồng): mảnh đất rộng lớn và phẳng, được sử dụng để cày cấy và trồng trọt.
- Đồng (tượng đồng): loại kim loại có màu vàng đỏ, dễ dàng tạo thành lớp mỏng và kéo thành sợi, thường được dùng làm dây điện và sản xuất hợp kim. Ở đây được dùng để đúc thành tượng.
- Đồng (một nghìn đồng): đơn vị tiền tệ của Việt Nam.
b)
- Đá (hòn đá): chất rắn tạo thành vỏ trái đất, có thể tạo thành từng tảng, từng hòn hoặc dãy núi.
- Đá (đá bóng): dùng chân đá mạnh để đá bóng xa hoặc đưa bóng vào khung thành của đối phương.
c)
- Ba (ba và má): tức là bố (cha).
- Ba (ba tuổi): số 3, là số tiếp theo sau số 2 trong dãy số tự nhiên.
2)
- Bàn:
+Trên bàn có một lọ hoa đặt rất đẹp.
+Chúng tôi bàn làm chuẩn bị cho chuyến dã ngoại của lớp.
- Cờ:
+Cờ đỏ với sao vàng là quốc kỳ của nước chúng ta.
+ Nhìn từ trên cao, ruộng trông giống như bàn cờ.
- Nước:
+ Nước của dòng suối này rất trong.
+ Nước ở đất nước chúng ta có bờ biển dài hơn 3000 km.
3) Nam hiểu lầm giữa tiền tiêu trong cụm từ tiền tiêu (tiền để chi tiêu) với tiếng tiêu trong từ đồng âm: tiền tiêu (vị trí quan trọng, nơi có bố trí canh gác ở phía trước khu vực trú quân, hướng về phía địch)
4)
a) Là con chó săn chín.
b) Là loại hoa súng và khẩu súng.
